Microsoft vá lỗi Windows và Excel, nhưng lại làm hỏng âm thanh, truy cập từ xa và chức năng dán

Microsoft vừa xác nhận rằng các bản cập nhật bảo mật mới nhất của họ có thể gây gián đoạn Remote Desktop Services, làm mất tiếng trên một số thiết bị âm thanh USB và khiến chức năng dán trong Excel ngừng hoạt động.

Đây là một đòn giáng mạnh vào cam kết cải thiện chất lượng mà Microsoft liên tục nhấn mạnh trong thời gian qua. Danh sách các vấn đề đã biết (known issues) vẫn còn dài, cho thấy gã khổng lồ phần mềm vẫn còn nhiều việc phải làm trước khi người dùng có thể yên tâm cài đặt các bản vá định kỳ.

Remote Desktop Services tê liệt trên nhiều phiên bản Windows

Các báo cáo về sự cố với Remote Desktop Services (RDS) bắt đầu lan truyền trên mạng xã hội ngay sau khi bản cập nhật được phát hành. Microsoft sau đó đã thừa nhận rằng dịch vụ này thực sự bị hỏng trên nhiều phiên bản Windows, bao gồm Windows 11 26H1 và Windows Server 2012.

Người dùng có thể gặp phải các tình trạng sau:

• Kết nối bị ngắt sau vài phút sử dụng
• Máy chủ bị treo ở màn hình thông báo "Please wait for the Remote Desktop Configuration"
• Các công cụ liên quan như Microsoft Management Console (MMC), RDS Licensing Diagnoser và File Explorer trở nên không phản hồi
• Trang Windows Update ngừng hoạt động và liên tục hiển thị vòng tròn tải

Microsoft cho biết: "Nếu một máy ảo không thể truy cập được qua RDP, việc dừng (giải phóng) và khởi động lại máy ảo đó có thể tạm thời khôi phục kết nối."

Hãng đang trong quá trình khắc phục nhưng chưa đưa ra mốc thời gian cụ thể.

Đáng chú ý, Windows Server 2012 sẽ chính thức rời khỏi chương trình Extended Security Updates (ESU) vào ngày 13 tháng 10 năm 2026. Nhiều quản trị viên hệ thống hài hước nhận xét rằng đây có lẽ là "món quà chia tay" mà Microsoft dành tặng cho phiên bản hệ điều hành đã tồn tại hơn một thập kỷ này.

Âm thanh USB biến mất trên Windows 11

Microsoft cũng xác nhận sự cố với một số thiết bị USB Audio Class 1.0 trên Windows 11 26H1, 25H2 và 24H2. Chuẩn kết nối này đã có từ thế kỷ trước, nhưng người dùng bị ảnh hưởng có thể gặp phải:

• Mất hoàn toàn âm thanh
• Cài đặt âm thanh và điều khiển âm lượng bị hỏng
• Sự cố với âm thanh đa kênh

Theo Microsoft, một số khách hàng đã khôi phục được âm thanh bằng cách chuyển sang chế độ hai kênh (two-channel mode). Công ty cho biết đang tìm cách khắc phục nhưng vẫn chưa đưa ra thời gian cụ thể.

Excel dán nội dung thất bại trong im lặng

Người dùng các ứng dụng văn phòng của Microsoft cũng không thoát khỏi đợt sự cố này. Bản vá cho các lỗ hổng thực thi mã từ xa (remote code execution) và rò rỉ thông tin (information disclosure) trong Excel đã vô tình phá hỏng một chức năng cơ bản của bảng tính.

"Thao tác dán có thể thất bại trong im lặng", Microsoft thừa nhận.

Các phiên bản bị ảnh hưởng bao gồm Excel 2016, 2019, 2021 và 2024. Điều đáng lo ngại là người dùng không nhận được bất kỳ dấu hiệu nào về lỗi, chẳng hạn như tiếng bíp hay thông báo lỗi. Nội dung nguồn vẫn được chọn nhưng đích đến không thay đổi.

Đối với những người đã bật chế độ tự động cập nhật, bản vá này có thể đã được tải về và cài đặt mà không hay biết. Microsoft chưa công bố cách khắc phục tạm thời. Một số người dùng trên diễn đàn báo cáo đã giải quyết được vấn đề bằng cách gỡ cài đặt và cài đặt lại Office, trong khi những người khác dùng lệnh để gỡ bỏ bản cập nhật bảo mật.

Tuy nhiên, việc gỡ bản cập nhật đồng nghĩa với việc hệ thống không còn được bảo vệ trước các lỗ hổng bảo mật mà nó vốn dĩ được thiết kế để vá. Đây là tình huống tiến thoái lưỡng nan quen thuộc: chọn giữa tính năng hoạt động ổn định hay an toàn trước các nguy cơ tấn công mạng.

Người dùng Việt Nam cần lưu ý gì?

Với các doanh nghiệp và cá nhân tại Việt Nam đang sử dụng Windows và bộ ứng dụng Office, đây là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của việc sao lưu dữ liệu trước khi cài đặt các bản cập nhật lớn. Những ai đang phụ thuộc vào RDS để làm việc từ xa, đặc biệt trong các hệ thống máy chủ ảo hóa, nên cân nhắc kiểm tra kỹ tình trạng sau khi cập nhật.

Đối với các nhà quản trị hệ thống, việc theo dõi danh sách known issues của Microsoft trước khi triển khai bản vá trên diện rộng là bước không thể bỏ qua. Trong khi chờ đợi các bản sửa lỗi chính thức, một số biện pháp tạm thời như khởi động lại máy ảo hoặc chuyển sang chế độ âm thanh hai kênh có thể giúp duy trì hoạt động.

Sự việc lần này một lần nữa cho thấy bài toán nan giải của Microsoft: cân bằng giữa tốc độ phát hành bản vá bảo mật và việc đảm bảo chúng không phá vỡ trải nghiệm người dùng. Khi mà các cuộc tấn công mạng ngày càng tinh vi và tận dụng cả trí tuệ nhân tạo, áp lực phải vá lỗi nhanh là rất lớn — nhưng cái giá của sự vội vàng có thể là niềm tin của hàng trăm triệu người dùng trên toàn thế giới.