John Ternus làm CEO Apple: Vì sao một "người của sản phẩm" được chọn?

Apple vừa giới thiệu John Ternus làm CEO mới trong một sự kiện âm thầm tại Los Angeles, nơi ông công bố chiếc MacBook Pro màn hình cảm ứng đầu tiên. Qua cuộc trò chuyện kéo dài 30 phút, cây bút Steven Levy nhận ra lý do Ternus được chọn: một người kế nhiệm ưu tiên sản phẩm, gắn bó với văn hóa Apple và mang tư duy của sự kế thừa liên tục hơn là thay đổi chóng mặt.

Một buổi ra mắt "lặng lẽ" đúng chất Ternus

Buổi lễ giới thiệu chiếc MacBook Pro mới diễn ra hết sức giản dị, đúng như phong cách của người trình bày: John Ternus, tân CEO Apple. Ông bước lên bục thấp tại một không gian sự kiện ở Los Angeles, chào hỏi ngắn gọn rồi mở một video giới thiệu chiếc Mac màn hình cảm ứng đầu tiên. Sau đó, nhóm nhà báo và nhà sáng tạo được thả ra để trực tiếp trải nghiệm laptop mới và xem các màn trình diễn của nhà sản xuất âm nhạc, nhà làm phim, nhiếp ảnh gia và nhà thiết kế thời trang.

Ternus năm nay 51 tuổi, thuộc nhóm trẻ nhất trong ban lãnh đạo cấp cao của Apple và mới ngồi ghế CEO chưa đầy hai tháng. Nhưng buổi ra mắt này cùng hàng loạt thông báo gần đây cho thấy một điều rõ ràng: dưới thời vị lãnh đạo mới này — dù là một cựu binh 25 năm gắn bó với Apple nên khó gọi là "mới" — sản phẩm là trung tâm của mọi thứ.

Điểm "gây tiếng vang" lớn nhất của buổi giới thiệu lại là lúc Ternus thông báo chiếc máy đã đưa logo quả táo phát sáng trở lại. Có thể xem đó như một thông điệp thời đại AI: phần cứng vẫn là vua.

Ternus là ai?

Người viết từng gặp Ternus lần đầu năm 2015, khi dành trọn một ngày với ông tại Input Design Lab — cơ sở thử nghiệm của Apple ở Cupertino. Khi đó ông đã lên tới chức Phó chủ tịch phụ trách Mac, iPad, hệ sinh thái và kỹ thuật âm thanh, và để lại ấn tượng thân thiện, hiểu biết sâu. Ông từng làm bốn năm ở một công ty thực tế ảo ngay sau khi tốt nghiệp đại học, rồi gắn bó với Apple từ đó đến nay.

Điểm đáng chú ý cách đây một thập kỷ: ông đã tiến hành một cuộc điều tra tỉ mỉ để sửa tiếng ồn kỳ lạ mà một mẫu chuột thiết kế lại phát ra khi trượt trên mặt bàn. Sự chăm chút đến từng chi tiết ấy là di sản của Steve Jobs, điều mà Tim Cook tiếp nối khi lên làm CEO.

Ternus cho biết trong thập kỷ làm việc cùng Jobs, ông chỉ có "vài lần tiếp xúc" với nhà sáng lập. "Nhưng tôi luôn cảm thấy mình như một người học trò của những bài học Steve để lại. Và được làm việc rất sát với Tim là may mắn lớn của tôi."

Sự kế thừa là chìa khóa

Ternus nổi bật nhờ năng lực làm sản phẩm. Greg Joswiak — Phó chủ tịch cấp cao phụ trách marketing toàn cầu, người gắn bó 40 năm với Apple — nhận xét: "John có trực giác tuyệt vời về sản phẩm tốt, và đó chính là Apple. Điều đó không thể dạy được."

Việc Ternus lên nắm quyền có nét tương đồng với Satya Nadella của Microsoft, một người cũng được thăng chức từ "thâm niên nội bộ". Nhưng Nadella được giao nhiệm vụ sửa chữa một tổ chức đang rối, còn Apple thì đã thành công suốt nhiều thập kỷ. Ternus nói rõ ông sẽ là động cơ của sự kế thừa liên tục — và chính chữ "kế thừa" này giải thích vì sao Tim Cook cùng hội đồng quản trị an tâm với lựa chọn đó.

Khi được hỏi về những CEO ngoài Apple mà ông ngưỡng mộ, Ternus lúng túng thừa nhận chưa từng nghĩ tới. Về sách kinh doanh có ảnh hưởng đến ông? "Không hẳn". Ông nói có quá nhiều điều để học từ chính những người ông làm việc cùng. Và mỗi lần được hỏi ông muốn để lại dấu ấn gì, Ternus đều né câu hỏi và kể về việc sẽ duy trì cam kết của Apple với hợp tác nội bộ.

Cặp bài trùng với Johny Srouji

Cộng sự chủ chốt của Ternus có lẽ là Johny Srouji — kiến trúc sư của dòng chip tự phát triển, động lực cho nhiều đổi mới của Apple trong thập kỷ qua. Srouji cho biết mối quan hệ giữa họ sẽ còn gắn kết hơn: Apple đã sáp nhập mảng kỹ thuật phần cứng và công nghệ, đưa Srouji lên đứng đầu và báo cáo trực tiếp cho Ternus.

"John sẽ là một CEO tuyệt vời. Ông ấy là người của sản phẩm, nhưng vũ khí bí mật của Apple là DNA, là văn hóa, và điều đó sẽ không thay đổi. John đã ở đây 25 năm rồi. Không phải ông ấy đến rồi mọi thứ sẽ khác đi."

Không chỉ có sản phẩm

Làm CEO Apple không chỉ đơn thuần là làm sản phẩm: còn có mảng dịch vụ trị giá 100 tỷ USD, hạ tầng khổng lồ và muôn vàn việc điều hành một tập đoàn khổng lồ. Ternus thừa nhận đặc quyền của vai trò này là được học nhiều điều mới, nhưng ông vẫn nhấn mạnh: "Tôi yêu sản phẩm. Tôi đam mê nó."

Về chính trị và chính sách, truyền thông cho rằng Tim Cook — ở vai trò Chủ tịch điều hành — vẫn đảm nhận một số nhiệm vụ đối ngoại cấp cao. Ternus ám chỉ thực tế phức tạp hơn: "Tim sẵn sàng hỗ trợ ở bất cứ đâu tôi cần". Một mối quan hệ ông vẫn chưa xây dựng: gặp Tổng thống Donald Trump.

Câu hỏi lớn: AI

Đây có thể là thách thức lớn nhất trong 50 năm qua của Apple. Người viết đặt vấn đề: lịch sử có thể đánh giá Ternus qua cách ông xử lý AI. Có hai luồng quan điểm về Apple:

• Một là: Apple bị tụt lại vì Siri kém cỏi, và dù đã cập nhật vẫn đang ở thế chạy theo.
• Hai là: Apple khôn ngoan khi tránh chi phí khổng lồ để phát triển mô hình nền tảng, thay vào đó đưa AI vào sản phẩm một cách tự nhiên, chú trọng quyền riêng tư, và chiến lược này sẽ thắng về dài hạn.

"Ai cũng có ý kiến riêng — tôi rất hài lòng với vị trí hiện tại của chúng tôi", Ternus nói. "Tôi mong mọi người nhận ra công việc của chúng tôi là tạo ra những sản phẩm tuyệt vời giúp cuộc sống tốt hơn. Chúng tôi sẽ tận dụng AI để làm điều đó. Chúng tôi không muốn tung AI chỉ vì AI. Khi làm đúng, người dùng sẽ không phải bận tâm liệu AI hay phần mềm truyền thống đã tạo ra điều này. Điều quan trọng là: chúng tôi có làm ra thứ họ thực sự yêu thích không?"

Điều này giả định rằng AI — dù mạnh đến đâu — rồi cũng sẽ trở thành một công nghệ "bình thường", tích hợp tự nhiên vào hệ sinh thái thiết bị. Một trường phái khác lại tin AI là kẻ phá vỡ tận gốc, sẽ nuốt chửng hệ sinh thái ứng dụng hiện tại bằng các tác tử (agent) tự tạo từ câu lệnh, thậm chí tự vận hành.

Ternus không tin vào kịch bản đó: "Điều đó có thể khiến cuộc sống dễ dàng hơn, nhưng việc tạo ra sản phẩm là một điều rất con người và cá nhân, điều chúng tôi yêu thích làm."

Kết luận

Khi được hỏi có ủng hộ quản lý AI bằng pháp luật không, Ternus trả lời né tránh: "Chúng tôi đều đọc những câu chuyện đó và nghĩ đến khía cạnh an ninh mạng — rõ ràng các mô hình này rất có năng lực. Trọng tâm của chúng tôi là đảm bảo sản phẩm an toàn và bảo vệ thông tin người dùng."

Câu trả lời đó cho thấy ông có thể đang dần thành thạo giao tiếp chính trị. Nhưng chính sách sẽ không bao giờ là tâm điểm của John Ternus. Ông là — và có lẽ mãi là — CEO của sản phẩm.

Trước khi kết thúc cuộc trò chuyện, Ternus chỉ hỏi lại một câu: "Ông thấy logo thế nào?"