Jensen Huang: "Không cần luật AI mới, hãy để doanh nghiệp tự lo an toàn"

Tại hội nghị Dreamforce của Salesforce, nhà sáng lập kiêm CEO Nvidia Jensen Huang đã trình bày quan điểm rõ ràng của mình về những nguy cơ mà AI có thể gây ra. Theo ông, AI không phải một dạng "trí tuệ ngoài hành tinh" mới lạ nào đó, mà đơn thuần chỉ là phần cứng và phần mềm do con người tạo ra.

An toàn là bài toán kỹ thuật, không phải pháp lý

Quan điểm cốt lõi của Huang rất dứt khoát:

"An toàn là một bài toán kỹ thuật, không phải bài toán pháp lý. Suy cho cùng, chúng ta đang phát triển phần mềm, đang phát triển các hệ thống máy tính. Đó là một hệ thống máy tính phức tạp, nhưng vẫn là một hệ thống máy tính."

Từ lập luận này, ông cho rằng không cần thiết ban hành luật hay quy định mới để quản lý AI. Huang tin rằng các lực lượng thị trường tự do đã đủ sức gây áp lực buộc doanh nghiệp không phát hành sản phẩm thiếu an toàn.

"Nếu bạn không tự tin về tính an toàn của sản phẩm, giống như mọi công ty khác, thì đừng phát hành nó. Đó là điều hiển nhiên."

Ông nhấn mạnh rằng doanh nghiệp nên tự điều chỉnh tốc độ cho đến khi chắc chắn sản phẩm của mình đủ an toàn để thị trường đón nhận. Theo Huang, đổi mới, tốc độ và sản phẩm an toàn không phải là lựa chọn loại trừ lẫn nhau — hoàn toàn có thể đạt được cả ba cùng lúc.

Góc nhìn đáng suy ngẫm, nhưng cũng dễ đoán

Ở một khía cạnh nào đó, lập luận này mang lại cảm giác yên tâm. Nếu có ai trên thế giới hiểu rõ về AI, thì đó chính là nhà sáng lập Nvidia — người đã xây dựng "bộ não phần cứng" cho AI từ trước khi ChatGPT ra đời, và hiện điều hành một công ty cũng phát triển các mô hình mã nguồn mở, agent, harness và sandbox.

Tuy nhiên, nhìn một cách thực tế hơn, quan điểm này không có gì đáng ngạc nhiên đối với một người đang hưởng lợi rất lớn từ cơn bùng nổ AI. Việc bổ sung thêm một tầng quy định sẽ làm chậm tham vọng bán ngày càng nhiều hệ thống AI của Nvidia.

Chính Huang cũng thừa nhận tham vọng của mình:

"Tôi tham vọng hơn bao giờ hết. Nhờ tham vọng đó và nhờ năng suất mà AI mang lại, bầu trời là giới hạn đối với chúng tôi, với mọi ngành công nghiệp, với từng quốc gia."

Thực tế phũ phàng: sản phẩm lỗi vẫn được phát hành

Lập luận "để doanh nghiệp tự lo" gặp phải vấn đề lớn trên thực tế: ngay cả những công ty có thiện chí nhất cũng từng phát hành sản phẩm lỗi gây hậu quả ngoài ý muốn, kể cả phần mềm.

• Sự cố CrowdStrike năm 2024 khiến hàng nghìn chuyến bay bị đình trệ và nhiều doanh nghiệp tê liệt, chỉ vì một bản cập nhật lỗi.
• Meta vừa phải trả 18 tỷ USD để dàn xếp vụ kiện liên quan đến tác hại của mạng xã hội đối với trẻ em.

Với AI, thiệt hại đã xảy ra bất kể ý định hay quy trình kiểm thử an toàn ra sao — từ mô hình của OpenAI bị khai thác để tấn công Hugging Face, cho đến các vụ kiện nhắm vào phòng thí nghiệm AI liên quan đến cái chết của những người trẻ sau khi trò chuyện dài với chatbot.

Cửa sổ hẹp cho tự điều chỉnh

Chiến lược "để yên cho họ làm" có thể là cách tiếp cận thiếu khôn ngoan đối với an toàn AI trên phương diện xã hội. Dù Huang đúng ở chỗ luật trách nhiệm sản phẩm hiện hành có thể bao phủ được AI — miễn là AI không "giết hết chúng ta" trước khi đủ án lệ được đưa ra xét xử để kiểm chứng giả thuyết đó.

Huang không bàn đến một hướng đi khác đang dần thành hình: tự điều chỉnh trong ngành. Thay vào đó, ông chủ trương ủng hộ các mô hình trọng số mở và việc doanh nghiệp sử dụng chúng như đối trọng cạnh tranh với các phòng thí nghiệm AI độc quyền.

Hiện tại, ngành công nghệ chỉ có một khoảng thời gian ngắn để thiết lập cơ chế tự điều chỉnh, đồng thời thuyết phục các phòng thí nghiệm AI trên toàn cầu — kể cả ở Trung Quốc — tham gia. Như CEO Microsoft Satya Nadella từng nói:

"Trung Quốc cũng nên quan tâm sâu sắc đến các vấn đề an toàn giống như Mỹ. Tại sao lại khác biệt? Họ cũng sẽ gặp vấn đề bị tấn công như nhau, và họ cũng muốn công dân mình hưởng lợi từ AI."

Hàm ý cho Việt Nam

Với các doanh nghiệp và cơ quan quản lý tại Việt Nam — nơi đang xây dựng khung pháp lý cho AI và đẩy mạnh ứng dụng trong kinh tế số — cuộc tranh luận này mang tính tham chiếu quan trọng. Một mặt, việc để doanh nghiệp tự chịu trách nhiệm giúp thúc đẩy đổi mới và không bị tụt lại trong cuộc đua AI khu vực. Mặt khác, bài học từ các sự cố quốc tế cho thấy cần có cơ chế kiểm thử, báo cáo sự cố và trách nhiệm giải trình tối thiểu.

Hiện tại, nếu Huang phản đối mọi quy định AI mới, ông có thể đủ sức ảnh hưởng để điều đó thành hiện thực — nhất là khi trong tuần này ông đã chứng minh mình thực sự có tiếng nói với Tổng thống Trump.