Nitter và XCancel chính thức 'khai tử' sau động thái pháp lý mới từ X

Hai dịch vụ từng giúp người dùng đọc bài đăng trên X mà không cần tài khoản – Nitter và XCancel – dường như đã chính thức "ra đi" lần này, sau khi X gia tăng sức ép pháp lý trong suốt thời gian qua.

Chuyện gì đã xảy ra?

Nitter là một dự án mã nguồn mở cho phép người dùng đọc các bài đăng công khai trên X mà không cần đăng nhập. Dự án này từng là nền tảng cho nhiều dịch vụ khác, bao gồm cả XCancel.

Giao diện dịch vụ xem bài đăng X không cần tài khoản

Hồi tháng trước, X đã gửi thư yêu cầu chấm dứt hoạt động (cease-and-desist) tới Nitter, cáo buộc dự án này "sử dụng bất hợp pháp và lách luật" API cùng dữ liệu liên quan của X. Cụ thể, X cho rằng Nitter đã thu thập dữ liệu của mạng xã hội này để truy cập tài khoản và các session token, vi phạm nghiêm trọng các quy định của nền tảng.

Bất chấp lời đe dọa, Nitter từng tuyên bố trên trang GitHub rằng "theo tư vấn pháp lý, dự án Nitter sẽ tiếp tục hoạt động", đồng thời hứa sẽ sớm công bố thêm chi tiết. Đến đầu tháng 9, cả Nitter và XCancel đã hoạt động trở lại sau một thời gian ngắn tạm dừng.

Bước ngoặt mới

Tuy nhiên, tình hình đã thay đổi theo chiều hướng xấu hơn. Trang GitHub của Nitter đã bị lưu trữ (archive) vào thứ Sáu ngày 11/9, đồng nghĩa với việc dự án chỉ còn ở chế độ chỉ đọc và không thể chỉnh sửa hay cập nhật thêm.

Về phía XCancel, dịch vụ này đã đóng cửa vào thứ Hai và đăng thông báo mới trên trang chủ:

"Đáng tiếc là do một diễn biến mới trong quá trình tố tụng pháp lý đang diễn ra, chúng tôi buộc phải tạm dừng dịch vụ này một lần nữa cho đến khi có thông báo tiếp theo."

Vì sao X lại quyết liệt đến vậy?

Cách hoạt động của Nitter khá đơn giản: lấy các bài đăng công khai trên X, sau đó loại bỏ quảng cáo, cookie theo dõi và JavaScript. Kết quả là người dùng có một cách đọc bài gọn gàng, không bị làm phiền, không cần tài khoản cũng như không cần cài ứng dụng của mạng xã hội này.

Đối với X, điều này hoàn toàn không lý tưởng, bởi nền tảng không muốn người dùng truy cập nội dung mà không thể kiếm tiền từ quảng cáo trên các lượt xem đó. Đây cũng chính là lý do mà trước đây Twitter đã chặn các ứng dụng bên thứ ba truy cập nội dung, qua đó "xóa sổ" nhiều dịch vụ nổi tiếng như Twitterific và Tweetbot.

Không phải lần đầu tiên

Đây không phải lần đầu tiên X tìm cách đóng cửa Nitter. Trước đó vào năm 2024, máy chủ chính của Nitter – Nitter.net – đã tạm thời ngừng hoạt động sau khi X tung ra các hạn chế API mới. Sau đợt siết chặt đó, những ai muốn tự vận hành một máy chủ Nitter đều buộc phải kết nối với một tài khoản X thật.

Đối với những người chỉ muốn theo dõi (lurker), việc các dịch vụ này đóng cửa là một điều đáng tiếc. Trước đây, chúng mang đến cách xem diễn biến trên X mà không cần phải tham gia mạng xã hội này hay góp phần làm tăng số lượng người dùng cho nền tảng.

Hiện tại, Nitter vẫn chưa phản hồi yêu cầu bình luận về vụ việc. Với người dùng Việt Nam từng quen thuộc với các dịch vụ kiểu này để theo dõi tin tức, thể thao hay các tài khoản quốc tế mà không muốn đăng ký tài khoản X, đây rõ ràng là một mất mát khó bù đắp trong bối cảnh các lựa chọn thay thế ngày càng ít đi.