Palantir và cuộc tranh cãi về độ chính xác dữ liệu NHS: Tom Watson chỉ trích nghị sĩ Clive Lewis

Tom Watson, cựu phó lãnh đạo Đảng Lao động Anh và hiện là phó chủ tịch cấp cao phụ trách thị trường Anh của Palantir, đang gây chú ý với lá thư chỉ trích nghị sĩ Clive Lewis về những tuyên bố liên quan đến các hợp đồng của công ty trong lĩnh vực y tế, cảnh sát và quốc phòng. Đáng chú ý, chính Watson cũng bị chỉ ra là đã sử dụng số liệu NHS mà không kèm theo những cảnh báo quan trọng về mặt thống kê.

Watson chỉ trích Lewis nhưng lặp lại sai sót tương tự

Watson, người từng cố vấn cho Palantir từ năm 2024 trước khi gia nhập công ty với vai trò toàn thời gian vào tháng trước, cáo buộc nghị sĩ Lewis đưa ra "những tuyên bố không chính xác" về hoạt động của Palantir tại Anh. Lá thư của ông được trang The Nerve đưa tin sau khi nghị sĩ Lewis đề cập đến nó tại hội nghị Đảng Lao động.

Theo Lewis, mức độ chi tiết trong lá thư khiến ông cảm thấy như đang nhận một thông điệp rằng "chúng tôi đang theo dõi ông". Đáng chú ý, Watson đã trích dẫn các tuyên bố tại Quốc hội, các câu hỏi bằng văn bản, phỏng vấn, bài bình luận và mạng xã hội để tổng hợp hồ sơ này — những nguồn dữ liệu mà lẽ ra không cần đến phần mềm Gotham hay Foundry của Palantir.

Số liệu NHS và vấn đề nhân quả

Trong lá thư phản bác, Watson khẳng định Nền tảng Dữ liệu Liên bang NHS (FDP) đã hoạt động tại 142 bệnh viện và "137 trong số đó đã báo cáo lợi ích". Tuy nhiên, tuyên bố này bỏ qua những cảnh báo quan trọng từ Cơ quan Quản lý Thống kê (OSR).

"Chúng tôi không thể đưa ra kết luận về quan hệ nhân quả vì các biến số khác chưa được kiểm soát."

Đây là cảnh báo mà NHS England đã buộc phải thêm vào số liệu công bố ngày 6/6 sau các khiếu nại về việc sử dụng dữ liệu để quảng bá FDP. OSR cũng yêu cầu NHS England cập nhật phương pháp luận và phân định rõ ràng hơn các so sánh trước – sau trong truyền thông công khai. Lá thư của Watson đã không đề cập đến những điều kiện này.

Dữ liệu thực tế cho thấy bức tranh phức tạp hơn

Dữ liệu do nhóm vận động Foxglove thu thập cho thấy tại sao những cảnh báo trên lại quan trọng. NHS England tuyên bố Giải pháp Điều phối Chăm sóc Nội trú dựa trên FDP có liên quan đến 111.589 bệnh nhân được phẫu thuật thêm. Tuy nhiên:

• Trong số 41 bệnh viện sử dụng công cụ này, 13 bệnh viện báo cáo thực hiện ít ca phẫu thuật hơn sau khi triển khai
• Các yếu tố khác như nhân sự, độ phức tạp ca bệnh và công suất giường có thể ảnh hưởng đến kết quả theo cả hai hướng
• Foxglove phát hiện Bệnh viện Chelsea và Westminster chiếm 84% mức giảm danh sách chờ ngoại trú được báo cáo trên 16 bệnh viện sử dụng công cụ liên quan

Bối cảnh chính trị và hợp đồng NHS

Câu chuyện này diễn ra trong bối cảnh Palantir đang tiến gần đến một hợp đồng trị giá 330 triệu bảng với NHS, trong khi các nhà vận động y tế đang gia tăng áp lực tại hội nghị Đảng Lao động. Watson không phải là trường hợp duy nhất — công ty này cũng đang duy trì hợp đồng trị giá 21 triệu bảng với cơ quan năng lượng Anh và được Lầu Năm Góc đề xuất cấp tới 244 triệu USD đến năm 2028.

Với độc giả Việt Nam quan tâm đến lĩnh vực chính phủ số và y tế số, câu chuyện này là một lời nhắc nhở về tầm quan trọng của tính minh bạch dữ liệu và kiểm chứng độc lập khi các tập đoàn công nghệ lớn tham gia vào hạ tầng công cộng. Việc một cựu chính trị gia chuyển sang làm lãnh đạo doanh nghiệp — và tiếp tục tranh luận chính trị dưới danh nghĩa công ty — cũng đặt ra câu hỏi về ranh giới giữa lợi ích công và tư trong kỷ nguyên số hóa dịch vụ công.

The Register đã liên hệ với Palantir để bình luận về vấn đề này.