Microsoft chính thức đưa Rust trở thành ngôn ngữ 'Tier 1' trong nội bộ

Microsoft vừa chính thức đưa Rust vào danh sách các ngôn ngữ lập trình được hỗ trợ ở cấp độ cao nhất trong nội bộ công ty. Thông báo được đưa ra tại hội nghị RustConf đang diễn ra tại Montréal (Canada), đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của gã khổng lồ phần mềm trong việc giải quyết các lỗ hổng bộ nhớ tồn tại dai dẳng trên Windows.

Rust ngang hàng với C++, C# và TypeScript

Phát biểu tại phiên khai mạc RustConf, Victor Ciura, kỹ sư chính phụ trách nhóm công cụ Rust tại Microsoft, cho biết:

"Rust hiện là ngôn ngữ Tier One tại Microsoft, đồng nghĩa với việc nó nằm trong nhóm C++, C# và TypeScript — những ngôn ngữ được hỗ trợ tốt nhất cho phát triển nội bộ trong công ty."

Ông Ciura cũng cho biết Microsoft đã "mở đường" bằng một loạt công cụ và quy trình hỗ trợ phát triển Rust cục bộ xuyên suốt vòng đời phát triển phần mềm.

Rust đã hiện diện sâu rộng trong hệ sinh thái Microsoft

Rust không còn xa lạ với Microsoft. Ngôn ngữ này đã xuất hiện trong hơn 100 kho dự án của công ty. Microsoft đã xây dựng Oxidizer — một bộ thư viện (crate) dùng để tạo các dịch vụ có khả năng mở rộng bằng Rust — và được sử dụng để phát triển, tinh chỉnh các dịch vụ lõi của Microsoft 365 như Outlook, Word, Excel, OneDrive và SharePoint. Ngay cả hệ thống Copilot cũng phụ thuộc đáng kể vào Rust.

Tuy nhiên, phần việc thực sự phức tạp vẫn còn ở phía trước. Với lượng bản vá khổng lồ trong các đợt Patch Tuesday gần đây của Windows, có thể thấy một trong những ứng dụng lớn nhất của Rust sẽ là vá lại các đoạn mã C/C++ rò rỉ bộ nhớ trên Windows.

Vì sao Rust là lời giải cho bài toán bộ nhớ?

Rust được tạo ra bởi Graydon Hoare, kỹ sư của Mozilla, vào năm 2006 như một dự án phụ. Điểm khác biệt cốt lõi của Rust so với C và C++ là khả năng ngăn chặn lỗi bộ nhớ ngay từ khâu biên dịch, trong khi vẫn đảm bảo hiệu năng cao.

Con số đáng chú ý: tại RustConf 2025, Mark Russinovich, CTO của Microsoft Azure, từng tiết lộ rằng khoảng 70% các lỗ hổng bảo mật (CVE) trên Windows đều liên quan đến vấn đề bộ nhớ.

"Một điều tôi nhận ra từ rất lâu là dù chúng ta có muốn cải thiện C và C++ đến đâu, chúng ta cũng không thể làm nó tốt bằng những gì Rust có sẵn ngay từ đầu."

Tích hợp sâu với công cụ biên dịch của Windows

Microsoft đã đầu tư đáng kể để đưa Rust hoạt động mượt mà trên MSVC (Microsoft Visual C++) — nền tảng biên dịch gốc cho các tệp nhị phân Windows. Cụ thể, các kỹ sư công ty đã xây dựng rustc_codegen_utc, một backend sinh mã cho trình biên dịch Rust, kết nối trực tiếp rustc vào chuỗi công cụ nội bộ của MSVC.

Theo ông Ciura, việc kết nối rustc với backend này cho phép Rust tận dụng cùng một nền tảng đầu tư, đảm bảo tương thích hoàn hảo ngay từ đầu thay vì phải triển khai song song mọi tính năng đặc thù của Windows. Kết quả là một nền tảng sinh mã thống nhất cho cả Rust và C++ trên Windows.

Thách thức vẫn còn phía trước

Dù tích hợp chặt chẽ đến đâu, các kỹ sư Microsoft vẫn còn nhiều việc phải làm. Một trong những chủ đề xuyên suốt tại RustConf năm nay là việc đối mặt với vùng "unsafe" nguy hiểm khi trộn lẫn mã Rust và C++.

Trình biên dịch Rust có thể phát hiện lỗi bộ nhớ, nhưng thường không bao quát được các con trỏ trỏ vào vùng cấp phát bộ nhớ của C++. Điều này có nghĩa là quá trình chuyển đổi sẽ cần nhiều thời gian và công sức.

Ý nghĩa với cộng đồng lập trình viên

Việc Microsoft đưa Rust lên cấp Tier 1 là tín hiệu tích cực cho cộng đồng phát triển phần mềm toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Rust đang ngày càng được các doanh nghiệp công nghệ ưu tiên nhờ khả năng đảm bảo an toàn bộ nhớ và hiệu năng cao — hai yếu tố then chốt trong phát triển hệ thống backend, dịch vụ đám mây và các ứng dụng yêu cầu bảo mật nghiêm ngặt.

Với sự hậu thuẫn từ Microsoft, nhu cầu tuyển dụng kỹ sư Rust được dự báo sẽ tiếp tục tăng, mở ra cơ hội nghề nghiệp mới cho lập trình viên Việt Nam muốn tham gia vào các dự án quy mô lớn trên toàn cầu.