Nhà xuất bản cáo buộc Mark Zuckerberg cá nhân chỉ đạo vi phạm bản quyền để đào tạo AI Llama

Nhà xuất bản cáo buộc Mark Zuckerberg cá nhân chỉ đạo vi phạm bản quyền để đào tạo AI Llama

Năm nhà xuất bản lớn và tác giả Scott Turow đã đệ đơn kiện Meta cùng CEO Mark Zuckerberg, cáo buộc công ty này đã sử dụng trái phép hàng triệu tác phẩm có bản quyền để huấn luyện mô hình ngôn ngữ AI Llama. Meta tuyên bố sẽ kiên quyết phản đối và cho rằng việc đào tạo AI trên dữ liệu có bản quyền thuộc về sử dụng hợp lý.

Mark Zuckerberg tại tòa án

Chi tiết vụ kiện tập thể

Vào thứ Ba, năm nhà xuất bản bao gồm Elsevier, Cengage, Hachette Book Group, Macmillan và McGraw Hill, cùng với nhà văn Scott Turow, đã nộp đơn kiện tập thể tại tòa án liên bang ở Manhattan. Vụ kiện cáo buộc gã khổng lồ công nghệ Meta đã vi phạm bản quyền, mở ra một mặt trận mới trong cuộc chiến kéo dài giữa cộng đồng sách và các nhà phát triển AI.

Các nguyên đơn cáo buộc rằng Zuckerberg và Meta đã "theo đuổi triết lý nổi tiếng 'di chuyển nhanh và phá vỡ mọi rào cản'" (move fast and break things) bằng cách sử dụng trái phép một kho tàng khổng lồ gồm sách và bài báo tạp chí cho Llama. Đơn khiếu nại nêu rõ rằng các bị đơn đã "sao chép và phân phối hàng triệu tác phẩm có bản quyền mà không xin phép, không cung cấp bất kỳ khoản bồi thường nào cho tác giả hay nhà xuất bản, và với đầy đủ hiểu biết rằng hành vi của họ vi phạm luật bản quyền".

Đáng chú ý, đơn kiện khẳng định rằng chính Zuckerberg đã "cá nhân cho phép và tích cực khuyến khích hành vi vi phạm này".

Trong số các tác giả có sách được xuất bản bởi các công ty đang kiện có những cái tên lớn như James Patterson, Donna Tartt, cựu Tổng thống Joe Biden và ít nhất hai người đoạt giải Pulitzer vừa được công bố vào thứ Hai là Yiyun Li và Amanda Vaill.

Phản ứng từ Meta

Trong một tuyên bố đưa ra vào thứ Hai, Meta cam kết sẽ "chiến đấu quyết liệt với vụ kiện này".

"AI đang thúc đẩy những đổi mới mang tính chuyển đổi, năng suất và sự sáng tạo cho các cá nhân và công ty, và các tòa án đã đúng đắn khi nhận thấy rằng việc đào tạo AI trên tài liệu có bản quyền có thể đủ điều kiện là sử dụng hợp lý," - đại diện Meta cho biết.

Logo Meta tại hội nghị LlamaCon

Bối cảnh tranh chấp bản quyền trong kỷ nguyên AI

Trong vài năm qua, rất nhiều tác giả đã thực hiện các hành động pháp lý liên quan đến AI. Vụ kiện này là một ví dụ điển hình cho thấy sự căng thẳng ngày càng tăng giữa các ngành công nghiệp sáng tạo và các công ty công nghệ phát triển trí tuệ nhân tạo.

Vào năm 2025, Anthropic (đối thủ của OpenAI) đã đồng ý trả 1,5 tỷ USD để dàn xếp một vụ kiện tập thể được khởi xướng bởi tiểu thuyết gia trinh thám Andrea Bartz và các nhà văn phi hư cấu Charles Graeber và Kirk Wallace Johnson. Một phiên họp phê duyệt cuối cùng cho vụ dàn xếp này được lên lịch vào tuần tới.

Vụ kiện đối với Meta và Zuckerberg đánh dấu bước leo thang mới, khi lần đầu tiên người đứng đầu công ty bị cáo buộc trực tiếp chỉ đạo các hành vi vi phạm bản quyền trong quá trình phát triển mô hình ngôn ngữ lớn (LLM).