Lykyn: Khu vườn nấm công nghệ đáng để khoe trong nhà bếp

Nếu thuật toán mạng xã hội từng phát hiện bạn có chút hứng thú với việc trồng nấm, kiểu gì bạn cũng sẽ thấy quảng cáo của Lykyn. Chiếc hộp trong suốt với ánh đèn sân khấu, làn sương mờ và một cây nấm khổng lồ hiện lên như mẫu vật ngoài hành tinh trông chẳng khác gì cảnh trong phim khoa học viễn tưởng.

Sau một tháng dùng thử, tôi có thể khẳng định Lykyn ngoài đời đúng là trông như vậy, và với một người đã thử qua nhiều cách trồng nấm khác nhau, tôi thực sự ấn tượng với hiệu quả của nó khi hoạt động như một buồng nuôi nấm đúng nghĩa. Vấn đề còn lại là bạn có sẵn sàng bỏ 300 USD để "trình diễn" một quá trình chỉ kéo dài một đến hai tuần hay không.

Buồng trồng nấm Lykyn với ánh đèn xanh

Lắp ráp và phun sương

Dù công ty có trụ sở tại vùng Vịnh San Francisco, Lykyn lại sản xuất toàn bộ buồng nuôi nấm tại Thổ Nhĩ Kỳ và gửi thẳng từ Istanbul miễn phí. Tôi lo sẽ bị chậm trễ, nhưng đơn hàng chỉ mất 11 ngày là tới, không phát sinh phí hải quan hay phiền toái nào. Tốc độ này càng đáng nể khi tôi đặt thêm tùy chọn khắc tên lên tay nắm gỗ (15 USD).

Thiết bị kích thước 13 x 13 x 15 inch, có màu trắng hoặc đen, được giao ở dạng gần như tháo rời: bạn phải bóc màng bảo vệ hai mặt từng tấm acrylic, luồn vào rãnh nhựa trên đế, gắn các cột góc rồi đổ nước cất vào. Một tấm đóng vai trò cửa trượt, và việc lắp đặt khá vất vả trên máy của tôi; tôi phải mở đóng vài lần cho trơn, và đến giờ vẫn phải dùng hai tay mới kéo mở được.

Lykyn cần kết nối Wi-Fi 2.5 GHz và nguồn điện qua cáp USB-C 5V (không kèm củ sạc), còn đèn là một tấm LED nhỏ đặt trên nóc, cắm vào đế. Vấn đề duy nhất tôi gặp là với bộ phun sương siêu âm. Dù làm đúng hướng dẫn, máy không tạo ra chút sương nào và ứng dụng Lykyn liên tục báo hết nước dù bình chứa rõ ràng đầy. Cuối cùng tôi phải đẩy tim dẫn nước xuống sâu hơn trong rãnh và "mồi" nước lên màng trên cùng. Nhờ đó, độ ẩm đo được qua ứng dụng khá khớp với ẩm kế riêng của tôi, chỉ lệch vài phần trăm. Ngoài việc châm nước, Lykyn gần như không cần bảo trì.

Nở rộ chóng vánh nhưng ngoạn mục

Lykyn là một buồng nuôi nấm "thông minh", nghĩa là độ ẩm, luồng khí và lịch chiếu sáng đều được điều khiển theo thiết lập dành riêng cho từng loài trong ứng dụng dễ dùng. Bạn cũng có thể điều chỉnh thủ công. Lưu ý là dù ứng dụng hiển thị nhiệt độ, Lykyn không có khả năng làm nóng hay làm mát.

Bạn có thể dùng bất kỳ thương hiệu bánh nấm nào dưới 6 pound, nhưng tôi thử với bánh nấm shiitake và nấm hương hồng 5 pound của chính Lykyn, mua riêng vì khi mua máy không kèm bánh nấm. Trên bánh nấm cũng không có hướng dẫn, nên bạn phải tra cứu online cách chuẩn bị: có loại như shiitake phải bóc hoàn toàn khỏi bao bì, có loại chỉ cần rạch một chữ X trên túi.

Bánh nấm shiitake trong buồng Lykyn

Việc để bánh nấm trong hay ngoài túi ảnh hưởng rõ rệt đến vẻ ngoài tổng thể của Lykyn, chiếc máy được đặt ngay giữa phòng ăn của tôi suốt thời gian thử. Bánh shiitake trần trông như một mảnh đá Mặt Trăng hay mẫu vật khoa học kỳ lạ dưới ánh đèn đủ màu (có thể tùy chỉnh, nhưng mặc định thể hiện "cảm xúc" của nấm, từ xanh lá cho "vui vẻ, phát triển tốt" đến đỏ cho "căng thẳng, lo lắng"), trong khi bánh nấm hương hồng bọc túi đen thì trông chẳng khác gì… một chiếc túi nilon đen.

Với ánh sáng và độ ẩm được kiểm soát chính xác, cả hai bánh nấm đều ra quả trong vài ngày, so với vài tuần khi dùng các phương pháp khác. Điều này đặc biệt ấn tượng với shiitake, loài vốn nổi tiếng khó tính.

Thu hoạch nấm hương trong buồng Lykyn

Cả hai bánh nấm đều cho khoảng một pound nấm trong lần thu hoạch đầu tiên, hương vị đậm đà hơn hẳn nấm mua ở siêu thị. Tuy vậy, Lykyn thiên về sở thích và trang trí hơn là sản xuất số lượng lớn. Nhà sáng lập Lykyn, Ibrahim Berber, nói với tôi rằng công ty muốn chiếc buồng này "giống một bể cá hơn là một thiết bị gia dụng".

"Quá trình chuyển từ sợi nấm sang quả nấm là một trong những điều sống động nhất có thể diễn ra trong một ngôi nhà. Nó xứng đáng có chỗ trên mặt bàn bếp, chứ không phải nơi phải giấu đi trong tủ."

Những điểm trừ cần cân nhắc

Để có sản lượng lớn hơn, bạn có thể chọn phiên bản hai tầng của Lykyn, hoặc thùng monotub Boomr Bin của North Spore — rẻ hơn, kém đẹp hơn nhưng chứa được ba bánh nấm cùng lúc. Tuy nhiên, Boomr Bin không thể so về tốc độ: phải mất vài tuần bánh nấm mới ra quả.

Điều này dẫn đến nhược điểm lớn nhất của Lykyn có lẽ là: dù quá trình trồng nấm đẹp và thú vị, từ lúc nhận bánh nấm đến khi thu hoạch chỉ mất khoảng một tuần, rồi chiếc buồng 300 USD của bạn lại trống rỗng. Bánh nấm của Lykyn giá 30 USD mỗi cái (22 USD nếu "đăng ký" giao hàng tháng), tính ra còn rẻ hơn các thương hiệu khác, nhưng ba bánh một tháng có thể ngốn hơn 100 USD khi cộng phí vận chuyển.

Lykyn cho biết hầu hết bánh nấm ra quả được hai đến ba lần, nhưng chỉ bánh shiitake của tôi ra quả lần hai, khoảng ba tuần sau lần đầu (và ít hơn). Điều đó nghĩa là phần lớn thời gian tôi trưng bày một thứ trông như viên mùn cưa nén đã mốc. Dẫu vậy, tôi vẫn thích Lykyn và chắc chắn sẽ lắp bánh nấm mới vào lần tới có khách đến nhà — một món đồ trang trí mà cuối cùng mình có thể đem xào lên thì thật khó cưỡng.

Giá bán: 299 USD (bản một tầng), 399 USD (bản hai tầng).