Google vi phạm cam kết bảo mật: Cung cấp dữ liệu người dùng cho ICE mà không thông báo

Vào tháng 9 năm 2024, Amandla Thomas-Johnson, một ứng viên tiến sĩ đang học tại Mỹ theo diện thị thực sinh viên, đã tham dự một cuộc biểu tình ủng hộ Palestine trong thời gian ngắn. Đến tháng 4 năm 2025, Cục Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) đã gửi cho Google một lệnh trưng thu dữ liệu hành chính yêu cầu thông tin của anh. Tháng sau, Google đã cung cấp thông tin của Thomas-Johnson cho ICE mà không cho anh cơ hội phản kháng lại lệnh này, qua đó phá vỡ lời hứa kéo dài gần một thập kỷ về việc sẽ thông báo cho người dùng trước khi chuyển giao dữ liệu cho cơ quan thực thi pháp luật.

Hôm nay, Quỹ Electronic Frontier Foundation (EFF) đã gửi khiếu nại đến các Tổng chưởng lý của California và New York yêu cầu điều tra Google về hành vi thương mại lừa dối do đã phá vỡ lời hứa này. Dưới đây là câu chuyện về trải nghiệm của Thomas-Johnson.

Bức thư thông báo từ Google về việc chuyển giao dữ liệu

Vượt ra khỏi tầm kiểm soát nhưng không vượt khỏi tầm với

Tôi từng nghĩ rằng cuộc chạm trán của mình với chính quyền di trú Mỹ đã kết thúc một năm trước, khi tôi rời khỏi đất nước này, vượt biên giới vào Canada tại thác Niagara.

Đến thời điểm đó, chính quyền Trump đã hiệu quả hóa quyền lực liên bang chống lại các sinh viên quốc tế như tôi. Sau khi tôi tham dự một cuộc biểu tình ủng hộ Palestine tại Đại học Cornell—chỉ trong năm phút—lời lẽ của chính quyền về việc trấn áp sinh viên phản đối những gì chúng tôi coi là tội ác diệt chủng đã buộc tôi phải sống ẩn dật trong ba tháng. Các đặc vụ liên bang đã đến nhà tôi tìm kiếm tôi. Một người bạn của tôi đã bị giam giữ tại sân bay ở Tampa và bị thẩm vấn về nơi ở của tôi.

Hiện tại, tôi là một nghiên cứu sinh. Trước đó, tôi là một phóng viên. Tôi mang quốc tịch kép Anh và Trinidad và Tobago. Tôi chưa từng bị buộc tội phạm bất kỳ tội nào.

Tôi tin rằng một khi đã rời khỏi lãnh thổ Mỹ, tôi cũng đã thoát khỏi sự kiểm soát của chính quyền nước này. Tôi đã lầm.

Email bất ngờ

Vài tuần sau, tại Geneva, Thụy Sĩ, tôi nhận được một bức email trông có vẻ bình thường từ Google. Nó thông báo cho tôi biết rằng công ty đã chuyển giao dữ liệu tài khoản của tôi cho Bộ An ninh Nội địa (DHS).

Ban đầu, tôi không quá hoảng sợ. Tôi từng thấy trường hợp tương tự trước đây. Một cộng sự của tôi, Momodou Taal, đã nhận được thông báo trước từ Google và Facebook rằng dữ liệu của anh ấy đang bị yêu cầu. Anh ấy được thông báo trước về các lệnh trưng thu, và cơ quan thực thi pháp luật cuối cùng đã rút lại chúng trước khi các công ty chuyển giao dữ liệu.

Tôi giả định rằng mình cũng sẽ được cơ hội tương tự. Nhưng ngôn ngữ trong email của tôi lại khác biệt. Nó mang tính quyết định: "Google đã nhận được và phản hồi quy trình pháp lý từ một cơ quan thực thi pháp luật buộc phải giải phóng thông tin liên quan đến Tài khoản Google của bạn."

Google đã tiết lộ dữ liệu của tôi mà không báo cho tôi biết. Không có cơ hội để tranh chấp.

Lời hứa bị phá vỡ của Google

Để rõ ràng, điều này không nên diễn ra theo cách này. Google cam kết rằng họ sẽ thông báo cho người dùng trước khi dữ liệu của họ được chuyển giao để đáp ứng các quy trình pháp lý, bao gồm cả lệnh trưng thu hành chính. Thông báo đó nhằm mục đích cung cấp cơ hội để thách thức yêu cầu. Trong trường hợp của tôi, lớp bảo vệ này đã bị bỏ qua. Dữ liệu của tôi đã được giao đi mà không có cảnh báo nào—dựa trên yêu cầu của một chính quyền đang nhắm vào các sinh viên tham gia vào ngôn luận chính trị được bảo vệ.

Vài tháng sau, luật sư của tôi tại Quỹ Electronic Frontier Foundation đã có được bản thân lệnh trưng thu. Trên giấy tờ, yêu cầu tập trung chủ yếu vào thông tin người đăng ký: địa chỉ IP, địa chỉ vật lý, các định danh khác và thời gian cũng như thời lượng phiên truy cập.

Nhưng khi tổng hợp lại, các mảnh thông tin này tạo nên thứ gì đó mạnh mẽ hơn nhiều—một hồ sơ giám sát chi tiết. Nhật ký IP có thể được sử dụng để xác định vị trí ước tính. Địa chỉ vật lý cho thấy nơi bạn ngủ. Thời gian phiên sẽ cho thấy khi nào bạn đang giao tiếp với bạn bè hoặc gia đình. Ngay cả khi không có nội dung tin nhắn, bức tranh hiện lên vẫn rất riêng tư và xâm phạm.

Quyền lực nhà nước gặp gỡ dữ liệu tư nhân

Những gì trải nghiệm này làm rõ là bất kỳ ai cũng có thể trở thành mục tiêu của cơ quan thực thi pháp luật. Và với những kho dữ liệu khổng lồ của mình, các công ty công nghệ có thể tạo điều kiện cho những cuộc điều tra tùy ý này. Cùng nhau, họ có thể kết hợp quyền lực nhà nước, dữ liệu doanh nghiệp và suy luận thuật toán theo những cách khó có thể nhìn thấy—và thậm chí khó thách thức hơn.

Hậu quả của những gì xảy ra với tôi không phải là trừu tượng. Tôi đã rời khỏi Hoa Kỳ. Nhưng tôi không cảm thấy mình đã thoát khỏi sự kiểm soát của nó. Việc bị chính phủ liên bang điều tra là một sự đe dọa. Những câu hỏi chạy qua đầu tôi. Liệu tôi có trở thành một cá nhân bị đánh dấu không? Liệu tôi có phải đối mặt với sự kiểm tra gắt gao hơn nếu tôi tiếp tục công việc báo chí của mình không? Tôi có thể đi du lịch an toàn để thăm gia đình ở Caribbean không?

Và chính xác thì tôi có thể bắt ai phải chịu trách nhiệm?