Người tố giác Facebook bị Meta ép im lặng tại lễ hội văn học Hay

Người tố giác Facebook bị Meta ép im lặng tại lễ hội văn học Hay

Sarah Wynn-Williams, cựu giám đốc điều hành của Facebook và tác giả cuốn hồi ký best-selling "Careless People", đã có một màn xuất hiện đầy kịch tính nhưng lại hoàn toàn im lặng tại lễ hội văn học Hay. Thay vì tham gia thảo luận như dự kiến, bà buộc phải ngồi yên trong suốt một giờ đồng hồ vì lo ngại về các biện pháp pháp lý từ Meta – công ty mẹ của Facebook.

Tim Wu và Sarah Wynn-Williams trên sân khấu tại lễ hội Hay

Áp lực pháp lý và những ràng buộc khắt khe

Sự việc bắt nguồn từ cuốn sách "Careless People", trong đó Wynn-Williams tiết lộ nhiều chi tiết về văn hóa nội bộ và quá trình ra quyết định tại Facebook, bao gồm các cáo buộc liên quan đến ảnh hưởng chính trị, cách tiếp cận với thị trường Trung Quốc và lo ngại về sức khỏe tinh thần của người dùng trẻ tuổi. Meta đã phủ nhận các cáo buộc này và tiến hành các thủ tục pháp lý để ngăn chặn bà công khai thảo luận về nội dung sách.

Meta đã giành được một lệnh pháp lý khẩn cấp vào đêm trước ngày cuốn sách xuất bản, cấm bà thảo luận công khai về các khía cạnh nhất định của tác phẩm. Theo luật sư của Wynn-Williams, mỗi lần bà vi phạm lệnh này, bà có thể bị phạt số tiền lên tới 50.000 USD (khoảng 37.000 bảng Anh). Áp lực tài chính và pháp lý này được cho là đang đe dọa khiến bà phá sản.

Tại lễ hội Hay, bà dự định có buổi đối thoại với nhà báo điều tra Carole Cadwalladr và học giả Tim Wu. Tuy nhiên, luật sư đã khuyên bà không nên phát biểu vì sự hiện diện của bà tại sự kiện nơi cuốn sách được bán có thể bị Meta coi là vi phạm lệnh trọng tài khẩn cấp.

"Hành vi troll" và sự kiểm duyệt của các ông lớn công nghệ

Trên sân khấu, nhà báo Carole Cadwalladr đã mô tả tình huống này là một "tình huống con tin" và gọi hành động của Meta là "hành vi giống như troll" (trolling-like behavior). Bà nhận định rằng thay vì xử lý khủng hoảng truyền thông bằng cách im lặng để cắt nguồn oxy cho câu chuyện, Meta lại chọn cách công khai trừng phạt kẻ thù của mình.

"Tôi nghĩ chúng ta có thể nói rằng Facebook đã bị kích hoạt," Cadwalladr nói đùa trước khán giả, sau đó yêu cầu Wynn-Williams "nháy mắt một lần nếu bà nghe thấy chúng ta, nháy mắt hai lần nếu [Mark] Zuckerberg là một kẻ khốn nạn."

Học giả Tim Wu, người đang ngồi trên sân khấu, đã lên án mạnh mẽ các hạn chế đối với Wynn-Williams. Ông gọi đây là hành động kiểm duyệt và cho thấy quyền lực của các công ty công nghệ đã lớn đến mức nào.

"Đây là sự kiểm duyệt," Wu nói với khán giả. "Đây là minh chứng cho thấy một số những lạm dụng tồi tệ nhất trong thời đại của chúng ta không bị giới hạn ở các vị vua, hoàng đế, chính phủ… mà thuộc về một tầng lớp công ty đã giả định vai trò của chủ quyền, và tìm cách khẳng định quyền lực của họ theo cách giống như một số quốc gia độc tài那样."

Tim Wu, Sarah Wynn-Williams và Carole Cadwalladr tại sự kiện

Làn sóng ủng hộ từ cộng đồng

Để tuân thủ lệnh của tòa án, Ban tổ chức lễ hội Hay đã quyết định ngừng bán cuốn "Careless People" trong thời gian Wynn-Williams có mặt tại sự kiện. Mặc dù không thể cất lời, sự hiện diện đầy kiên nhẫn của bà trên sân khấu đã gửi đi một thông điệp mạnh mẽ.

Kết thúc sự kiện, khán giả tại lễ hội đã dành cho Wynn-Williams một tràng pháo tay kéo dài (standing ovation). Động viên này đã khiến bà xúc động đến bật khóc. Giám đốc chương trình của lễ hội Hay, Helen Bagnall, nhận định rằng khoảnh khắc này là "một hành động đoàn kết quan trọng cho những người bị bịt miệng."

Vụ việc không chỉ làm nổi bật những căng thẳng giữa quyền tự do ngôn luận và các thỏa thuận bảo mật trong ngành công nghệ, mà còn đặt ra câu hỏi về mức độ quyền lực mà các tập đoàn lớn như Meta đang nắm giữ đối với cá nhân và xã hội.