Mỹ Đệ Xuất Đạo Luật MATCH Siết Chặt Kiểm Soát Thiết Bị Chế Tạo Chip Nhằm Vào Trung Quốc

Mỹ Đệ Xuất Đạo Luật MATCH Siết Chặt Kiểm Soát Thiết Bị Chế Tạo Chip Nhằm Vào Trung Quốc

Hạ nghị sĩ Mỹ Michael Baumgartner đã chính thức giới thiệu dự luật mang tên Đạo luật Phối hợp Kiểm soát Công nghệ trên Phần cứng (MATCH - Multilateral Alignment of Technology Controls on Hardware). Đây là một sáng kiến lưỡng đảng nhằm tăng cường an ninh quốc gia Mỹ bằng cách bịt kín những lỗ hổng quan trọng trong việc kiểm soát xuất khẩu thiết bị sản xuất bán dẫn (SME), đặc biệt là việc ngăn chặn các công cụ này rơi vào tay Trung Quốc.

Dự luật nhận được sự đồng thuận rộng rãi từ các nhà lập pháp cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa, cũng như sự bảo trợ của Thượng nghị sĩ Pete Ricketts và Andy Kim. Mục tiêu cốt lõi của MATCH Act là đảm bảo Mỹ và các đồng minh di chuyển thống nhất để bảo vệ lợi thế công nghệ chuỗi cung ứng bán dẫn.

Bối cảnh: Cuộc đua công nghệ và những lỗ hổng kiểm soát

Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã đầu tư mạnh mẽ và cấp trợ giá khổng lồ cho ngành công nghiệp bán dẫn, áp dụng chiến lược do nhà nước chỉ đạo nhằm đạt được sự thống trị tương tự như họ đã làm với pin xe điện và tấm pin mặt trời. Kết quả là, các loại chip cũ (legacy chips) sản xuất tại Trung Quốc hiện đã xuất hiện rộng rãi trong các hệ thống vũ khí, nền tảng tình báo và cơ sở hạ tầng trọng yếu của Mỹ.

Mặc dù Mỹ đã áp đặt nhiều biện pháp kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt để làm chậm quá trình tự chủ bán dẫn của Trung Quốc, nhưng các đồng minh của Mỹ vẫn chưa đồng bộ hoàn toàn các biện pháp này. Sự thiếu nhất quán này đã tạo ra những "cửa sau" mà Trung Quốc tiếp tục khai thác để mua các thiết bị chế tạo chip tiên tiến từ các nước khác như Hà Lan và Nhật Bản.

Các nhà lập pháp Mỹ lo ngại rằng nếu không bịt kín các lỗ hổng này, các công ty Trung Quốc như Huawei, SMIC hay YMTC sẽ tiếp tục tiến bộ trong sản xuất chip AI thế hệ mới, đe dọa lợi thế quân sự và công nghệ của Mỹ.

Các quy định chính của Đạo luật MATCH

Đạo luật MATCH đưa ra một loạt các biện pháp cứng rắn nhằm kiểm soát chặt chẽ hơn việc lưu chuyển thiết bị sản xuất chip:

Lệnh cấm toàn quốc đối với thiết bị SME "điểm nghẽn" Dự luật cấm việc bán các thiết bị sản xuất bán dẫn quan trọng nhất (cho điểm nghẽn) cho bất kỳ điểm đến nào nằm trong các quốc gia đáng lo ngại. Điều này bao gồm tối thiểu các công cụ in thạch bản DUV (Deep Ultraviolet) ngập nước và công cụ khắc sâu nhiệt độ thấp (cryogenic etch) dùng cho cả chip tiên tiến lẫn chip đời cũ.

Siết chặt hạn chế với các "quốc bảo" của Trung Quốc Dự luật chỉ định tất cả các nhà máy sản xuất chip (fab) do các công ty lớn của Trung Quốc điều hành như ChangXin Memory Technologies (CXMT), Hua Hong, Huawei, Semiconductor Manufacturing International Corp (SMIC) và Yangtze Memory Technologies Corp (YMTC) là đối tượng bị hạn chế. Các hạn chế về xuất khẩu, bảo trì và hỗ trợ kỹ thuật sẽ được áp dụng lên các cơ sở này và tất cả các công ty con/chi nhánh của họ, tương tự như quy tắc của Danh sách Thực thể (Entity List).

Áp lực ngoại giao và quy tắc "Sản phẩm trực tiếp nước ngoài" MATCH Act tạo đà cho các cuộc đàm phán ngoại giao với thời hạn cuối buộc các đồng minh phải đồng bộ các biện pháp kiểm soát. Nếu các đồng minh không chứng minh được tiến triển trong vòng 150 ngày, Đạo luật chỉ đạo Bộ Thương mại Mỹ thực hiện kiểm soát đơn phương. Nó còn mở rộng thẩm quyền của Mỹ đối với các sản phẩm nước ngoài sử dụng phần mềm, công nghệ hoặc linh kiện của Mỹ thông qua việc áp dụng "Quy tắc Sản phẩm Trực tiếp Nước ngoài" (FDPR).

Tiếng nói từ giới công nghệ và an ninh

Đạo luật mới đã nhận được sự ủng hộ nhiệt tình từ nhiều chuyên gia và tổ chức nghiên cứu chính sách tại Washington.

Jacob Feldgoise, chuyên gia phân tích dữ liệu cấp cao tại Trung tâm An ninh và Công nghệ mới nổi (CSET), nhận định: "Một chiến lược hợp nhất Mỹ và các đồng minh trong việc ngăn chặn dòng chảy thiết bị sản xuất bán dẫn tiên tiến cho các đối thủ là chìa khóa để bảo vệ lợi thế công nghệ của Mỹ. Khi các nhà cung cấp nước ngoài không chịu cùng một quy tắc như các công ty Mỹ, mục tiêu của kiểm soát xuất khẩu sẽ bị suy yếu."

Trong khi đó, Dmitri Alperovitch, Chủ tịch của Silverado Policy Accelerator, nhấn mạnh tầm quan trọng đối với cuộc đua AI: "Bảo toàn và tăng cường kiểm soát xuất khẩu đối với sản xuất bán dẫn là một trong những việc quan trọng nhất mà Mỹ có thể làm để chiến thắng cuộc đua AI trước Trung Quốc. MATCH Act là công cụ quan trọng giúp đảm bảo sự thống trị của Mỹ trong lĩnh vực này."

Đạo luật MATCH được xem là bước tiến quyết liệt tiếp theo của Mỹ trong nỗ lực duy trì vị thế dẫn đầu về công nghệ bán dẫn và trí tuệ nhân tạo, đồng thời bảo vệ chuỗi cung ứng toàn cầu khỏi sự phụ thuộc vào các đối thủ chiến lược.