May Mobility niêm yết công khai qua thương vụ SPAC trị giá 1,4 tỷ USD

Công ty xe tự lái May Mobility vừa công bố kế hoạch hợp nhất với một công ty mua lại mục đích đặc biệt (SPAC) để trở thành công ty đại chúng. Thương vụ này có thể mang về cho May Mobility hơn 300 triệu USD, với mức định giá 1,4 tỷ USD.

Định vị "thuần robotaxi" giữa một thị trường đông đúc

Sau khi hoàn tất hợp nhất, May Mobility tuyên bố sẽ trở thành công ty đại chúng đầu tiên tại Mỹ tập trung hoàn toàn vào mảng xe tự lái chở khách theo yêu cầu. Đây là điểm khác biệt mà hãng muốn nhấn mạnh để tách mình khỏi hàng loạt cái tên lớn đang theo đuổi công nghệ tự hành nhưng không thuần nhất — từ Tesla, Rivian, Alphabet (với Waymo) cho tới các công ty tập trung vào xe tải như Aurora và Kodiak.

Thương vụ này vì thế cũng là một phép thử trực tiếp xem nhà đầu tư trên sàn chứng khoán thực sự hào hứng đến đâu với mô hình robotaxi thuần túy. Các công ty xe tự lái từng niêm yết trước đây thường bị định giá thấp hoặc gặp khó khăn trong việc biến công nghệ thành doanh thu đều đặn — điều mà May Mobility sẽ phải chứng minh ngược lại.

Chiến lược "nhẹ tài sản, ưu tiên hợp tác"

Điểm cốt lõi trong cách tiếp cận của May Mobility là mô hình "asset-light" (nhẹ tài sản) kết hợp "partnership-first" (ưu tiên hợp tác). Thay vì tự sở hữu và vận hành toàn bộ đội xe robotaxi, công ty tập trung bán xe tự lái cho các đối tác đội xe theo thời gian, đồng thời giữ quyền kiểm soát phần giám sát từ xa và cập nhật phần mềm.

Nguồn doanh thu của hãng đến từ hai hướng chính:

• Phí cố định theo hợp đồng
• Phí cấp phép theo từng chuyến đi

Cách làm này giúp May Mobility giảm gánh nặng vốn và vận hành so với việc tự mua xe, tự bảo trì và tự khai thác dịch vụ.

Quy mô hoạt động và con số kinh doanh hiện tại

Được thành lập năm 2017, May Mobility hiện vận hành các mẫu Toyota Sienna tự lái tại ba địa điểm ở Mỹ. Công ty có quan hệ hợp tác với Lyft tại Atlanta, và cung cấp dịch vụ tại hai thành phố ở bang Minnesota là Eden Prairie và Grand Rapids.

Một số con số đáng chú ý:

• Doanh thu năm ngoái đạt khoảng 10 triệu USD
• Mức đốt tiền (cash burn) khoảng 93 triệu USD
• Đã phục vụ hơn 550.000 chuyến xe tự lái có thu phí, tổng quãng đường hơn 1 triệu dặm
• Vừa triển khai thử nghiệm đầu tiên tại Nhật Bản
• Dự kiến khai trương thương mại tại Arlington, Texas cùng Uber vào cuối năm nay hoặc đầu năm 2027

Khoảng cách giữa doanh thu và mức đốt tiền cho thấy May Mobility vẫn đang ở giai đoạn mở rộng thị trường trước khi tính tới chuyện có lãi. Đây cũng là lý do thương vụ SPAC có ý nghĩa sống còn với hãng.

Cấu trúc thương vụ và rủi ro hoàn tiền

May Mobility sẽ hợp nhất với ACP Holdings Acquisition Corp., một SPAC do công ty quản lý đầu tư Atlas Credit Partners có trụ sở tại Houston, Texas thành lập.

Cấu trúc thương vụ gồm hai phần:

• Khoản đầu tư tư nhân vào công ty đại chúng (PIPE) trị giá 120 triệu USD
• Tối đa 217 triệu USD từ tài khoản tín thác của ACP Holdings

Tuy nhiên, cổ đông của SPAC có quyền đổi cổ phiếu lấy tiền mặt tại thời điểm hợp nhất, điều này có thể làm giảm đáng kể số vốn thực tế chảy về May Mobility.

Đây là rủi ro quen thuộc với các thương vụ SPAC trong vài năm trở lại đây: tỷ lệ hoàn tiền (redemption) cao có thể khiến công ty niêm yết chỉ nhận được một phần nhỏ so với con số công bố ban đầu.

Dùng tiền để làm gì?

Theo công bố hôm thứ Tư, May Mobility sẽ dùng nguồn vốn thu được để:

• Tài trợ thêm cho hoạt động nghiên cứu và phát triển, đặc biệt là việc loại bỏ tài xế an toàn khỏi xe tự lái
• Đầu tư vào chuỗi cung ứng nhằm giảm chi phí vật tư (bill-of-materials)
• Mở rộng sang các địa bàn mới, trong đó một số kế hoạch dự kiến công bố trong năm nay

Việc loại bỏ tài xế an toàn là cột mốc quan trọng bậc nhất với bất kỳ công ty robotaxi nào, bởi đây là yếu tố quyết định để mô hình kinh doanh có thể sinh lời. Hiện tại, sự hiện diện của người giám sát trên xe đồng nghĩa chi phí vận hành vẫn ở mức cao, dù phần mềm tự lái có tốt đến đâu.

Ý nghĩa với thị trường xe tự lái

Việc một công ty quy mô vừa như May Mobility chọn con đường niêm yết qua SPAC cho thấy làn sóng xe tự lái vẫn đang tìm cách hút vốn từ thị trường đại chúng, giữa bối cảnh các ông lớn công nghệ chiếm phần lớn sự chú ý. Nếu thương vụ này thành công và cổ phiếu giữ được giá, nó có thể mở đường cho các startup robotaxi khác tại Mỹ và châu Á tiến ra thị trường chứng khoán.

Với người quan tâm đến công nghệ tự hành, đây là một trường hợp đáng theo dõi: không chỉ để xem tiến độ công nghệ của May Mobility, mà còn để đánh giá liệu thị trường có thực sự sẵn sàng trả tiền cho một doanh nghiệp robotaxi thuần túy hay không.