Nhà mạng lo lắng thay thế Chrome trở thành nguồn tiêu thụ tài nguyên DNS kỳ lạ

Máy chủ gốc DNS (DNS root server) là hạ tầng nền tảng của toàn bộ Internet. Việc lưu lượng truy vấn tới các máy chủ này tăng vọt vì những lý do không chính đáng luôn là mối lo của cộng đồng quản trị Internet.

Google đã sửa xong lỗi trên Chromium khiến trình duyệt Chrome tiêu tốn lượng lớn lưu lượng tới máy chủ gốc DNS. Tuy nhiên, ICANN vừa phát hiện một nguồn tiêu thụ tài nguyên DNS bất thường mới: các nhà mạng (ISP) gửi mỗi truy vấn DNS tới nhiều máy chủ phân giải cùng lúc.

Từ "Chromiods" đến "thắt lưng và dây an toàn"

Tại hội nghị thường niên ICANN 87 diễn ra ở Bali (Indonesia), bà Maud Durand, kỹ sư trưởng của ICANN, đã chia sẻ dữ liệu mới nhất từ chương trình nghiên cứu ITHI (Identifier Technology Health Indicators) – chương trình giám sát tính bảo mật, ổn định và khả năng phục hồi của hệ thống tên miền.

Bà Durand mở đầu bằng câu chuyện về "Chromiods" – lỗi kỳ lạ trên Chrome khiến trình duyệt này chiếm khoảng một nửa lưu lượng truy vấn máy chủ gốc DNS trong năm 2020. Nguyên nhân là những nỗ lực nhằm tránh một kiểu tấn công chiếm quyền DNS (DNS hijacking), nhưng lại sinh ra lưu lượng dư thừa ngoài ý muốn.

Biểu đồ lưu lượng DNS root server

Với mức độ phổ biến của Chrome, lượng truy vấn này gây ảnh hưởng đáng kể. ICANN cùng các bên liên quan đã yêu cầu Google xử lý. Theo bà Durand, Google đã làm điều đó từng bước. ICANN tiếp tục theo dõi và ghi nhận tỷ trọng truy vấn tới máy chủ gốc DNS của Chrome đã giảm từ 45% xuống còn khoảng 1% như hiện nay – hay như bà Durand mô tả là "trong ngưỡng nhiễu".

Nguồn truy vấn bất thường mới từ các nhà mạng

ICANN hiện phát hiện một nguồn lưu lượng DNS đáng ngại mới: các nhà mạng gửi mỗi truy vấn của người dùng tới nhiều máy chủ DNS phân giải cùng một lúc.

"Mỗi truy vấn DNS đều được gửi ba lần: tới Google, tới Cloudflare và tới một máy chủ phân giải khác", bà Durand cho biết, gọi đây là cách làm "thắt lưng và dây an toàn" vì thông thường chỉ một máy chủ phân giải là đủ để duy trì dịch vụ.

Việc khai báo máy chủ DNS chính và phụ là thực hành tốt để dự phòng khi một máy chủ gặp sự cố. Nhưng bản thân các máy chủ phân giải DNS vốn đã rất ổn định, và việc gửi lặp truy vấn nhiều lần là điều bất thường.

Các nhà mạng mà ICANN phát hiện gửi truy vấn DNS qua cả IPv4 và IPv6; với các truy vấn chưa được lưu đệm (cache), khoảng một nửa số truy vấn được gửi lặp lại trong vòng 100 mili giây, thêm 30% trường hợp lặp lại trong vòng 30 giây.

Máy chủ phân giải DNS

"Nhật ký khó xác định đây là lỗi hay là một hành vi được thiết kế riêng", bà Durand nói, đồng thời đưa ra giả thuyết cá nhân rằng các nhà mạng áp dụng cách dự phòng lạ thường này có thể không tuyển được kỹ sư mạng đủ trình độ, nên đã tạo ra một quy trình dự phòng kiểu "làm lại cho chắc". ICANN đang tiếp tục nghiên cứu nguyên nhân.

Rủi ro nếu cách làm này lan rộng

ICANN đánh giá các nhà mạng đang áp dụng cách làm này không phải những đơn vị lớn. Tuy nhiên, tổ chức lo ngại nếu cách làm này lan rộng hoặc được một đơn vị quy mô lớn áp dụng, tác động sẽ rất nghiêm trọng.

Lưu lượng truy vấn DNS dư thừa còn đáng lo hơn trong bối cảnh ICANN nhận thấy số lượng nhà cung cấp dịch vụ DNS đang ngày càng tập trung. ICANN đã tính toán số máy chủ phân giải DNS mà một nửa người dùng Internet có thể "thấy" khi trực tuyến. Năm 2020, con số này là gần 250 cụm máy chủ phân giải, hiện nay chỉ còn dưới 150.

Một lần nữa, bà Durand không chắc chắn nguyên nhân, nhưng nghi ngờ số nhà vận hành máy chủ phân giải DNS đang bị thu hẹp và các máy chủ còn lại đều thuộc về các "ông lớn" công nghệ.

Với người dùng Internet tại Việt Nam, câu chuyện này là lời nhắc nhở: việc lựa chọn máy chủ DNS và cách các nhà mạng cấu hình phân giải tên miền không chỉ ảnh hưởng đến tốc độ truy cập mà còn tác động tới sự ổn định chung của hệ thống tên miền toàn cầu.