Lyft Nhìn Thấy Tương Lai của Tài Xế Trong Thế Giới Không Người Lái: Đi Bảo Trì Xe Waymo

Sự hợp tác mới giữa Lyft và Waymo tại Nashville (Tennessee, Mỹ) đang đánh dấu một cột mốc quan trọng, khi xe tự lái chính thức xuất hiện trên nền tảng gọi xe phổ biến. Điều thú vị hơn cả là câu chuyện chuyển đổi nghề nghiệp: nhiều tài xế Lyft cũ giờ đây đảm nhận vai trò mới — bảo trì, vệ sinh và vận hành chính những chiếc xe robot này.

Một cột mốc hợp tác mới

Tuần này, người dùng Lyft tại Nashville khi gọi xe có thể được ghép với một "tài xế" đặc biệt: một robot. Sự hợp tác giữa hãng gọi xe và Waymo, công ty phát triển xe tự lái hàng đầu, sẽ tích hợp dịch vụ xe tự hành vào nền tảng của Lyft. Trước đó, người dùng đã có thể đặt xe qua ứng dụng riêng của Waymo từ tháng 4.

Đây là bước tiến quan trọng với Lyft, khi công ty trước đây mới chỉ hợp tác với các công ty xe tự lái nhỏ hơn tại Mỹ, chưa từng làm việc với một đối tác lớn và có mặt tại 14 khu vực đô thị như Waymo. Ban lãnh đạo Lyft cũng xem đây là sự tiếp nối cho cuộc đối thoại mà hãng đã duy trì với hàng trăm nghìn tài xế tại Mỹ trong nhiều năm qua.

Chiến lược "mạng lưới hybrid" và lời hứa với tài xế

Cũng giống đối thủ Uber, Lyft khẳng định nền tảng của họ sẽ là một "mạng lưới hybrid" trong thời gian dài, khi tài xế con người làm việc song song với xe robot. Tuy nhiên, thật khó để hình dung sự chuyển đổi này sẽ không làm xáo trộn cuộc sống của hàng triệu tài xế chuyên nghiệp tại Mỹ hiện nay.

"Chúng tôi phải đảm bảo sự trung thực, cởi mở. Chúng tôi có các cuộc trò chuyện với tài xế và đưa họ vào hành trình với sự truyền đạt chủ động," Jeremy Bird, Phó chủ tịch điều hành phụ trách tăng trưởng toàn cầu của Lyft chia sẻ. "Chúng tôi đã tổ chức các diễn đàn dành cho tài xế về xe tự hành; tổ chức các sự kiện tri ân tài xế để đảm bảo chúng tôi luôn lắng nghe. Nhưng chúng tôi đang đón nhận sự thay đổi trong tương lai của xe tự hành."

Từ tài xế thành kỹ thuật viên: Hình ảnh của tương lai

Một góc nhìn cụ thể về tương lai có thể thấy tại kho điều hành tạm thời của Lyft ở Nashville. Nhân viên của Flexdrive — dịch vụ cho thuê xe lâu năm thuộc Lyft — hiện đảm nhiệm việc vệ sinh, chuẩn bị, sửa chữa và sắp xếp các xe Waymo đến đúng vị trí trong thành phố để sẵn sàng đón khách. (Một trung tâm điều hành chuyên dụng rộng 80.000 feet vuông dự kiến mở cửa vào tháng 10.)

Nhân viên vệ sinh và chuẩn bị xe Waymo tại kho điều hành Lyft ở Nashville

Trong số 72 người làm việc tại kho Nashville này, một nửa là cựu tài xế Lyft. Trong đó, Jonathan Baines là một ví dụ điển hình. Anh bắt đầu chở khách cho Lyft từ năm 2016 để trang trải cuộc sống khi theo đuổi sự nghiệp ca sĩ kiêm sáng tác. Anh yêu thích công việc này vì thu nhập thêm và những con người anh gặp — khách du lịch, người địa phương.

"Cảm giác như bạn đang đi chơi với bạn bè vậy," Baines hồi tưởng.

Giờ đây, Baines làm trưởng nhóm vận hành đội xe, giám sát việc vệ sinh xe Waymo và đảm bảo các chỉ số, tiêu chuẩn được tuân thủ. Anh gọi đây là công việc vận hành tốt nhất mình từng có, "vui hơn cả làm bán lẻ."

Baines cũng phải thừa nhận: Có điều gì đó thú vị khi ngồi một mình trong xe Waymo.

"Dù tôi rất thích trò chuyện với mọi người, nhưng được ngồi trong xe, thư giãn và không có nghĩa vụ phải nói chuyện với ai là một điều tuyệt vời."

Lời hứa và những khoảng trống khó lấp đầy

Bird cho biết việc đưa xe Waymo lên nền tảng Lyft sẽ mang đến cho người dùng nhiều lựa chọn hơn. Thêm xe vào nền tảng đồng nghĩa với nguồn cung tăng, từ đó giá cước có thể giảm. Trong cuộc họp báo cáo thu nhập gần đây, lãnh đạo Lyft dùng dữ liệu từ San Francisco (nơi không cung cấp xe tự lái) để lập luận rằng sự hiện diện của xe tự hành sẽ không ảnh hưởng đến số chuyến đi của tài xế con người. Lyft cho biết sẽ tiếp tục hợp tác với các công ty robotaxi khác.

Tuy nhiên, có thể gần như không thể để những công việc mới — bảo trì và điều phối xe tự lái — thay thế hoàn toàn số việc làm tài xế bị mất đi. Tại Washington, DC, nơi Waymo đã vận động suốt nhiều tháng để được khai trương dịch vụ, công ty dự kiến chỉ tạo việc làm cho "hàng trăm" người nếu xe được triển khai. Trong khi đó, có khoảng 3.200 tài xế taxi và xe công nghệ đang làm việc tại thủ đô nước Mỹ. Để bù đắp, Waymo đề xuất trích một phần doanh thu tại DC vào quỹ đào tạo nghề và phát triển lực lượng lao động cho tài xế, giúp họ chuyển sang công việc khác.

Cựu tài xế hiện chiếm 35% lực lượng lao động của Flexdrive thuộc Lyft, hoạt động tại 30 thành phố ở Mỹ. Thuê cựu tài xế "là nỗ lực chúng tôi sẽ tiếp tục thực hiện rất bài bản khi xe tự hành trở thành một phần ngày càng lớn của đội xe," người phát ngôn Lyft, Cristian Delgado, viết trong email.

Baines đã hướng tới tương lai xa hơn cả trung tâm điều hành Waymo rộng lớn sẽ mở cửa vào tháng 10. Một phần trong anh vẫn nhớ "cảm giác kinh doanh nhỏ" khi là tài xế đối tác độc lập của Lyft. Anh hy vọng một ngày nào đó sẽ sở hữu chính chiếc xe tự lái của mình, để nó tự ra đường đón khách khi anh không cần có mặt.

"Có nỗi sợ AI sẽ thay thế con người," anh nói. "Nhưng tôi nghĩ bạn có thể học cách dùng AI như một công cụ hỗ trợ."