Oh My Hours: Ứng dụng iOS "bêu tên" bạn bằng cách đếm số giờ đã mất vì lướt mạng xã hội

Nạn nghiện điện thoại đã trở thành vấn đề đủ nghiêm trọng để chính Google và Apple phải tích hợp sẵn công cụ quản lý thời gian trên thiết bị — Digital Wellbeing trên Android và Screen Time trên iOS. Bên cạnh đó, hàng loạt ứng dụng bên thứ ba cũng ra đời nhằm giúp người dùng xây dựng mối quan hệ lành mạnh hơn với chiếc smartphone.

Một trong những cái tên mới mẻ và có cách tiếp cận khác biệt là Oh My Hours dành cho iOS (hiện chưa có phiên bản Android). Thay vì bày ra hàng loạt menu và tùy chọn rối rắm, ứng dụng chỉ đơn giản chia mỗi ngày thành các khối một giờ, rồi đánh dấu đen những giờ mà điện thoại đã khiến bạn xao nhãng.

Giao diện theo dõi số giờ trong ngày của Oh My Hours

Nhìn thẳng vào những giờ đã đánh mất

Bạn có thể dùng Oh My Hours miễn phí trên iOS, nhưng để khai thác tối đa, cần trả 10 USD/năm hoặc 20 USD trọn đời. Khoản phí này cho phép tùy chỉnh tiêu chí thế nào là một giờ hay một ngày bị "mất", đồng thời mở khóa chế độ xem theo tháng và theo năm — nơi mang lại góc nhìn sâu sắc nhất về cách bạn dùng điện thoại.

Cách hoạt động khá đơn giản: trước tiên, bạn chỉ định những ứng dụng bị coi là gây xao nhãng, theo danh mục (ví dụ mạng xã hội, game) hoặc chọn từng ứng dụng cụ thể. Nếu bạn dùng bất kỳ ứng dụng gây xao nhãng nào vượt một khoảng thời gian nhất định (có thể tùy chỉnh trong cài đặt), thì giờ đó trong ngày sẽ bị đánh dấu là "đã mất".

Giao diện chính hiển thị mỗi ngày dưới dạng một dãy vòng tròn tượng trưng cho các giờ. Mỗi vòng tròn được tô đen là một giờ bạn đã đánh rơi vào ứng dụng nào đó lôi kéo bạn khỏi những việc đáng giá hơn.

Tối giản nhưng đầy tính răn đe

Đây là cách tiếp cận khá "tàn nhẫn" và tối giản, nhưng chính điều đó lại hiệu quả. Nó khiến bạn nhận ra rõ ràng mình đã tiêu bao nhiêu thời gian cho những ứng dụng không thực sự tốt cho bản thân — đặc biệt khi bắt đầu nhìn lại tiến trình (hoặc sự thiếu tiến bộ) qua cả tuần hay cả tháng.

Tuy nhiên, cũng có một điểm trớ trêu: một khi đã "mất" một giờ nào đó, não bộ lại có xu hướng muốn tranh thủ lướt vô tội vạ nốt phần còn lại của giờ ấy.

Tùy chỉnh tiêu chí thế nào là một giờ bị lãng phí

Mặc định, một giờ bị đánh dấu mất chỉ cần bạn dành vài giây trong ứng dụng gây xao nhãng. Cách này khá khắt khe, nhưng cần thiết — nếu không, sẽ nảy sinh tâm lý tranh thủ dùng hết "hạn mức" miễn phí sau mỗi lần giờ được làm mới. Người dùng trả phí có thể nới rộng ngưỡng thời gian này trong phần cài đặt.

Một tính năng hữu ích khác là khả năng đặt giờ yên tĩnh (quiet hours) — những khung giờ bạn tuyệt đối không muốn nhìn vào điện thoại một cách không cần thiết. Nếu dùng ứng dụng gây xao nhãng trong khung này, toàn bộ các ô giờ trong vùng yên tĩnh sẽ bị tô đen, chứ không chỉ một ô. Tính năng này cũng có thể tùy chỉnh, dù bạn dùng miễn phí hay trả phí.

Ngoài ra còn có tùy chọn đặt lại một giờ nếu bạn cho rằng nó bị đánh dấu nhầm (chẳng hạn ngón tay trượt và bạn thực sự không định mở Instagram). Mọi thứ đều đơn giản, dễ dùng, và ứng dụng còn có công cụ xuất dữ liệu ra file CSV nếu bạn muốn phân tích sâu hơn.

Những lựa chọn khác đáng cân nhắc

Nếu bạn đang tìm một ứng dụng nhẹ nhàng uốn nắn thói quen dùng điện thoại ít hơn, có rất nhiều lựa chọn tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ. Dưới đây là vài cái tên đáng chú ý, bên cạnh các công cụ có sẵn như Digital Wellbeing (Android) và Screen Time (iOS) trong phần Cài đặt.

• One Sec (Android/iOS): Trước khi mở ứng dụng bị chỉ định, bạn phải hoàn thành một bài tập hít thở, rồi mới được chọn tiếp tục hay quay ra. Thay đổi nhỏ nhưng hiệu quả bất ngờ và có cơ sở khoa học. Dùng miễn phí; gói 20 USD/năm mở khóa chặn ứng dụng hoàn toàn và theo dõi thời gian nâng cao.

• Forest (Android/iOS): Càng lâu không chạm vào điện thoại, khu rừng ảo của bạn càng lớn, và nhà phát triển còn trồng cây thật để tăng động lực. Bộ đếm giờ chính dùng miễn phí; các gói nâng cấp từ 6 USD/tháng.

• ScreenZen (Android/iOS): Toàn diện và hoàn toàn miễn phí (có thể quyên góp cho nhà phát triển). Bạn có thể đặt nhiều rào cản khác nhau trước ứng dụng gây xao nhãng, như khoảng dừng tùy chỉnh kèm thông điệp động viên hay thử thách giải toán.

• Roots (chỉ iOS): Cho phép lên lịch các khoảng không dùng điện thoại, chặn ứng dụng cụ thể và tạo thử thách "cai nghiện" cùng bạn bè, gia đình. Chặn và giới hạn cơ bản miễn phí; tùy chỉnh nâng cao giá 10 USD/tháng.

• Brick: Kết hợp ứng dụng miễn phí với một thiết bị nhỏ gắn ngoài giá 59 USD. Brick là bộ phát NFC (hoạt động như chạm thanh toán) — khi cần khoảng thời gian không xao nhãng, chỉ cần áp điện thoại vào Brick để chặn (hoặc bỏ chặn) các ứng dụng cụ thể. Đơn giản đến mức khó tin, và chính sự đơn giản ấy tạo nên hiệu quả.

Điểm chung của những công cụ này: không cấm đoán tuyệt đối, mà tạo ra một "ma sát" nhỏ buộc bạn phải có ý thức mỗi lần mở ứng dụng — và đôi khi, chỉ cần thế là đủ để thay đổi thói quen.

Với người dùng Việt Nam, nơi tỷ lệ sử dụng mạng xã hội và video ngắn thuộc nhóm cao trên thế giới, những công cụ như Oh My Hours có thể là lời nhắc nhở đáng giá. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng Oh My Hours hiện chỉ có trên iOS và yêu cầu trả phí để mở khóa các tính năng phân tích theo tháng, năm — trong khi các giải pháp miễn phí như ScreenZen vẫn là lựa chọn hợp lý cho người mới bắt đầu.