iPhone Duo và loạt ứng dụng sáng tạo khai thác triệt để màn hình gập

Đã lâu lắm rồi tôi mới thực sự hào hứng với một chiếc iPhone mới. Trong nhiều năm, mỗi thế hệ iPhone chỉ đồng nghĩa với việc mỏng hơn, nhanh hơn và có camera tốt hơn. Đến một lúc nào đó, nâng cấp chỉ còn là những bước tiến nhỏ: nhanh hơn một chút, mượt hơn một chút, có thể thêm một nút mới hay một "tai thỏ" khác đi – nhưng chiếc máy vẫn là khối kim loại và kính hình chữ nhật quen thuộc.

iPhone Duo đã thay đổi điều đó. Chiếc điện thoại gập đầu tiên của Apple tuy chưa hoàn hảo nhưng lại thú vị, vui nhộn và thực sự tạo cảm giác mới mẻ.

iPhone Duo với nhiều màu sắc khác nhau

Khi nhà phát triển tạo nên khác biệt

Ban đầu, tôi khá hoài nghi sau buổi ra mắt chính thức: liệu có đáng bỏ ra số tiền lớn như vậy – Duo khởi điểm từ 2.000 USD – chỉ để gập đôi máy lại và dựng thành hình lều xem Netflix? Nhưng thứ khiến tôi thực sự muốn sở hữu chiếc máy không phải phần cứng, mà là cộng đồng nhà phát triển iOS – những người luôn năng động, sáng tạo và thường xây dựng cho iOS trước tiên.

Đúng là nhiều ứng dụng iOS phổ biến chưa được tối ưu cho Duo ngay ngày đầu ra mắt: chúng bị viền đen bao quanh, nút điều khiển nằm sai chỗ hoặc phải phóng to bằng một lần chạm – tương tự thời kỳ đầu chạy ứng dụng iPhone trên iPad. Thế nhưng những ứng dụng được thiết kế riêng cho Duo mới là điều khiến tôi chú ý. Điểm chung của chúng: không chỉ hiển thị đúng trên màn hình gập, mà còn tận dụng chính việc thiết bị có hai màn hình với kích thước khác nhau.

Dưới đây là một số ứng dụng tôi thích nhất, được thử nghiệm trên máy do Apple cung cấp.

Netflix: chuyển màn hình mượt như gập máy

Netflix là một trong những đối tác được Apple chọn cho ngày ra mắt Duo và đã tối ưu ứng dụng kịp thời, cùng với MLB, NYT Cooking, Slack, Fantastical và nhiều ứng dụng khác. Đây cũng là minh chứng hoàn hảo cho cách dùng Duo phổ biến nhất: xem phim và chương trình truyền hình.

Ứng dụng không chỉ được kéo giãn cho vừa màn hình mà còn khai thác hai kích thước hiển thị khác nhau. Trên màn hình ngoài, bạn có thể lướt các "Clips" ngắn giống TikTok; khi mở máy, video tiếp tục phát trên màn hình trong lớn hơn với bề mặt mờ. Quá trình chuyển đổi mượt như chính động tác mở máy, khi nội dung tự động thích ứng với kích thước màn hình mới.

Netflix tối ưu cho iPhone Duo

Vì phần lớn thời gian tôi xem phim trên điện thoại thay vì TV phòng khách, việc có thể chuyển từ điện thoại sang màn hình lớn chỉ với một thiết bị là điều tôi rất trân trọng. Đây chắc chắn sẽ là một trong những ứng dụng tôi dùng nhiều nhất.

Deck-Man: máy cassette Walkman trong túi

Tôi từng dự đoán về ứng dụng này hồi tháng 9. Deck-Man – trước đây tên là Duo-Man – là ứng dụng đầu tiên khiến tôi muốn mua Duo. Được thiết kế bởi nhà phát triển độc lập Vidit Bhargava tại một cuộc thi hackathon, trình phát nhạc này tận dụng hai màn hình của Duo để mô phỏng cách máy cassette Walkman hoạt động.

Ứng dụng biến máy cassette thành trải nghiệm kỹ thuật số đậm chất retro: bạn duyệt album dưới dạng băng cassette, nạp băng vào máy rồi điều khiển bằng các nút phát, tạm dừng, tua nhanh, tua lại – kèm cả tiếng "tách" và âm thanh băng thật được thu từ một máy cassette di động ngoài đời.

Deck-Man mô phỏng máy cassette Walkman

Khi mở Duo, cuộn băng phát ở bên phải cạnh ảnh bìa album; khi gập lại, giao diện trông như mặt trước chiếc Walkman. Ứng dụng hấp dẫn không chỉ vì tạo ra thứ chỉ có thể tồn tại trên thiết bị có bản lề, mà còn vì đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng với công nghệ retro – một phản ứng văn hóa trước tốc độ ra sản phẩm chóng mặt của ngành AI. Những thiết bị như điện thoại "cục gạch", máy ảnh số, đĩa than, CD hay điện thoại bàn gợi nhớ về thời công nghệ được dùng một cách có chủ đích.

TypeDraw: sổ tay cá nhân đúng nghĩa

TypeDraw được thiết kế như một cuốn sổ tay cá nhân – trông giống một cuốn Moleskine ảo với cả dây thun giữ sổ. Dùng ứng dụng này trên Duo lại càng thú vị, vì khi gập lại, thiết bị trông chẳng khác gì một cuốn sổ nhỏ.

Bên trong TypeDraw, bạn có thể gõ bằng phông chữ viết tay của chính mình hoặc chọn trong hàng chục phông do tác giả Phil Traut thiết kế. Bạn cũng chọn được loại giấy – kẻ dòng, ô vuông hay chấm bi – màu mực, vẽ và phác thảo để tạo hình minh họa bên cạnh chữ viết tay. Các trang cong lên khi lật, và bạn thậm chí có thể kéo dây thun để tạo hiệu ứng "boong" vui nhộn.

Wakeout: tập thể dục theo từng tư thế gập

Wakeout – từng đoạt giải Ứng dụng của năm của Apple – cũng tiếp cận việc tối ưu cho Duo một cách chu đáo khi thiết kế giao diện riêng cho từng tư thế của máy. Ứng dụng cung cấp các bài vận động ngắn, giống trò chơi hơn là tập luyện, và hoạt động khi Duo gập, mở, dựng hình lều hay mở như một chiếc laptop.

Chẳng hạn, khi Duo mở như sách, giao diện chia đôi qua bản lề với video bài tập bên trái; khi mở như laptop, video chuyển sang màn hình dọc. Chế độ lều rất phù hợp để đặt máy trên bàn làm việc. Nếu chạy trên Duo đang gập, hàng tab điều hướng chuyển thành thanh menu dọc mảnh bên cạnh camera, giúp màn hình nhỏ tận dụng trọn vẹn diện tích hiển thị.

Flighty: theo dõi chuyến bay trên quả địa cầu

Flighty – từng đoạt Apple Design Award và vốn đã là ứng dụng du lịch yêu thích của tôi – cung cấp mọi thông tin về chuyến bay sắp tới, từ cập nhật cổng ra máy bay, thông tin hoãn chuyến, điều kiện sân bay cho tới loại máy bay.

Trên Duo khi mở ra, ứng dụng tận dụng không gian rộng để trải bản đồ ra sát mép màn hình, cho phép bạn xem rõ hơn đường bay trên quả địa cầu xoay dưới đầu ngón tay. Thông tin chuyến bay dồn về bên trái, nhường phần lớn màn hình cho quả địa cầu để bạn phóng to các đường bay khi lên kế hoạch. Ứng dụng còn hỗ trợ chia đôi màn hình, cho phép vừa theo dõi chuyến bay vừa làm việc khác.

Đặc biệt, Flighty có thêm chế độ En Route Mode dành riêng cho Duo: gập máy thành hình lều, đặt trên mặt phẳng như bàn ăn trên máy bay, rồi theo dõi tiến trình chuyến bay qua Wi-Fi trong khi nghe nhạc, đọc sách hay xem phim trên màn hình ghế.

Những ứng dụng đáng chú ý khác

• Tiny Computers: ứng dụng dành riêng cho dân công nghệ, mang 10 mẫu máy tính cổ điển như Macintosh, Commodore 64, IBM PC, Amiga 500, Windows 95, ThinkPad, iMac G3 hay PowerBook G4 vào máy. Bạn dựng Duo ở tư thế laptop để nghịch bàn phím, dòng lệnh, phần mềm vẽ, đĩa mềm và cả game máy tính để bàn. Không quảng cáo, không đăng ký, chỉ trả một lần 3,99 USD.

• Sky Guide: ứng dụng ngắm sao kinh điển, nay dễ dùng hơn nhiều nhờ màn hình lớn khi mở Duo, với bản đồ bầu trời đêm toàn màn hình di chuyển theo vị trí và hướng của bạn. Chắc chắn sẽ hữu ích trong chuyến cắm trại hay dạo đêm tới.

• MD Vinyl: ứng dụng nghe nhạc hoài cổ với đĩa than ảo quay trên màn hình. Trên Duo, chiếc đĩa chiếm nhiều diện tích hơn, và bạn có thể nhấc cần kim đặt lên đĩa để phát nhạc hoặc gỡ ra để dừng.

• Pico Cam: ứng dụng chụp ảnh kiểu Polaroid ảo, ảnh "nhả" ra từ Dynamic Island. Đã tối ưu cho Duo, ứng dụng dùng được cả khi mở và gập máy, với màn hình lớn hơn để xem lại thư viện ảnh sau khi chụp.

• Toastie: món đồ chơi vui nhộn tự nhận là "máy nướng bánh đắt nhất thế giới" (ám chỉ giá của Duo). Bạn làm theo công thức để phết bơ, phô mai hay các loại topping lên bánh, rồi gập máy lại để "nướng". Mở máy quá sớm thì bánh chưa chín và mất luôn đánh giá 5 sao. Hoàn toàn không cần thiết, nhưng thêm 2,99 USD thì có đáng gì khi bạn đã bỏ cả gia tài cho chiếc điện thoại.

Toastie – trò chơi nướng bánh mì trên iPhone Duo

Điều gì tiếp theo?

Có thể thấy, giá trị thực sự của một thiết bị gập không nằm ở bản lề hay màn hình dẻo, mà ở việc nhà phát triển biết tận dụng hình dạng mới để tạo ra trải nghiệm không thể có trên điện thoại thường. Với người dùng Việt Nam – vốn quen với mức giá mềm hơn nhiều – iPhone Duo khó có thể phổ biến rộng rãi trong thời gian tới, nhưng những ý tưởng ứng dụng như trên cho thấy tương lai của dạng thức gập vẫn rất đáng chờ đợi.

Chắc chắn sẽ còn nhiều ứng dụng thú vị hơn nữa khi các nhà phát triển có thêm thời gian làm quen với iPhone Duo trong những tuần tới.