Hệ thống gắn nhãn AI của Instagram lại "dở chứng": gắn nhầm ảnh thật, bỏ sót ảnh giả

Nhãn "AI Content" trên Instagram vốn được kỳ vọng giúp người dùng nhanh chóng nhận diện nội dung do AI tạo ra. Thế nhưng, trong vài tuần qua, hệ thống này liên tục gây ra những sự cố hy hữu khi gắn cờ nhầm cho các bức ảnh chỉ qua chỉnh sửa nhẹ, đồng thời bỏ sót những hình ảnh AI tinh vi nhất.

Meta một lần nữa khiến cộng đồng người dùng bối rối với hệ thống phát hiện nội dung AI kém chính xác của mình.

Hệ thống gắn nhãn AI của Instagram hoạt động như thế nào?

Instagram sử dụng nhãn hiển thị "AI Content" để giúp người dùng nhanh chóng nhận biết nội dung được tạo hoặc chỉnh sửa bởi các công cụ generative AI. Đây là một phần trong nỗ lực minh bạch của Meta nhằm chống lại sự lan truyền của thông tin sai lệch và nội dung giả mạo trên nền tảng.

Tuy nhiên, từ đầu tháng 9/2026 (theo bài viết gốc từ The Verge), hệ thống này đã vô tình gắn nhãn "AI Content" lên những bức ảnh hoàn toàn không sử dụng generative AI. Ngược lại, nhiều hình ảnh được tạo ra hoàn toàn bằng AI lại không hề được gắn nhãn, khiến người dùng đặt câu hỏi về độ tin cậy của hệ thống.

Hình minh họa về gắn nhãn AI trên Instagram

Những ca gắn nhãn sai "dở khóc dở cười"

Nhiều người dùng trên Threads (nền tảng microblogging của Meta) đã phản ánh rằng nhãn AI xuất hiện trên những bức ảnh được chỉnh sửa bằng các công cụ phổ biến như Canva's Background Remover hoặc các tính năng xóa khuyết điểm nhỏ. Một người dùng chia sẻ rằng nhãn này được gắn "mỗi khi có sự can thiệp của công cụ xóa phông".

Trong một trường hợp khác, một người dùng cho biết chỉ sử dụng Canva để xóa "một chấm nhỏ" trên bức ảnh của mình, vậy mà toàn bộ bức ảnh đã bị gắn cờ là AI.

"Người dùng bối rối vì hệ thống phát hiện AI không chỉ gắn nhầm mà còn khiến họ cảm thấy không thể tin tưởng bất cứ thứ gì trên Instagram nữa."

Một số trường hợp thậm chí không có bất kỳ sự liên quan nào đến công cụ chỉnh sửa AI. Một thương hiệu mỹ phẩm tên About Face (do ca sĩ Halsey sáng lập) cũng gặp phải tình trạng này. Khi có người thắc mắc về nhãn AI trên các bức ảnh sản phẩm, quản lý truyền thông xã hội của thương hiệu đã phải trả lời:

"Bức ảnh này được chụp bằng iPhone của tôi và chỉnh sửa nhẹ bằng ứng dụng ảnh. Thương hiệu của chúng tôi sử dụng nghệ sĩ và người thật để tạo ra mọi thứ trên các nền tảng."

Nguyên nhân có thể đến từ Canva?

Một phần nguyên nhân của sự cố này có thể đến từ Canva. Nữ nhà chiến lược nội dung Jess Bruno cho biết sau khi liên hệ với Canva về vấn đề bị gắn nhãn AI khi dùng Background Remover, công ty này đã giải thích rằng một số công cụ AI hỗ trợ (assistive AI) của họ "đang được gắn thẻ như là generative AI". Canva cho biết đã khắc phục vấn đề này.

Tuy nhiên, nhiều người dùng Threads vẫn phản ánh rằng việc sử dụng Background Remover vẫn dẫn đến việc bị gắn nhãn AI, bất chấp việc Canva tuyên bố đã sửa lỗi về phía mình.

Bài kiểm tra thực tế: Meta chỉ nhận diện AI của chính mình?

Đáng chú ý, phóng viên Jess Weatherbed của The Verge đã thực hiện một bài kiểm tra thực tế với nhiều công cụ khác nhau. Cô đã:

• Sử dụng Canva Background Remover
• Dùng công cụ xóa phông của Photoshop
• Sử dụng Adobe Firefly (generative AI)
• Dùng tính năng chỉnh ảnh Nano Banana trong Gemini
• Chỉnh ảnh bằng Apple Intelligence trên iOS

Kết quả cho thấy Meta không gắn nhãn AI lên bất kỳ bức ảnh nào trong số đó, kể cả những ảnh được tạo hoàn toàn bằng AI nhưng có chứa C2PA và SynthID (dấu vân tay kỹ thuật số do Google phát triển).

Trớ trêu thay, chỉ những bức ảnh được tạo hoặc chỉnh sửa bằng chính ứng dụng Meta AI mới bị gắn nhãn "AI Content". Điều này khiến nhiều người đặt câu hỏi liệu hệ thống phát hiện của Meta có phải chỉ hoạt động với "sản phẩm nhà làm" hay không.

Kết quả kiểm tra gắn nhãn AI của Instagram

Hệ thống phát hiện AI của Meta có đáng tin?

Đây không phải lần đầu tiên hệ thống gắn nhãn AI của Instagram gây tranh cãi. Vào năm 2024, Meta từng phải hứng chịu chỉ trích khi gắn nhãn "Made by AI" lên những bức ảnh chỉ được chỉnh sửa nhẹ nhàng qua Adobe Lightroom. Khi đó, Meta cam kết sẽ điều chỉnh cách gắn nhãn để phản ánh tốt hơn "lượng AI sử dụng trong một bức ảnh".

Tuy nhiên, hãng vẫn giữ bí mật về các tín hiệu kỹ thuật mà hệ thống của họ quét để nhận diện nội dung AI. Meta không tiết lộ danh sách cụ thể các tín hiệu "tiêu chuẩn ngành" mà họ sử dụng, và không phản hồi yêu cầu cung cấp thông tin về vấn đề này.

Trong bài kiểm tra của mình, phóng viên The Verge cho biết cô đã gắn nhãn rõ ràng các bức ảnh tạo bằng Google Gemini với C2PA và SynthID, nhưng Instagram vẫn không gắn nhãn AI cho chúng.

Tương lai nào cho hệ thống nhận diện AI?

Sự cố lần này cho thấy một vấn đề lớn hơn: việc phát hiện nội dung AI trên quy mô lớn vẫn còn ở giai đoạn "vừa học vừa chạy". Dù Meta đã có những tuyên bố mạnh mẽ về việc siết chặt các tài khoản AI trên nền tảng, hệ thống kỹ thuật đằng sau vẫn chưa thực sự đủ tinh vi để phân biệt đâu là "nội dung được con người sáng tạo nhưng có hỗ trợ của tính năng thông minh" và đâu là "nội dung hoàn toàn do AI sinh ra".

Nhãn AI vốn được thiết kế để giúp người dùng dễ dàng nhận biết nội dung giả tạo, nhưng việc gắn nhầm và bỏ sót hiện tại đang khiến người dùng không còn tin tưởng vào chính hệ thống nhãn của Meta nữa. Giữa lúc Meta thông báo đàn áp các tài khoản AI và đồng thời muốn trở thành nền tảng dẫn đầu về tích hợp AI, việc giải quyết triệt để sự bất nhất này sẽ là bài toán khó cho gã khổng lồ công nghệ.