NASA công bố phi hành đoàn cho buổi diễn tập tàu hạ cánh Artemis III

NASA đã chính thức công bố bốn phi hành gia sẽ thực hiện nhiệm vụ Artemis III, một thông báo vừa giải đáp được phần nào thắc mắc vừa đặt ra nhiều câu hỏi mới về tiến độ của chương trình không gian hiện đại.

Đội ngũ phi hành gia gồm cựu phi hành gia Space Shuttle Randy Bresnik giữ vai trò chỉ huy, phi hành gia Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA) Luca Parmitano (người từng gặp sự cố mũ ngập nước khi đi bộ ngoài không gian), cùng hai chuyên gia nhiệm vụ của NASA là Frank Rubio và Andre Douglas. Ngoài ra, phi hành gia Bob Hines sẽ đóng vai trò là thành viên dự bị.

Phi hành đoàn Artemis III từ trái sang phải: Andre Douglas, Luca Parmitano, Randy Bresnik, Frank Rubio

Ban đầu, Artemis III được lên kế hoạch để đưa con người hạ cánh xuống Mặt Trăng. Tuy nhiên, nhiệm vụ này đã được chuyển đổi mục đích thành việc thử nghiệm công nghệ tàu hạ cánh có người lái từ Blue Origin và SpaceX trên quỹ đạo Trái Đất thấp, tương tự như cách Apollo 9 từng kiểm tra module Mặt Trăng trong quá khứ.

Sự thay đổi này cũng giúp NASA giải quyết một vấn đề khó xử: tàu Orion và tên lửa SLS có vẻ đã sẵn sàng hơn so với các tàu hạ cánh mà chúng dự định hỗ trợ.

Thử nghiệm công nghệ thương mại

Thông báo chính thức vẫn giữ nguyên quan điểm rằng mục tiêu là thử nghiệm "một hoặc cả hai" tàu hạ cánh thương mại. NASA đã trình bày một hồ sơ nhiệm vụ bao gồm cả hai đối tác là Blue Origin và SpaceX.

Kế hoạch hy vọng rằng phi hành đoàn Artemis III trước tiên sẽ thực hiện thao tác gặp gỡ (rendezvous) với tàu thăm dò Blue Moon của Blue Origin. Theo Jeremy Parsons của NASA, tàu này có thể duy trì hoạt động trong quỹ đạo lên đến 90 ngày. John Coulouris của Blue Origin đã mô tả chi tiết các hoạt động được lên kế hoạch, bao gồm việc cáp bến, mở cửa khoang, phi hành gia bước vào và có thể thực hiện chạy thử mặc bộ đồ không gian Mặt Trăng. Các hoạt động kết nối dự kiến kéo dài khoảng hai ngày.

Sau khi hoàn tất, tàu Orion sẽ tách ra và chờ đợi sự xuất hiện của mẫu thử nghiệm từ SpaceX, bao gồm một tàu Starship được trang bị thiết bị cáp bến dành cho biến thể tàu hạ cánh Mặt Trăng. Thời gian hoạt động kết nối với tàu Starship dự kiến kéo dài khoảng một ngày.

Những thách thức về tiến độ

Tuy nhiên, vẫn tồn tại nhiều vấn đề lớn cần giải quyết. Thứ nhất là SpaceX chưa đưa được tàu Starship vào quỹ đạo và có vẻ như đang chậm hơn Blue Origin trong việc phát triển tàu hạ cánh cho Artemis III, ít nhất là về mặt hồ sơ nhiệm vụ này.

Mặt khác, Blue Origin cũng vừa gặp một sự cố nghiêm trọng trong vài tuần qua. Tên lửa New Glenn, yếu tố then chốt cần thiết để phóng tàu hạ cánh của họ, đã phát nổ trên bệ phóng. Mặc dù CEO Dave Limp khẳng định "chúng tôi sẽ bay lại trước cuối năm nay", Blue Origin vẫn còn rất nhiều việc phải làm để trở lại trạng thái bay, trong khi Artemis III được lên kế hoạch vào nửa cuối năm 2027.

Mặc dù Parsons nói rằng "chúng tôi tự tin New Glenn sẽ sẵn sàng cho Artemis III", NASA đang xem xét các phương án thay thế.

Tàu hạ cánh yêu cầu một tên lửa đẩy hạng nặng – Falcon Heavy là một khả năng, nhưng nhiên liệu hydro lỏng được sử dụng bởi động cơ BE-7 của Blue Origin sẽ khiến việc thiết kế đường ống trở nên phức tạp. Bất kỳ sửa đổi nào cũng có thể mất nhiều thời gian tương đương với việc đưa New Glenn trở lại trạng thái hoạt động.