Sau 8 năm, sứ mệnh BepiColombo của châu Âu sắp tiến vào quỹ đạo Sao Thủy

Sau 8 năm bay trong không gian, sứ mệnh BepiColombo của châu Âu đã chính thức vượt qua cột mốc quan trọng cuối cùng trước khi tiến vào quỹ đạo Sao Thủy - hành tinh khó tiếp cận và khắc nghiệt nhất ở rìa trong của Hệ Mặt Trời.

Hành trình gian nan tới "thế giới sắt" nóng bỏng

Sứ mệnh robot khoa học này có chi phí lên tới gần 2 tỷ USD, do Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) dẫn đầu với sự đóng góp từ Nhật Bản và Mỹ. Kể từ khi được phóng vào năm 2018, BepiColombo đã phải thực hiện một loạt thao tác phức tạp để "xoắn ốc" tiến gần Mặt Trời, sử dụng kết hợp động cơ plasma và các cú bay ngang qua Trái Đất, Sao Kim và Sao Thủy để thay đổi vận tốc, từ từ được dẫn dắt tới điểm hẹn cuối cùng.

Lần tới khi tiếp cận Sao Thủy, con tàu sẽ di chuyển ở một vận tốc vừa đủ chính xác để lực hấp dẫn của hành tinh này "bắt giữ" nó vào quỹ đạo ổn định. Đây là thời khắc quyết định sau gần một thập kỷ chờ đợi của hàng trăm kỹ sư và nhà khoa học trên toàn cầu.

Vì sao Sao Thủy lại khó tiếp cận đến vậy?

Khác với suy nghĩ thông thường, việc tiến vào quỹ đạo Sao Thủy đòi hỏi nhiều năng lượng hơn (delta-v) so với việc đưa tàu bay ngang qua Sao Diêm Vương. Nguyên nhân nằm ở lực hấp dẫn khổng lồ từ Mặt Trời, khiến bất kỳ vật thể nào cũng bị kéo mạnh khi tới gần. Các nhà khoa học phải thực hiện nhiều cú "phanh" bằng lực hấp dẫn của các hành tinh khác để giảm tốc độ, một quá trình có thể so sánh với việc cố gắng giảm tốc khi đang lao xuống một ngọn đồi dốc mà không có phanh.

Chính vì vậy, các nhà khoa học tham gia các sứ mệnh liên hành tinh đã quá quen với việc chờ đợi lâu dài để có kết quả khoa học. Sứ mệnh New Horizons của NASA cũng mất tới gần 10 năm để đi từ Trái Đất tới Sao Diêm Vương.

Mục tiêu khoa học bao trùm

Không khí trong phòng điều khiển tại ESA đang căng thẳng nhưng đầy hy vọng. Giới khoa học kỳ vọng BepiColombo với hai vệ tinh chuyên dụng (Magnetometer và Mercury Planetary Orbiter) sẽ giải mã loạt bí ẩn:

• Cấu trúc lõi và nguồn gốc hành tinh: Sao Thủy có lõi sắt rất lớn, chiếm tỷ trọng cao bất thường so với các hành tinh đá khác, đặt ra câu hỏi về quá trình hình thành của nó.
• Từ trường và quá trình tương tác với gió Mặt Trời: Đây là những dữ liệu quan trọng để hiểu về môi trường không gian quanh hành tinh này.
• Địa chất và các hố va chạm: Bề mặt Sao Thủy gần như không có khí quyển, là "bảo tàng" ghi lại lịch sử va chạm thiên thạch gần 4,6 tỷ năm.

"Về cơ bản, chúng tôi muốn tìm hiểu về nguồn gốc của hành tinh này và làm thế nào nó trở thành như hiện tại," - một nhà khoa học thuộc sứ mệnh chia sẻ.

Ý nghĩa với cộng đồng khoa học vũ trụ

Việc BepiColombo thành công sẽ mang lại nguồn dữ liệu khổng lồ, mở ra kỷ nguyên mới trong nghiên cứu các hành tinh đá ở vùng gần Mặt Trời. Đây cũng là minh chứng cho sức mạnh của hợp tác quốc tế trong các dự án không gian đầy tham vọng - điều mà giới nghiên cứu vũ trụ tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á có thể học hỏi để từng bước tham gia sân chơi chinh phục vũ trụ toàn cầu.