Nhiệt độ đại dương cao nhất từ trước đến nay được ghi nhận giữa lúc El Niño mạnh hình thành

Các nhà khoa học đã ghi nhận nhiệt độ cao nhất từng đo được trên đại dương thế giới, khi biến đổi khí hậu kết hợp với một đợt El Niño mạnh ở vùng nhiệt đới Thái Bình Dương. Sự kiện này đặt ra những câu hỏi lớn về tác động của công nghệ giám sát môi trường và khả năng dự báo khí hậu trong tương lai.

Sóng biển đánh mạnh vào các ngôi nhà tại Dana Point vào ngày 30/7/2026

Kỷ lục mới được thiết lập

Nhiệt độ trung bình bề mặt nước biển toàn cầu đã chạm mức 70 độ F (khoảng 21,1 độ C) vào ngày 22/8, theo Cơ quan Giám sát Trái đất Copernicus của châu Âu. Đây là cơ quan đã theo dõi chỉ số này hằng ngày kể từ năm 1979. Kỷ lục trước đó được ghi nhận vào tháng 3/2024.

"El Niño đang bổ sung nhiệt vào hệ thống, nhưng nó diễn ra trên nền của hàng thập kỷ ấm lên do con người gây ra" — Samantha Burgess, Giám đốc chiến lược khí hậu tại Copernicus, cho biết.

Nguyên nhân và tác động

Hiện tượng El Niño là yếu tố chính khiến nhiệt độ đại dương tăng đột biến. Tuy nhiên, các nhà khoa học nhấn mạnh rằng biến đổi khí hậu do con người vẫn là nguyên nhân cốt lõi thúc đẩy xu hướng ấm lên lâu dài.

Nhiệt độ đại dương cao hơn góp phần làm tăng mực nước biển và gia tăng khả năng xảy ra các hiện tượng thời tiết cực đoan. Nước ấm hơn truyền nhiều nhiệt và độ ẩm hơn vào khí quyển, khiến các cơn bão và nhiệt độ trên đất liền trở nên khốc liệt hơn. Ngoài ra, đại dương ấm hơn cũng làm giảm khả năng hấp thụ carbon dioxide.

Dấu hiệu đáng lo ngại từ dữ liệu vệ tinh

Kỷ lục tháng 8 đặc biệt đáng lo ngại vì nhiệt độ đại dương toàn cầu thường cao nhất vào tháng 3 và tháng 4, sau mùa hè ở Nam bán cầu. Việc đạt kỷ lục vào tháng 8 cho thấy tốc độ ấm lên đang vượt xa so với chu kỳ tự nhiên.

Các khu vực như Tây Địa Trung Hải và các vùng cực của Trái đất cũng đã ghi nhận nhiệt độ kỷ lục trong các khu vực cô lập. Copernicus dự báo xu hướng này sẽ tiếp tục khi El Niño hiện tại vẫn đang gia tăng sức mạnh.

Góc nhìn công nghệ

Đối với cộng đồng công nghệ, hiện tượng này là lời nhắc nhở mạnh mẽ về vai trò của hệ thống quan sát Trái đất, dữ liệu lớn (big data) và trí tuệ nhân tạo trong việc dự đoán và ứng phó với biến đổi khí hậu. Các nền tảng giám sát khí hậu sử dụng công nghệ cloud và vệ tinh đang trở thành công cụ không thể thiếu để theo dõi các chỉ số môi trường nghiêm trọng như thế này.

Tại Việt Nam, quốc gia có đường bờ biển dài và chịu nhiều ảnh hưởng từ biến đổi khí hậu, việc nắm bắt kịp thời các dữ liệu từ những hệ thống quan trắc này có thể giúp các cơ quan chức năng chủ động hơn trong cảnh báo sớm và giảm thiểu thiệt hại do bão lũ, nắng nóng cực đoan.

Sóng biển lớn tại bờ biển California

Theo dõi sát sao các dữ liệu môi trường toàn cầu không chỉ là nhiệm vụ của các nhà khoa học, mà còn là nền tảng để ngành công nghệ phát triển các giải pháp ứng phó thông minh hơn trong tương lai.