Microsoft cáo buộc "thuế hiệu suất" của Apple khiến trình duyệt iOS chậm hơn 30%

Microsoft cáo buộc "thuế hiệu suất" của Apple khiến trình duyệt iOS chậm hơn 30%

Các đối thủ và nhà phê bình từ lâu đã phàn nàn về "thuế Apple" – mức hoa hồng 30% mà các nhà phát triển phải trả cho App Store. Tuy nhiên, các kỹ sư của Microsoft vừa chỉ ra một loại thuế khác: "thuế hiệu suất" – sự sụt giảm tốc độ mà người dùng iOS phải chịu đựng vì Apple bắt buộc mọi trình duyệt trên nền tảng này phải sử dụng engine WebKit (cốt lõi của Safari).

Theo Microsoft, mức "thuế" này lên tới 28,6%, gần ngang bằng với mức hoa hồng mà Apple thu từ các nhà phát triển.

Cuộc đua giữa các trình duyệt engine

Trình duyệt rendering engine đóng vai trò quan trọng trong việc xử lý và hiển thị nội dung web. Chúng quyết định cách các tiêu chuẩn web được triển khai, cũng như cách các tính năng bảo mật và quyền riêng tư được thực thi. Hiện nay, có ba engine lớn thống trị thị trường: Blink (nền tảng của Chrome, Edge, Brave...), WebKit (nền tảng của Safari) và Gecko (nền tảng của Firefox).

Tuy nhiên, do các quy định khắt khe của Apple, mọi trình duyệt hoạt động trên iOS đều phải dựa trên WebKit. Điều này khiến các đối thủ như Chrome hay Edge trên iOS thực chất chỉ là "giao diện" chạy trên nền tảng của Safari, không có sự khác biệt lớn về hiệu năng hay khả năng xử lý.

Dữ liệu benchmark gây sốc

Vào thứ Hai vừa qua, Kyle Pflug, quản lý sản phẩm nền tảng web của Microsoft Edge, đã công bố kết quả benchmark sử dụng công cụ Speedometer 3.1 của Apple. Kết quả cho thấy một phiên bản Edge trên iOS sử dụng engine Blink mã nguồn mở (thay vì WebKit) đạt điểm số cao hơn đáng kể.

Cụ thể, phiên bản sử dụng Blink đạt 49,27 điểm, trong khi Safari trên iOS 26.5.1 chỉ đạt 38,3 điểm. Điều này tương đương với việc hiệu suất tốt hơn 28,6%.

"Để rõ ràng, đây là một nguyên mẫu nghiên cứu, không phải là thông báo sản phẩm; và đây là những số liệu sơ bộ từ thiết bị của tôi, không phải kết quả phòng thí nghiệm," ông Pflug nói. "Nhưng nó chứng minh cơ hội để lấp đầy các khoảng trống về khả năng thực tế và mang lại sự cạnh tranh mới về hiệu suất."

Ngoài ra, engine Blink cũng vượt trội hơn WebKit trong bài kiểm tra JetStream 3 (hiệu năng JavaScript và Wasm) với mức chênh lệch 13,1%, và bài kiểm tra MotionMark 1.3.1 (đồ họa) với mức chênh lệch 2,1%.

Rick Byers, kỹ sư chính của Chrome tại Google, cũng bày tỏ sự ngạc nhiên trước khoảng cách lớn này giữa iOS và macOS, nơi Chromium và WebKit thường xuyên cạnh tranh sòng phẳng.

Rào cản pháp lý và kỹ thuật

Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA) của EU đã mở đường cho sự cạnh tranh bằng cách cho phép các nhà phát triển tại châu Âu xây dựng trình duyệt sử dụng engine khác ngoài WebKit. Kể từ tháng 3 năm 2024, Apple đã cung cấp công cụ BrowserEngineKit để thực hiện việc này.

Tuy nhiên, đã hơn hai năm trôi qua kể từ khi các quy định này được thảo luận, nhưng chưa một nhà sản xuất trình duyệt nào tung ra sản phẩm thay thế engine trên iOS.

Microsoft, Google và Mozilla đều đã xây dựng các nguyên mẫu sử dụng engine của riêng họ, nhưng chưa ai dám phát hành thương mại. Lý do là các rào cản kỹ thuật mà Apple đặt ra vẫn quá lớn, bao gồm các lỗi trong BrowserEngineKit và quy trình tuân thủ phức tạp.

Ví dụ, nếu Microsoft phát hành phiên bản Edge dùng Blink trên iOS, họ sẽ phải tạo thành một ứng dụng riêng biệt hoàn toàn với phiên bản Edge dùng WebKit hiện có. Điều này đồng nghĩa với việc họ phải xây dựng lại cơ sở người dùng từ đầu.

Alex Moore, giám đốc điều hành của Open Web Advocacy, một nhóm vận động cho các nhà phát triển web, chỉ ra rằng các tài liệu tòa án và quy định của Anh đã tiết lộ tư duy của Apple: thay vì đầu tư và đổi mới, họ muốn "đặt ra ranh giới cho những tính năng mà họ cho là 'đủ tốt' cho người tiêu dùng".

"Đây là một ví dụ rõ ràng về chi phí mà Apple áp đặt lên người tiêu dùng và doanh nghiệp trên toàn cầu, chi phí được tạo ra bởi lệnh cấm 17 năm đối với các trình duyệt engine cạnh tranh," ông Moore nhận định.

Nếu Apple tiếp tục hạn chế các engine trình duyệt trên iOS, họ có thể giới hạn khả năng của web di động và giữ cho các doanh nghiệp phụ thuộc vào các ứng dụng native cũng như quy định của App Store. Đây được coi là vấn đề cốt lõi cần can thiệp để tái định hình toàn bộ hệ sinh thái di động.