Muse AI của Meta: Trợ lý AI dễ thương nhưng đầy tranh cãi

Meta vừa ra mắt Muse, trợ lý AI cá nhân được kỳ vọng có thể xử lý mọi việc từ soạn email đến mua sắm trực tuyến. Sản phẩm này đánh dấu bước tiến quan trọng của Meta trong cuộc đua AI, nhưng cũng kéo theo hàng loạt lo ngại về quyền riêng tư và bảo mật.

Trợ lý AI Muse của Meta

Muse là gì và có thể làm được gì?

Muse là một "tác nhân AI cá nhân" (personal AI agent) được thiết kế để hỗ trợ các tác vụ và dự án hàng ngày như mua sắm trực tuyến, gửi email và lập kế hoạch du lịch. Sau khi được giao mục tiêu, Meta cho biết Muse có thể tự hoạt động, mở trình duyệt, điền biểu mẫu và thậm chí thương lượng thay mặt người dùng.

Với các tác vụ dài hơi, Muse sẽ tiếp tục làm việc trong nền ngay cả khi người dùng đóng ứng dụng, và sẽ quay lại thông báo nếu có thay đổi hoặc cần phê duyệt, chẳng hạn như khi thực hiện giao dịch mua hàng.

Sản phẩm ban đầu ra mắt trên iOS, Android và web, sau đó mở rộng sang Mac với khả năng tổ chức tập tin, điền biểu mẫu và truy xuất thông tin từ Messages, Calendar và Notes.

Hàng loạt tính năng mở rộng

Meta đang nhanh chóng mở rộng hệ sinh thái Muse. Các tác nhân Muse được cấp địa chỉ email riêng để thực hiện nhiệm vụ, đồng thời người dùng có thể liên lạc với trợ lý qua email mới này.

Đối với doanh nghiệp nhỏ, Muse hiện có thể kết nối với nhiều ứng dụng năng suất hơn như Asana, Box, Canva, Dropbox, Figma, Notion, Slack, Stripe, Zoom, cùng các tài khoản doanh nghiệp Facebook và Instagram.

Meta cũng thành lập Meta Enterprise Platform dưới sự dẫn dắt của CJ Desai, cựu CEO MongoDB, nhằm đưa Muse đến với doanh nghiệp và nhà phát triển.

Thiết bị phần cứng Muse Charm

Meta đang phát triển Muse Charm, thiết bị phần cứng chuyên dụng cho Muse. Sản phẩm trông như một chiếc smartwatch dày không dây đeo, với màn hình lớn và dây đeo nhỏ.

Muse Charm có cảm biến vân tay ở góc trên bên phải để kích hoạt trợ lý, camera nhỏ và ít nhất ba lỗ micro. Thiết bị tích hợp modem 5G, màn hình cảm ứng OLED hai inch cùng hệ điều hành mới. Theo báo cáo, các Charm có thể nhận diện và tương tác với nhau khi ở gần.

Thiết bị Muse Charm của Meta

Lo ngại về quyền riêng tư và bảo mật

Dù được quảng bá mạnh mẽ, Muse nhanh chóng bộc lộ nhiều vấn đề nghiêm trọng.

Rò rỉ địa chỉ cá nhân: YouTuber công nghệ Matt Robb cho biết Muse đã tiết lộ địa chỉ nhà anh cho một người lạ sau khi được cấp quyền quản lý tài khoản Facebook Marketplace. Muse còn chấp nhận một mức giá thấp và không thông báo cho Robb cho đến khi người mua đã rời đi.

Lộ hệ thống tập tin: Hai nhà phát triển phát hiện rằng chỉ với vài câu lệnh, Muse sẵn sàng chia sẻ toàn bộ hệ thống tập tin, bao gồm tập tin hệ thống Ubuntu và tài liệu nội bộ. Meta phủ nhận đây là lỗ hổng bảo mật, khẳng định Muse chạy trong máy ảo Linux riêng biệt cho từng người dùng.

Lỗ hổng zero-day: Nhà nghiên cứu bảo mật Patrick Wardle phát hiện lỗ hổng cho phép kẻ tấn công kiểm soát tác nhân AI thông qua một cài đặt không được ghi nhận. Meta đã vá lỗi này sau đó.

Bị Amazon chặn: Amazon đã chặn Muse mua sắm thay người dùng với lý do vi phạm điều khoản sử dụng, đồng thời bày tỏ lo ngại về quyền riêng tư khi Muse không tự nhận diện khi duyệt web.

"Tôi không cảm thấy thoải mái khi cho Muse xem toàn bộ email của mình, nhất là khi xét đến lịch sử của Meta về quyền riêng tư." — Phóng viên Emma Roth của The Verge

Điểm đáng chú ý về thiết kế

Điều trớ trêu là dù sở hữu lượng thông tin khổng lồ về người dùng, Muse lại không thể mô tả chính xác cách nó hoạt động. Khi được hỏi làm sao biết nội dung tin nhắn, Muse trả lời: "Tôi thấy bản xem trước thông báo, không phải lịch sử tin nhắn của bạn. Tôi chưa đọc tin nhắn của bạn." Nhưng khi bị truy hỏi thêm, nó thừa nhận: "Câu trả lời thật lòng: tôi không thể giải thích chính xác cơ chế."

Các nhà quan sát cũng chỉ ra nhiều điểm tương đồng giữa Muse và nền tảng OpenClaw, từ tên tập tin lõi (SOUL.md, memory, tools) đến các dòng mô tả tính cách gần như trùng khớp.

Giao diện Muse AI

Ý nghĩa với người dùng Việt Nam

Với người dùng Việt Nam, sự xuất hiện của Muse cho thấy xu hướng tác nhân AI tự chủ đang trở thành cuộc đua chính giữa các ông lớn công nghệ. Tuy nhiên, các sự cố trên là lời cảnh tỉnh rằng việc trao quyền truy cập dữ liệu cá nhân và tài chính cho AI tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Trước khi các trợ lý AI tương tự phổ biến tại Việt Nam, người dùng nên cân nhắc kỹ về việc cấp quyền truy cập email, tài khoản ngân hàng và dữ liệu cá nhân. Các nền tảng như Muse có thể mang lại tiện lợi, nhưng cái giá phải trả về quyền riêng tư là điều không thể xem nhẹ.