Nhóm hoạt động ngầm lên kế hoạch 'dox' Elon Musk và hàng trăm tỷ phú

Nhóm hoạt động ngầm Capytistas vừa công bố kế hoạch công khai thông tin cá nhân (dox) của giới tỷ phú, bắt đầu bằng hồ sơ về Elon Musk, em trai Kimbal Musk và ban lãnh đạo Tesla. Đây là một phần trong chiến dịch nhiều giai đoạn mà nhóm gọi là cuộc chiến chống lại "chế độ đầu sỏ" (oligarchy) của nước Mỹ.

Hồ sơ đầu tiên nhắm vào Musk và Tesla

Hai thành viên của nhóm, trả lời phỏng vấn tạp chí WIRED với điều kiện giấu tên, cho biết họ đã dành một năm để xây dựng hồ sơ về các tỷ phú — và một nghìn tỷ phú (trillionaire) — cùng những người họ coi là tay chân thân cận nhất, bằng gần như mọi phương pháp mà một điều tra viên tư nhân có thể dùng.

Theo thông cáo ngày thứ Hai, nhóm dự định công bố hơn 150 địa chỉ nhà, phần lớn chưa từng được tiết lộ, cùng hơn 3.500 hồ sơ về những người có tổng tài sản khoảng 1.400 tỷ USD, kèm cáo buộc về "các hành vi phạm tội và lỗ hổng an ninh".

Hồ sơ về Musk mà WIRED được xem phân chia đối tượng theo cấp bậc và chứa 32 địa chỉ nhà liên quan đến Musk và các lãnh đạo của ông. Musk là "mục tiêu chính"; thành viên hội đồng quản trị và lãnh đạo cấp cao Tesla — trong đó có chủ tịch hội đồng Robyn Denholm và Kimbal Musk — là "mục tiêu thứ cấp". Các nhà đầu tư như Vanguard và BlackRock cùng gần 40 nhà cung cấp được xếp là "mục tiêu cấp ba", chỉ liệt kê theo trụ sở công ty, nhà máy hoặc mỏ.

Văn phòng báo chí và bộ phận quan hệ nhà đầu tư của Tesla không phản hồi yêu cầu bình luận.

Cách nhóm này vận hành

Nhóm cho biết có thành viên quốc tế gồm nhà hoạt động cơ sở, nhà nghiên cứu, nhà báo và nghệ sĩ, trong đó có người từng đoạt giải thưởng cao trong lĩnh vực báo in, truyền hình và truyền thông số. Để bảo mật, nhiều người làm việc theo mô hình "silo" (cách ly) và không biết tên nhau.

Phần lớn công việc của họ là đào bới hồ sơ bất động sản, tài liệu tòa án, các công ty trách nhiệm hữu hạn (LLC) và quỹ tín thác (trust) — những công cụ người giàu dùng để mua bất động sản. Các thành viên thừa nhận thỉnh thoảng dùng biện pháp theo dõi vật lý, xâm nhập con người và dữ liệu quảng cáo — loại dữ liệu vị trí và hồ sơ được mua bán qua thị trường quảng cáo trực tuyến.

Tên gọi Capytistas là cách chơi chữ từ Zapatistas, lực lượng nổi dậy của người bản địa ở miền nam Mexico. Hình ảnh đại diện của nhóm là con capybara — loài gặm nhấm hiền lành nổi tiếng hòa hợp với hầu hết mọi loài khác — được chọn làm đối trọng bí mật với chú chó Shiba Inu trong meme Doge mà Musk dùng để đặt tên cho cơ quan DOGE.

Bối cảnh: dox trở thành vũ khí chính trị

Mỹ từ lâu dùng từ "oligarch" để chỉ giới tài phiệt Nga, nhưng cụm từ này bước vào chính trường Mỹ một cách rõ rệt vào tháng 1/2025, khi Tổng thống Joe Biden dùng bài phát biểu chia tay để cảnh báo rằng "một chế độ đầu sỏ đang hình thành ở Mỹ". Theo nhóm, không ai điển hình cho "sự giàu có, quyền lực và ảnh hưởng cực đoan" mà Biden mô tả hơn Musk — người từng giữ vị trí nhân viên chính phủ đặc biệt không lương và đã chi hơn 700 triệu USD cho các kỳ bầu cử liên bang từ năm 2023.

Bản thân dox cũng đã trở thành vũ khí quen thuộc. Tháng 3/2025, khi người biểu tình tụ tập trước các đại lý Tesla, một trang ẩn danh tên DOGEQuest đăng tải những gì họ cho là địa chỉ của chủ xe Tesla và nhân viên DOGE. Sau đó, một quan chức Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) khai rằng đơn vị của ông lấy hơn ba phần tư số hồ sơ trục xuất từ Canary Mission — một trang có nguồn tài trợ mờ mịt tương tự nhưng mục tiêu hoàn toàn khác: xây dựng hồ sơ về sinh viên và giáo sư ủng hộ Palestine.

Bộ An ninh Nội địa (DHS) cũng góp phần mở rộng khái niệm dox khi mở rộng nó ra, thực chất là bao gồm mọi hành vi "quay phim" lực lượng thực thi pháp luật. Tuần trước, tin tặc đã công bố tên và liên hệ công việc của hơn 40.000 nhân viên và nhà thầu DHS, viện dẫn việc cơ quan này thu thập dữ liệu người dân trong khi giấu danh tính nhân viên.

Phản ứng và lập luận của nhóm

Các thành viên Capytistas thừa nhận thẳng thắn rằng chiến lược của họ chính là dox. Nhóm lấy làm phương châm một câu nói phỏng theo nhạc sĩ dân gian quá cố Utah Phillips: "Dân chủ không phải đang chết dần, nó đang bị giết — và những kẻ giết nó có tên và địa chỉ."

Họ lập luận rằng để sinh lời, các doanh nghiệp của giới tỷ phú phải liên tục thu thập dữ liệu cá nhân của người khác, thường không có sự đồng ý, trong khi chính chủ và lãnh đạo lại được hưởng cuộc sống riêng tư tương đối — cả cơ nghiệp được xây quanh việc "doxmaxxing" (thu thập thông tin cá nhân ở quy mô lớn).

Một thành viên viện dẫn vụ sát hại CEO UnitedHealthcare Brian Thompson hồi tháng 12/2024, cho rằng việc nhóm làm là nhằm ngăn chặn đổ máu tương tự: "Những gì chúng tôi làm là dùng trách nhiệm giải trình triệt để để tạo một lối thoát, có thể ngăn những kết cục bạo lực và bi kịch mà tầng lớp đầu sỏ đang đẩy chúng ta tới."

Nhóm cũng cho rằng Musk chỉ là "cửa ngõ" để thu hút công chúng, dù hồ sơ về ông nằm trong số nhỏ nhất và ông thuộc nhóm mục tiêu "ít quan trọng nhất". Ông được chọn đầu tiên vì không ai khác thu hút nhiều giận dữ công chúng đến vậy.

Góc nhìn

Câu chuyện này đặt ra một vấn đề mà các kỹ sư và doanh nghiệp công nghệ cần nhìn nhận nghiêm túc: an toàn thông tin cá nhân của lãnh đạo cấp cao đang trở thành rủi ro vận hành thực sự. Khi hồ sơ bất động sản, tài liệu tòa án và cấu trúc sở hữu qua LLC hay trust đều là dữ liệu công khai ở nhiều nơi, việc "dox" không đòi hỏi kỹ thuật tinh vi — nó chỉ cần kiên nhẫn tổng hợp. Điều này đáng lưu ý với các công ty Việt Nam đang niêm yết hoặc gọi vốn, nơi thông tin về cổ đông và người đại diện pháp luật thường được công bố rộng rãi.

Về phía kỹ thuật, đây cũng là lời nhắc về trách nhiệm của chính các nền tảng: dữ liệu vị trí và hồ sơ người dùng bán qua thị trường quảng cáo có thể bị lạm dụng cho mục đích phi thương mại. Với đội ngũ làm sản phẩm, việc giới hạn dữ liệu thu thập và minh bạch cách dùng không còn chỉ là yêu cầu tuân thủ, mà là vấn đề đạo đức nghề nghiệp.