Nhân viên Flock Safety gọi cảnh sát khi phóng viên quay phim lắp đặt camera công cộng

Trong lúc làn sóng chỉ trích nhắm vào Flock Safety ngày càng gay gắt, một nhân viên của công ty này đã gọi cảnh sát khi phóng viên điều tra Brendan Keefe quay phim việc lắp đặt camera nhận diện biển số xe trên một con phố công cộng ở ngoại ô Atlanta, bang Georgia (Mỹ).

Phóng viên bị cảnh sát dừng xe khi đang ghi hình camera Flock

Sự việc bắt đầu từ việc ghi hình công khai

Vào trung tuần tháng 8, phóng viên điều tra Brendan Keefe — người làm việc cho InvestigateTV và đài Atlanta News First — nhận tin một camera Flock Safety đang được nâng cấp trên con phố ngoại ô gần nhà mình. Ông lái xe đến hiện trường, đỗ cách xa trên lòng đường công cộng, mặc áo bảo hộ màu vàng và đội mũ có logo của đài, đặt bảng báo chí trên taplo xe rồi bắt đầu quay.

Ngay khi thấy Keefe giơ máy quay, kỹ thuật viên lắp đặt lập tức thu dọn thiết bị và rời đi. Keefe bám theo sau vài xe để ghi lại điểm dừng tiếp theo. Chính lúc này, người kỹ thuật viên gọi 911.

Theo bản ghi âm mà InvestigateTV xin được qua yêu cầu cung cấp hồ sơ công khai, người này nói với tổng đài viên: "Tôi làm việc với Flock Safety. Tôi gọi vì tôi bị theo dõi... Tôi bị quấy rối, bị quay phim, chụp ảnh. Giờ chiếc xe từng dừng ở chỗ tôi làm việc đang bám theo tôi."

Anh ta mô tả chi tiết xe của Keefe, rồi mô tả cả Keefe, từ chiếc mũ đến áo phản quang. Vài phút sau, khi Keefe vào địa phận thị trấn Milton, một cảnh sát đã chặn xe ông, sau đó thêm hai đơn vị nữa có mặt.

Cảnh sát thừa nhận phóng viên không vi phạm pháp luật

Đoạn video từ camera hành trình của Keefe và camera gắn trên người cảnh sát cho thấy ông đã giải thích rõ mình là phóng viên điều tra đang ghi lại việc lắp đặt camera Flock.

Trích lời viên cảnh sát báo cáo qua bộ đàm với cấp trên:

"Anh ta theo sau nhưng không bám sát đuôi xe... Anh ta nói mình theo dõi để quay được cảnh người này lắp camera Flock, nhưng không đến mức vi phạm pháp luật hay có dấu hiệu rình rập. Đúng là có bám theo, nhưng không phải truy đuổi."

Viên cảnh sát cho biết những người được giao lắp camera Flock đã được chỉ dẫn "không được tương tác" trong các tình huống như vậy. Khi Keefe hỏi liệu cảnh sát có ý rằng người kỹ thuật viên được quyền riêng tư khi đang làm việc ở nơi công cộng — đúng cái lý lẽ mà công chúng dùng để chỉ trích Flock — viên cảnh sát đáp: "Tôi không nói vậy, tôi chỉ cho anh biết anh ấy lo lắng điều gì."

Khoảng 17 phút sau khi bị dừng, Keefe được phép rời đi. Phản hồi qua email, người phát ngôn Flock Safety khẳng định công ty "không phản đối việc công chúng hay báo chí chụp ảnh camera hoặc nhân viên Flock ở nơi công cộng", nhưng "nhân viên và nhà thầu làm việc hiện trường cần ưu tiên an toàn và có thể liên hệ cơ quan chức năng khi cảm thấy bị đe dọa, quấy rối, theo dõi".

Không phải lần đầu tiên

Đây không phải sự việc duy nhất trong mùa hè này. Ngày 5/6, cảnh sát thành phố Smyrna, Georgia đã phản hồi một cuộc gọi 911 từ nhân viên Flock sau khi một nhóm YouTuber quay phim bên ngoài trung tâm phân phối của công ty.

Trong bản ghi âm, người gọi tự giới thiệu là nhân viên Flock Safety và nhấn mạnh mối quan hệ với lực lượng thực thi pháp luật: "Đây là Flock Safety. Chúng tôi làm camera đọc biển số, giúp giải quyết 20% tội phạm trên khắp nước Mỹ." Tổng đài viên đáp: "Tuyệt vời. Chúng tôi rất trân trọng các anh." Người gọi tiếp lời, kèm tiếng cười: "Không, cảm ơn anh. Chúng tôi cần một ân huệ."

Người này ba lần ám chỉ nhóm quay phim có thể có vũ khí, dù khi được hỏi thì thừa nhận chưa từng thấy vũ khí nào.

Một trong những người có mặt là Benn Jordan, nhà nghiên cứu bảo mật và sáng tạo nội dung trên YouTube. Trước đó vài tháng, Jordan từng công bố một báo cáo video phát hiện lỗ hổng mã hóa cho phép bất kỳ ai truy cập hàng chục luồng camera Flock. Flock thừa nhận lỗ hổng tồn tại ở khoảng 60-70 camera video tích hợp AI của hãng và đổ lỗi cho một nhà cung cấp dịch vụ internet đã gửi sai thẻ SIM.

Bình luận về cách Flock phản ứng với làn sóng chỉ trích, Jordan nói:

"Điều vô lý nhất là phản ứng của họ lại là xóa dữ liệu — trong khi đây chính là công ty thu thập dữ liệu mỗi lần bạn đi qua một camera rồi gửi cho cơ quan thực thi pháp luật."

Camera Flock được lắp đặt tại nhiều khu vực công cộng gây tranh cãi về quyền riêng tư

Hội nghị dành riêng cho cảnh sát, báo chí bị từ chối

Từ ngày 18 đến 20/8, Flock Safety tổ chức hội nghị thường niên Flock Forward 2026 tại Atlanta, quảng bá là dịp để giới chuyên gia an ninh và an toàn công cộng gặp gỡ, trao đổi "các ca thực tế, kịch bản hành động và bài học từ đồng nghiệp".

Cả Jordan lẫn InvestigateTV đều bị từ chối tham dự. Jordan cho biết đăng ký và đặt phòng khách sạn của ông bị hủy chỉ bốn ngày trước sự kiện. Khi InvestigateTV đề nghị tham dự với tư cách báo chí — điều thông thường ở các sự kiện thực thi pháp luật khác — người phát ngôn trả lời: "Flock Forward là sự kiện dành cho khách hàng và không mở cửa cho truyền thông."

Điều này trái ngược với phát biểu hồi tháng 4 của Giám đốc Truyền thông Flock Safety, Josh Thomas. Khi được hỏi liệu công ty coi cơ quan thực thi pháp luật hay người dân là khách hàng, ông nói: "Tôi cho rằng cuối cùng thì cả cộng đồng đều là khách hàng của chúng tôi."

Câu hỏi chưa có lời đáp về quyền riêng tư

Với mạng lưới khoảng 120.000 camera đọc biển số trên khắp nước Mỹ, Flock Safety tuyên bố tốc độ tăng trưởng vượt số hợp đồng bị hủy theo tỷ lệ 10-1, bất chấp nhiều cộng đồng đã chấm dứt hợp tác và các nhà lập pháp ở nhiều cấp đang cân nhắc hoặc đã ban hành lệnh cấm công nghệ này.

Trong cuộc phỏng vấn tháng 4, Keefe đặt câu hỏi trực tiếp cho Josh Thomas: "Vì sao tôi không thể chọn không tham gia? Vì sao vợ hoặc chồng cũ của một cảnh sát không thể từ chối loại dữ liệu theo dõi di chuyển này?"

Thomas trả lời:

"Vì nếu xe bạn bị đánh cắp, nếu có chuyện gì xảy ra... hơn nữa, chính phủ bắt buộc bạn phải có biển số xe. Đó là luật. Và đó là thông tin hiển nhiên trong tầm nhìn công khai. Bạn hoàn toàn có thể chọn không tham gia — nếu bạn muốn rời khỏi xã hội này."

Câu nói ấy đã trở thành tâm điểm chỉ trích của các nhà hoạt động vì quyền dân sự, những người cho rằng mạng lưới camera AI của Flock đang tạo ra một hệ thống giám sát mà người dân không thể lựa chọn từ chối.

Tranh luận về camera nhận diện biển số và quyền riêng tư ngày càng nóng tại Mỹ

Góc nhìn cho độc giả Việt Nam

Câu chuyện này phản ánh một nghịch lý quen thuộc trong kỷ nguyên giám sát bằng AI: công nghệ được quảng bá là công cụ bảo vệ an toàn cộng đồng, nhưng chính những người vận hành nó lại viện dẫn quyền riêng tư để né tránh sự giám sát ngược trở lại.

Với Việt Nam — nơi các hệ thống camera an ninh và nhận diện biển số cũng đang được triển khai rộng rãi tại nhiều đô thị — bài học đặt ra không nhỏ: cần có khung pháp lý rõ ràng về thời hạn lưu trữ dữ liệu, quyền truy cập của người dân và cơ chế kiểm soát độc lập đối với các hệ thống thu thập thông tin di chuyển. Bởi một khi dữ liệu hành trình được thu thập tự động, việc "chọn không tham gia" gần như là điều không tưởng.

Một điểm đáng chú ý khác là thái độ của Flock đối với truyền thông. Việc từ chối báo chí tham dự hội nghị ngành, trong khi thường xuyên gọi cảnh sát khi bị quay phim ở nơi công cộng, cho thấy sự bất đối xứng trong cách công ty này đối xử với quyền giám sát của báo chí và công chúng — những người mà công nghệ của họ đang theo dõi mỗi ngày.