Michael Polansky – Người đang huấn luyện AI trên da người sống để tìm ra mỹ phẩm đột phá

Michael Polansky không có vẻ ngoài nổi bật như giới công nghệ Silicon Valley thường thấy. Ngồi tại một quán cà phê ở Mill Valley, cách San Francisco khoảng 24 km, anh trông giống một giáo sư trẻ hơn là người sáng lập startup AI-biology đình đám.

Nhưng Polansky chính là người đứng sau Outer Biosciences – một startup kết hợp trí tuệ nhân tạo và sinh học với tham vọng giữ da người sống ngoài cơ thể trong hơn một tháng để khám phá các hoạt chất làm đẹp thế hệ mới. Điều thú vị hơn: đây là lần đầu tiên công ty này công khai về những gì đã âm thầm xây dựng suốt nhiều năm qua.

Từ quỹ đầu tư đến phòng thí nghiệm sinh học

Polansky tốt nghiệp Đại học Harvard năm 2006 với bằng Toán ứng dụng và Khoa học máy tính. Anh làm việc 3 năm tại quỹ phòng hộ Bridgewater Associates trước khi được Sean Parker – đồng sáng lập Napster và cựu chủ tịch Facebook – mời về làm cánh tay phải đắc lực.

Tại Founders Fund, Polansky làm việc cùng Peter Thiel, Luke Nosek và Ken Howery. Sau đó, khi Parker rời quỹ để tập trung vào văn phòng gia đình riêng, Polansky đi theo và giúp thành lập Parker Institute for Cancer Immunotherapy – nơi anh vẫn giữ vai trò giám đốc điều hành đến nay.

Bước ngoặt đến vào năm 2019 khi Polansky gặp Stefani Germanotta, tức Lady Gaga, tại tiệc sinh nhật của Sean Parker. Mẹ của nữ ca sĩ – Cynthia Germanotta – chính là người chủ động mai mối. Hai người nhanh chóng trở thành cặp đôi và hợp tác cả trong kinh doanh lẫn nghệ thuật.

Giữ da người sống – bước tiến vượt chuẩn ngành

Outer Biosciences, thành lập năm 2022, xuất phát từ sự bất mãn của Polansky với tốc độ đổi mới quá chậm trong lĩnh vực sinh học và hóa học so với phần mềm. Không thể thử nghiệm trực tiếp trên người vì vấn đề đạo đức, các nhà khoa học thường dùng mô hình động vật, tế bào nuôi cấy hoặc organoid – nhưng những mô hình này không phản ánh đúng cách hoạt động của cơ quan thật.

Cách tiếp cận của Outer Biosciences hoàn toàn khác biệt: thay vì tạo ra cơ quan tổng hợp, công ty lấy da người sẽ bị bỏ đi sau phẫu thuật thẩm mỹ thông qua các ngân hàng sinh học và trung gian đạt chuẩn. Da được vận chuyển trong vài giờ sau phẫu thuật và được duy trì sự sống bằng hệ thống dinh dưỡng và xử lý chất thải độc quyền.

Trong khi ngành công nghiệp chỉ giữ được da sống vài ngày – đủ để kiểm tra độc tính cấp – Outer Biosciences kéo dài thời gian này lên tối đa 30 ngày. Điều này cho phép nghiên cứu các quá trình sinh học chậm như tái tạo collagen, thay đổi sắc tố hay sửa chữa hàng rào bảo vệ da – những yếu tố quyết định sự phát triển của mỹ phẩm cao cấp.

AI và vòng lặp dự đoán – thử nghiệm – học hỏi

Điểm mấu chốt tạo nên lợi thế cạnh tranh của Outer Biosciences nằm ở hệ thống khép kín kết hợp AI và sinh học:

• Mô hình AI dự đoán những hóa chất chưa được kiểm chứng có khả năng tạo hiệu ứng tích cực trên một chức năng da cụ thể.
• Các hóa chất này được đưa qua hệ thống da sống trong môi trường có kiểm soát.
• Kết quả – dù đúng hay sai dự đoán – được đưa ngược trở lại để cải thiện vòng lặp dự đoán tiếp theo.

Ban đầu công ty dùng cách "vũ phu" – lục tìm tài liệu khoa học và hợp tác với Viện Ung thư Quốc gia Mỹ về các hợp chất tự nhiên từ môi trường khắc nghiệt. Phương pháp này mất 18 tháng chỉ tìm được vài ứng viên tiềm năng. Nhờ AI, công ty hiện cho ra một ứng viên mới mỗi 6 tuần, với 6 hợp chất đang trong pipeline phát triển và vài chục "hit" đã ghi nhận.

Giới hạn của không gian hoạt chất – và cơ hội

Theo Polansky, vũ trụ các hoạt chất làm đẹp hiện nay rất nhỏ: chỉ khoảng 120-130 hoạt chất được FDA Mỹ phê duyệt trong 13 loại thuốc bôi da, và thêm các hoạt chất mỹ phẩm có nghiên cứu hỗ trợ thì con số khoảng 200.

Outer Biosciences không phát triển thuốc nên không cần FDA phê duyệt. Thay vào đó, công ty đi qua hai bước: đăng ký tên chuẩn hóa cho hoạt chất, rồi kiểm tra an toàn theo hướng dẫn của OECD – tổ chức quốc tế có 40+ nước thành viên công nhận kết quả nghiên cứu lẫn nhau.

Chiến lược kinh doanh hiện tại của công ty là cấp phép hoặc bán các hoạt chất hoàn chỉnh cho các thương hiệu làm đẹp hoặc dược phẩm để họ sản xuất sản phẩm cuối. Bốn trong sáu hợp chất đang phát triển có khả năng tiến tới thương mại hóa.

Tương lai và đối thủ cạnh tranh

Polansky thừa nhận không phải chỉ có mình công ty theo đuổi ý tưởng này. Vivodyne – đối thủ đến từ Philadelphia – vừa huy động gần 80 triệu USD để phát triển mô hình organ-on-chip thay thế thử nghiệm động vật. Tuy nhiên, Outer Biosciences có lợi thế riêng: dữ liệu công ty tạo ra không tồn tại nơi nào khác và chi phí vận hành thấp hơn đáng kể so với các startup AI truyền thống vì không cần hạ tầng đám mây lớn.

Hiện công ty có 19 nhân viên, hầu hết làm việc tại Cambridge, Massachusetts, với tổng vốn gọi được khoảng 23 triệu USD từ các quỹ như Calm Capital, Brighter Capital và quỹ đầu tư riêng của Polansky – Hawktail.

Bài học cho thị trường Việt Nam

Mô hình của Outer Biosciences mang đến góc nhìn thú vị cho ngành mỹ phẩm và công nghệ sinh học Việt Nam – nơi thị trường làm đẹp đang tăng trưởng nhanh nhưng vẫn phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu và phương pháp thử nghiệm truyền thống. Việc kết hợp AI với dữ liệu sinh học thực tế có thể mở ra hướng đi mới cho các công ty nội địa muốn xây dựng sản phẩm khác biệt và bền vững.

---

Polansky cho biết động lực công khai lần này xuất phát từ sự tự tin trong dữ liệu đã thu thập và cần đối tác cộng tác. “Chúng tôi đã thử làm việc một mình trong bí mật suốt thời gian dài. Giờ là lúc làm việc công khai hơn” – anh chia sẻ, trong lúc nhân viên quán bắt đầu dọn bàn để đóng cửa.