Mô hình AI của OpenAI vượt bác sĩ trong chẩn đoán cấp cứu tại Harvard

Một nghiên cứu mang tính bước ngoặt từ Đại học Harvard đã chỉ ra rằng các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) hiện đang hoạt động hiệu quả hơn bác sĩ trong việc sàng lọc và chẩn đoán y tế cấp cứu. Nghiên cứu này cho thấy khả năng chẩn đoán chính xác của AI cao hơn đáng kể so với con người trong những khoảnh khắc sinh tử khi bệnh nhân vừa được đưa vào bệnh viện.

Nghiên cứu cho thấy lợi thế của AI đặc biệt rõ rệt trong các tình huống sàng lọc cấp cứu cần ra quyết định nhanh với ít thông tin

Kết quả vượt trội trong thử nghiệm lâm sàng

Nghiên cứu, được công bố trên tạp chí Science, đã so sánh hiệu suất của mô hình lý luận o1 của OpenAI với hàng trăm bác sĩ. Trong một thí nghiệm tập trung vào 76 bệnh nhân đến phòng cấp cứu của một bệnh viện tại Boston, cả AI và các bác sĩ đều được cung cấp cùng một bộ hồ sơ sức khỏe điện tử tiêu chuẩn. Các dữ liệu này bao gồm các chỉ số sinh tồn, thông tin nhân khẩu học và vài dòng mô tả của y tá về lý do bệnh nhân đến khám.

Kết quả cho thấy AI đã xác định được chẩn đoán chính xác hoặc rất gần với thực tế trong 67% trường hợp, trong khi các bác sĩ chỉ đạt độ chính xác từ 50-55%. Lợi thế của AI trở nên đặc biệt rõ rệt trong các tình huống sàng lọc cấp cứu đòi hỏi phải ra quyết định nhanh chóng với lượng thông tin tối thiểu.

Khi có thêm thông tin chi tiết, độ chính xác của AI thậm chí còn tăng lên 82%, so với mức 70-79% của các chuyên gia y tế (mặc dù sự chênh lệch này không có ý nghĩa thống kê đáng kể). Ngoài ra, AI cũng vượt trội hơn một nhóm bác sĩ lớn hơn khi được yêu cầu đưa ra các kế hoạch điều trị dài hạn, đạt điểm số 89% so với chỉ 34% của con người khi sử dụng các tài nguyên thông thường như công cụ tìm kiếm.

AI là công cụ hỗ trợ, không phải thay thế

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng đây chưa phải là lúc bác sĩ cấp cứu "treo áo choàng". Nghiên cứu chỉ kiểm tra khả năng xử lý dữ liệu văn bản của AI, và không đánh giá khả năng đọc các tín hiệu trực quan như mức độ đau đớn hay ngoại hình của bệnh nhân. Do đó, AI đang hoạt động giống như một chuyên gia lâm sàng đưa ra ý kiến thứ hai dựa trên hồ sơ giấy tờ.

Arjun Manrai, một trong những tác giả chính của nghiên cứu và người đứng đầu phòng thí nghiệm AI tại Trường Y Harvard, cho biết: "Tôi không nghĩ phát hiện của chúng tôi có nghĩa là AI sẽ thay thế bác sĩ. Tôi nghĩ nó có nghĩa là chúng ta đang chứng kiến một sự thay đổi sâu sắc trong công nghệ, sẽ định hình lại y học."

Bác sĩ Adam Rodman, đồng tác giả nghiên cứu, đề xuất một mô hình chăm sóc mới "ba bên": bác sĩ, bệnh nhân và một hệ thống trí tuệ nhân tạo.

Một ví dụ điển hình

Trong một trường hợp cụ thể tại Harvard, một bệnh nhân bị cục máu đông ở phổi với các triệu chứng ngày càng xấu đi. Các bác sĩ nghi ngờ thuốc chống đông không hiệu quả, nhưng AI đã nhận ra điều mà con người bỏ sót: tiền sử bệnh lupus của bệnh nhân có thể là nguyên nhân gây viêm phổi. Kết quả kiểm tra sau đó đã chứng minh AI là đúng.

Thách thức và lo ngại

Hiện tại, gần một trong năm bác sĩ tại Mỹ đang sử dụng AI để hỗ trợ chẩn đoán. Tại Anh, tỷ lệ này là 16% sử dụng hàng ngày và 15% sử dụng hàng tuần. Tuy nhiên, lo ngại lớn nhất của các bác sĩ Anh là rủi ro sai sót của AI và vấn đề trách nhiệm pháp lý.

Giáo sư Ewen Harrison từ Đại học Edinburgh nhận định rằng các hệ thống này không còn chỉ là vượt qua các kỳ thi y tế, mà đang trở thành công cụ đưa ra ý kiến thứ hai hữu ích. Tuy nhiên, Tiến sĩ Wei Xing từ Đại học Sheffield cảnh báo về nguy cơ các bác sĩ có thể vô thức dựa dẫm vào câu trả lời của AI thay vì tư duy độc lập. Ông nhấn mạnh rằng nghiên cứu chưa chứng minh AI an toàn tuyệt đối cho sử dụng lâm sàng thường xuyên.

Nghiên cứu này mở ra một kỷ nguyên mới cho y học, nơi con người và máy móc sẽ phải học cách cộng tác để mang lại kết quả tốt nhất cho bệnh nhân.