Microsoft xóa nhầm dữ liệu M365 của các tổ chức phi lợi nhuận và không thể khôi phục

Microsoft vừa thừa nhận rằng họ đã vô tình xóa dữ liệu của một số khách hàng phi lợi nhuận trên nền tảng Microsoft 365 mà không thể khôi phục lại. Sự cố xảy ra sau khi hãng khai tử chương trình tài trợ Microsoft 365 Business Premium, và đến nay vẫn chưa xác định được cụ thể dữ liệu nào đã bị mất.

Chuyện gì đã xảy ra?

Câu chuyện bắt nguồn từ việc Microsoft khai tử chương trình tài trợ Microsoft 365 Business Premium, vốn cung cấp cho các tổ chức phi lợi nhuận đủ điều kiện 10 giấy phép miễn phí cho bộ công cụ văn phòng này.

Microsoft thông báo vào tháng 5/2025 rằng chương trình sẽ không gia hạn sau ngày 1/7 cùng năm. Thay vào đó, hãng đề nghị các tổ chức đủ điều kiện nhận tối đa 300 giấy phép Microsoft 365 Business Basic miễn phí, kèm mức giá ưu đãi cho các gói khác bao gồm Business Premium.

Microsoft khi đó khuyến cáo khách hàng nên chuyển người dùng sang gói phi lợi nhuận khác trước khi bị hủy để tránh gián đoạn hoặc mất dữ liệu. Các tổ chức cũng có thể xuất toàn bộ dữ liệu mà họ không có ý định giữ lại trên Microsoft 365.

Vấn đề nảy sinh sau khi các gói thuê bao bị vô hiệu hóa. Trong email gửi tới một khách hàng bị ảnh hưởng mà The Register có được, Microsoft thừa nhận rằng "do một lỗi", hãng đã xóa dữ liệu còn lại trước khi thời hạn lưu trữ và xuất dữ liệu kết thúc. Các nỗ lực khôi phục dữ liệu sau đó đều thất bại.

"Chúng tôi đã xem xét các phương án khôi phục, nhưng thật tiếc là dữ liệu không thể lấy lại được", Microsoft thông báo.

Không biết đã mất những gì

Điều đáng nói là Microsoft cũng không thể xác định được dữ liệu nào đã biến mất. Hãng cho biết hiện "chưa thể cung cấp danh sách cho thấy dữ liệu nào có thể đã bị xóa, hoặc liệu có dữ liệu nào bị xóa hay không". Microsoft chỉ có thể nói rằng sự cố liên quan đến các gói Business Premium đã hết hạn.

Phát ngôn viên của Microsoft đã xác nhận với The Register về việc xóa dữ liệu sớm hơn dự kiến:

"Sau khi các thời hạn thông báo áp dụng kết thúc và thuê bao bị chấm dứt, một lỗi đã dẫn đến việc dữ liệu còn lại, nếu có, bị xóa trước khi thời hạn lưu trữ kết thúc."

Hãng không tiết lộ bao nhiêu tổ chức phi lợi nhuận bị ảnh hưởng, mức độ xóa dữ liệu sớm đến đâu, hay nguyên nhân cụ thể của lỗi.

Dịch vụ "đền bù" gây tranh cãi

Microsoft cho biết họ lấy làm tiếc về tác động của sự cố và đang cung cấp cho các tổ chức bị ảnh hưởng một dịch vụ hỗ trợ tận nơi miễn phí — một cuộc gặp với chuyên gia Microsoft để giúp thiết lập môi trường Microsoft 365 mới và giải đáp thắc mắc.

Dịch vụ này hữu ích nếu tổ chức cần dựng một môi trường mới. Nhưng nó gần như vô nghĩa với những ai thực sự muốn lấy lại dữ liệu mà Microsoft đã xóa khỏi môi trường cũ.

Bài học cho người dùng Việt Nam

Sự việc này là lời cảnh tỉnh cho các doanh nghiệp và tổ chức tại Việt Nam đang phụ thuộc vào các dịch vụ đám mây của nhà cung cấp nước ngoài:

• Luôn sao lưu độc lập: Không nên xem nhà cung cấp đám mây là nơi lưu trữ duy nhất. Hãy duy trì bản sao dữ liệu quan trọng ở hệ thống riêng.
• Xuất dữ liệu trước khi hết hạn: Khi có thay đổi về gói dịch vụ hoặc chính sách, cần chủ động xuất toàn bộ dữ liệu trước thời hạn.
• Đọc kỹ điều khoản lưu trữ: Thời hạn lưu trữ sau khi thuê bao kết thúc không phải lúc nào cũng được đảm bảo như cam kết.

Với các tổ chức phi lợi nhuận vốn có nguồn lực hạn chế, việc một "gã khổng lồ" công nghệ xóa nhầm dữ liệu rồi không thể khôi phục càng cho thấy tầm quan trọng của chiến lược sao lưu đa tầng và độc lập với nhà cung cấp.