Nga phong tỏa hàng loạt khu vực sau cái chết bí ẩn của nhà nghiên cứu bệnh dịch hạch

Một sự việc đáng lo ngại đang diễn ra tại vùng Siberia của Nga, khi giới chức y tế nước này tiến hành phong tỏa quy mô lớn sau cái chết bí ẩn của một nhà nghiên cứu bệnh truyền nhiễm làm việc tại Viện Nghiên cứu Chống Dịch hạch Irkutsk.

Diễn biến sự việc

Theo các báo cáo ban đầu trong ngày Chủ nhật và thứ Hai, khoảng 200 người đang nằm trong diện theo dõi y tế, nhiều bệnh viện bị phong tỏa và hàng chục người khác bị cách ly tại thị trấn Shelekhov, thuộc vùng Irkutsk.

Nhà nghiên cứu Darya Shipilova được cho là đã tử vong vào tuần trước vì bệnh viêm phổi với nguyên nhân "không xác định", theo thông tin từ Rospotrebnadzor — cơ quan giám sát y tế công cộng của Nga.

Thông tin về cái chết của cô hiện vẫn còn nhiều đồn đoán chưa được kiểm chứng:

• Một số nguồn tin cho rằng cô đã vô tình làm vỡ một ống nghiệm chứa mầm bệnh dịch hạch Yersinia pestis vào ngày 25 tháng 9.
• Sau đó cô bị ốm và được đưa vào bệnh viện ngày 29 tháng 9 với triệu chứng viêm phổi nặng.
• Cô qua đời trong đêm từ ngày 1 sang ngày 2 tháng 10.

Ông Alexey Tsydenov, người đứng đầu vùng lãnh thổ giáp ranh Irkutsk, ban đầu tuyên bố cô đã tử vong vì bệnh dịch hạch, nhưng sau đó đính chính lại rằng cô "có thể" đã chết vì căn bệnh này.

Sự mâu thuẫn trong các phát ngôn chính thức càng làm dấy lên lo ngại về mức độ an toàn sinh học tại các cơ sở nghiên cứu mầm bệnh nguy hiểm.

Bối cảnh an toàn sinh học

Đây không phải lần đầu tiên các phòng thí nghiệm nghiên cứu mầm bệnh nguy hiểm gặp sự cố. Dịch hạch, do vi khuẩn Yersinia pestis gây ra, từng là một trong những đại dịch chết chóc nhất trong lịch sử loài người, với tỷ lệ tử vong có thể lên tới 60-90% nếu không được điều trị kịp thời ở thể phổi.

Việc Nga duy trì mạng lưới các viện nghiên cứu "chống dịch hạch" từ thời Liên Xô cho thấy nước này vẫn lưu giữ nhiều mẫu mầm bệnh nguy hiểm phục vụ mục đích nghiên cứu và phòng ngừa. Tuy nhiên, các sự cố rò rỉ và tai nạn phòng thí nghiệm luôn là mối đe dọa tiềm tàng đối với an ninh y tế toàn cầu.

Góc nhìn cho độc giả Việt Nam

Sự việc tại Nga là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của quy trình an toàn sinh học cấp cao (BSL-3, BSL-4) trong các phòng thí nghiệm nghiên cứu vi sinh vật nguy hiểm.

Việt Nam cũng có hệ thống phòng thí nghiệm an toàn sinh học cấp độ cao phục vụ công tác phòng chống dịch bệnh. Việc giám sát chặt chẽ, đào tạo nhân lực và tuân thủ nghiêm ngặt quy trình xử lý mầm bệnh là yếu tố sống còn để ngăn chặn những sự cố tương tự có thể xảy ra.

Hiện giới chức Nga vẫn chưa đưa ra kết luận chính thức về nguyên nhân cái chết của nhà nghiên cứu, cũng như chưa xác nhận liệu đây có phải là một tai nạn phòng thí nghiệm hay không. Tình hình tiếp tục được theo dõi sát sao.