Người dùng tìm ra công thức khiến Excel 'nổi loạn'

Người dùng tìm ra công thức khiến Excel 'nổi loạn'

Một kỹ sư phần mềm đã phải đau đầu giải quyết lỗi tính toán giờ làm việc trong Excel, nhưng nguyên nhân lại nằm ở sự hiểu lầm toán học cơ bản của người dùng thay vì lỗi hệ thống Oracle ERP.

Cuộc điều tra về lỗi tính toán

Chuyện được chia sẻ trên chuyên mục "On Call" của The Register, nơi các kỹ thuật viên kể lại những trải nghiệm hỗ trợ kỹ thuật thú vị của mình. Nhân vật chính của câu chuyện tuần này là một kỹ sư phần mềm có tên giả là "Albert", từng làm việc tại chi nhánh miền Bắc nước Anh của một công ty tư vấn lớn đến từ Pháp.

Albert chịu trách nhiệm hỗ trợ các tích hợp hệ thống Oracle ERP. Một trong những quy trình này bao gồm việc chuyển dữ liệu từ ứng dụng tính lương (Payroll) của Oracle sang một bảng tính Excel. Hệ thống này đã vận hành trơn tru hơn một năm cho đến khi một phiếu hỗ trợ khẩn cấp được gửi đến.

Người dùng báo cáo rằng việc tính toán giờ làm việc tính phí (billable hours) của nhân viên đột nhiên cho ra kết quả sai lệch một cách bí ẩn, sai số khoảng một phần ba. Albert nhận thấy con số này có vẻ quan trọng.

Không phải lỗi của Oracle

Albert mở file do người dùng cung cấp và xác nhận ngay lập tức rằng các phép tính thực sự bị sai. Ban đầu, ông nghi ngờ quy trình tích hợp đã bị hỏng và bắt đầu điều tra.

"Sau khi dành nhiều giờ đào sâu vào các hàm PL/SQL dài dòng trên cơ sở dữ liệu, tôi không tìm thấy bất kỳ lỗi logic nào," Albert kể lại. "Điều càng gây bối rối hơn là những file do chính tôi tạo ra lại hiển thị thời gian chính xác."

Bước tiếp theo của Albert là trò chuyện trực tiếp với người đã gửi phiếu hỗ trợ. Đó là lúc ông phát hiện ra người dùng này không sử dụng bảng tính tiêu chuẩn theo cách ông nghĩ.

Chia cho 100 hay chia cho 60?

"File của chúng tôi được xuất theo thông số kỹ thuật của họ, yêu cầu thời gian tính phí được biểu thị bằng phút," Albert giải thích. "Tuy nhiên, người dùng đã chia số đó cho 100 vì nó trông 'quá lớn' và họ muốn con số hiển thị theo giờ."

Hóa ra là người dùng đã chỉnh sửa thủ công bảng tính để tạo ra con số họ mong muốn. Albert phải giải thích cho người dùng hiểu rằng để chuyển đổi thời gian tính phí từ phút sang giờ, họ phải chia cho 60 chứ không phải 100. Đó chính là lý do tại sao các con số bị sai lệch khoảng một phần ba!

Câu chuyện này là một lời nhắc nhở hài hước nhưng đầy thực tế đối với những người làm nghề IT: đôi khi vấn đề phức tạp nhất lại có giải pháp đơn giản nhất, và đôi khi chúng ta cần dạy lại toán học cho người dùng.