Mozilla chỉ trích gay gắt Google đưa Prompt API vào trình duyệt Chrome

Mozilla đã tái khẳng định sự phản đối đối với quyết định của Google về việc tích hợp các công cụ AI vào trình duyệt Chrome của mình, mặc dù động thái này có phần muộn màng khi công nghệ mang tên Prompt API đã bắt đầu được thử nghiệm trên cả Chrome và Microsoft Edge.

Jake Archibald, người phụ trách quan hệ nhà phát triển web của Mozilla, đã nêu rõ những lo ngại của tổ chức này trong một cuộc thảo luận trên GitHub về API này. Prompt API cung cấp một cách thức tiêu chuẩn để gửi và nhận các câu lệnh (prompt) cũng như phản hồi từ một mô hình học máy (machine learning) cục bộ.

"Chúng tôi tiếp tục phản đối API này và cảm thấy nó có những hậu quả tiêu cực nghiêm trọng đối với tính tương tác, khả năng cập nhật và tính trung lập của nền tảng web," ông Archibald cho biết.

Prompt API là gì?

Theo mô tả của Google, Prompt API "trau quyền cho các trang web khả năng gửi câu lệnh trực tiếp đến một mô hình ngôn ngữ do trình duyệt cung cấp". Nó cung cấp cách thức để gửi các hướng dẫn bằng ngôn ngữ tự nhiên đến mô hình Gemini Nano của Google. Đây là một mô hình đủ nhỏ để có thể được tải xuống để thực hiện suy luận (inference) cục bộ thông qua Chrome.

Tuy nhiên, mô hình này không hề nhỏ; Google khuyến nghị người dùng cần có khoảng 22 GB dung lượng trống, mặc dù bản thân mô hình Nano (v3Nano) dành cho máy tính để bàn có kích thước khoảng 4,27 GB.

Hiện tại, các nhà phát triển web đã có nhiều cách thức khác nhau để tương tác với các mô hình AI. Họ có thể sử dụng các API dịch vụ đám mây để giao tiếp với các mô hình được lưu trữ từ xa, hoặc truy cập các mô hình cục bộ thông qua các công nghệ như khung thời gian chạy JavaScript, WASM hoặc WebGPU.

Những lo ngại của Mozilla

Mục tiêu của Prompt API là giúp việc chạy suy luận cục bộ trở nên dễ dàng hơn, tận dụng cơ chế bảo mật của trình duyệt để cải thiện thời gian phản hồi, cho phép sử dụng ngoại tuyến và cung cấp các phương thức tích hợp dịch vụ AI tiết kiệm chi phí hơn.

Tuy nhiên, mối lo ngại của Mozilla không nằm ở công nghệ mà ở ý nghĩa của nó đối với tương lai của web.

Thứ nhất, ông Archibald lo ngại rằng mô hình Nano của Google sẽ trở thành mặc định và các nhà phát triển sẽ chuẩn hóa theo nó trong nỗ lực làm cho các phản hồi không xác định của AI trở nên dễ dự đoán hơn. Điều này sẽ tạo áp lực buộc Apple và Mozilla phải cấp phép Nano để đảm bảo trải nghiệm người dùng thống nhất.

Quan trọng hơn, việc sử dụng Prompt API yêu cầu người dùng đồng ý với "Chính sách Sử dụng bị cấm cho AI tạo sinh" của Google, trong đó cấm các hoạt động không nhất thiết là bất hợp pháp, chẳng hạn như tạo ra nội dung "gây rối".

"Đây dường như là một hướng đi tồi tệ cho một API trên nền tảng web và đặt ra một tiền lệ đáng lo ngại cho nhiều API khác có các quy tắc sử dụng cụ thể [theo trình duyệt]," ông Archibald nhận định.

Cuối cùng, Mozilla lập luận rằng Google đã sai lệch về nhu cầu của thị trường đối với API này bằng cách chọn lọc một số bài đăng trên mạng xã hội và gọi đó là sự ủng hộ mạnh mẽ từ các nhà phát triển.

Vấn đề cốt lõi: Tính tương tác

Trong một email, ông Archibald nhấn mạnh rằng câu hỏi cốt lõi là Prompt API có thực sự tốt cho web hay không, và Mozilla tin rằng không.

"Vấn đề cốt lõi là tính tương tác," ông nói. "Các câu lệnh (prompt) được liên kết chặt chẽ với các mô hình; các nhà phát triển sẽ không thể tránh khỏi việc tinh chỉnh code dựa trên các đặc thù và chính sách của bất kỳ mô hình nào họ đang xây dựng."

"Đó là cách bạn kết thúc với các đường dẫn code cụ thể cho từng mô hình, và đó là vấn đề tương thích trình duyệt tái diễn một lần nữa. Vấn đề điều khoản sử dụng là một phần của nó: nếu sử dụng một web API đồng nghĩa với việc chấp nhận chính sách nội dung của một nhà cung cấp cụ thể (đặc biệt là một chính sách vượt ra ngoài phạm vi pháp luật), thì bạn thực sự không còn đang xây dựng cho một nền tảng mở nữa."

Phản hồi từ Google và Hiệu suất thực tế

Rick Byers, kỹ sư Chrome của Google chịu trách nhiệm triển khai Prompt API, đã thừa nhận những lo ngại này trong cuộc thảo luận trên GitHub. Ông chia sẻ rằng ông đồng cảm với lập trường của Mozilla về các tiêu chuẩn, nhưng ông thiên về việc thúc đẩy thử nghiệm và học hỏi từ sai lầm hơn là trì hoãn sự đổi mới vì sợ hãi những rủi ro tiềm ẩn.

Tuy nhiên, dữ liệu thực tế cho đến nay chưa ủng hộ nhiều cho nguyên nhân của Google. Một báo cáo so sánh hiệu suất của Chrome (Gemini Nano) và Edge (Phi-4 mini-instruct) sử dụng Prompt API cho thấy các mô hình này không mang lại kết quả tốt.

Đối với các nhiệm vụ tạo sinh (viết lách, tạo thẻ, v.v.), 24,29% phản hồi của Edge và 15,17% phản hồi của Chrome không hoàn thành nhiệm vụ. Đối với các nhiệm vụ phân loại, tỷ lệ thất bại lần lượt là 29,58% và 23,93%. Về tính chính xác, Edge bị "ảo giác" (hallucinated) 17% thời gian, trong khi con số này của Chrome là 6%.

Liệu điều này có tốt cho web hay không? Có lẽ câu trả lời vẫn còn bỏ ngỏ.