Instagram thử nghiệm video dài nhưng chưa có kế hoạch trả tiền cho nhà sáng tạo

Instagram đang âm thầm thử nghiệm lại video dài để lôi kéo các nhà sáng tạo nội dung rời khỏi YouTube, nhưng nền tảng của Meta vẫn chưa xác định được liệu có trả tiền cho họ hay không và trả như thế nào.

Giao diện Instagram trên điện thoại

Features: Định dạng mới, bài toán cũ

Sau khi người đứng đầu Instagram là Adam Mosseri công bố định dạng Features vào thứ Hai, các nhà sáng tạo nội dung lập tức bày tỏ bất mãn trên Threads và Reddit. Lý do là Features thiếu hoàn toàn cơ hội kiếm tiền, trong khi YouTube vẫn chia sẻ doanh thu quảng cáo và có các chương trình thưởng dựa trên hiệu suất.

Features hiện đang được thử nghiệm với một nhóm nhỏ nhà sáng tạo tại Mỹ và Brazil. Video có thể dài tới 90 phút, so với mức tối đa 20 phút của Reels, và có xu hướng thiên về nội dung khung hình ngang thay vì dọc. Điều này cho thấy Meta đang nhắm tới các ứng dụng TV của Instagram, trong tham vọng giành lấy sự chú ý của người dùng trên nhiều thiết bị hơn.

Nhà sáng tạo nói thẳng: "Không có tiền thì không đăng"

Mosseri đã lên tiếng về lo ngại kiếm tiền trong một bài đăng trên Threads: "Chúng tôi hiểu vấn đề kinh tế cực kỳ quan trọng và đang khám phá nhiều lựa chọn để giúp các nhà sáng tạo nội dung dài có thể được trả tiền." Tuy nhiên, chưa ai biết những giải pháp đó sẽ trông như thế nào.

Nhà sáng tạo Sidneyraz (tên thật Sidney Raskind) thẳng thắn chỉ trích: "Mọi người đều biết cách vận hành của nó, đều biết quảng cáo hoạt động ra sao và biết rằng nhà sáng tạo nội dung dài cần doanh thu quảng cáo để tồn tại, nhưng lại yêu cầu tất cả tải nội dung dài lên miễn phí chỉ để sống trên nền tảng của các người. Thật điên rồ."

Một nhà sáng tạo công nghệ khác là M. Brandon Lee cũng chất vấn trên Threads: "Tại sao tôi lại phải đăng nội dung dài ở đó? Nó mang lại lợi ích gì cho tôi? Tôi thậm chí không thể đăng liên kết trong nội dung để kiếm thu nhập tiếp thị liên kết trừ khi tôi TRẢ TIỀN cho các người để đăng một số lượng liên kết GIỚI HẠN."

Meta đã rút bỏ mô hình chia sẻ doanh thu

Trước đây, một số nhà sáng tạo video dài trên Facebook từng báo cáo thu nhập tốt nhờ mô hình chia sẻ doanh thu quảng cáo cũ. Nhưng Meta đã khai tử mô hình này vào năm 2024, chuyển sang hệ thống dựa trên hiệu suất.

Hiện tại, động lực chính để đăng video Features là độ phủ của Instagram, nhưng cái giá phải trả là việc Meta sẽ dùng nội dung đó để huấn luyện các mô hình AI của mình. Google cũng xem video YouTube là nguồn dữ liệu miễn phí cho AI, nhưng ít nhất nhà sáng tạo còn được nền tảng trả tiền.

"Có ba cách để kiếm tiền ở mức cao: được nền tảng trả trực tiếp, được người hâm mộ trả, và được thương hiệu trả. Hiện nay trên Instagram chủ yếu là được thương hiệu trả, một số người được người hâm mộ trả. Nhà sáng tạo không sản xuất nhiều hơn đáng kể khi chúng tôi trả tiền, so với những gì họ vốn đã tạo ra." — Adam Mosseri

Phát biểu trong một podcast với Samir Chaudry và Colin Rosenblum, Mosseri cho rằng việc thêm quảng cáo pre-roll hoặc mid-roll sẽ "gây vấn đề về trải nghiệm người dùng", và không hợp lý khi mở rộng chương trình dựa trên hiệu suất hiện có, vì Meta đang chi nhiều tiền hơn mức thu lại.

Góc nhìn cho nhà sáng tạo Việt Nam

Với các nhà sáng tạo nội dung tại Việt Nam, câu chuyện này là lời nhắc nhở quen thuộc: đừng đặt cược tất cả vào một nền tảng. Khi Instagram và các nền tảng Meta vẫn chưa có cơ chế trả tiền minh bạch cho video dài, việc đa dạng hóa kênh phân phối, từ YouTube, TikTok đến các nền tảng trong nước, vẫn là chiến lược an toàn hơn cả.

Câu hỏi lớn còn để ngỏ: liệu Meta có thực sự tìm ra cách trả tiền cho nhà sáng tạo video dài, hay Features chỉ đơn giản là một cách mở rộng kho dữ liệu huấn luyện AI mà không phải trả đồng nào?