SpaceX xây dựng bãi phóng Starship thứ hai trị giá 100 tỷ USD tại Louisiana

SpaceX vừa chính thức tuyên bố sẽ xây dựng bãi phóng không gian thứ hai dành cho siêu tên lửa Starship tại một khu đất cũ của tập đoàn Exxon ở bang Louisiana, chấm dứt cuộc tìm kiếm kéo dài suốt 7 năm qua của công ty. Đây được xem là một trong những dự án hạ tầng không gian tham vọng nhất lịch sử, với mức đầu tư khổng lồ lên tới 100 tỷ USD.

Vị trí chiến lược và lộ trình triển khai

Bãi phóng mới sẽ tọa lạc dọc bờ biển vùng Vịnh tại giáo khu Vermilion, phía Tây New Orleans và cách tổ hợp Starbase hiện tại ở Nam Texas khoảng 10 giờ lái xe. Theo kế hoạch, việc xây dựng sẽ bắt đầu từ năm 2027, và SpaceX tự tin rằng chuyến bay Starship đầu tiên từ địa điểm này có thể diễn ra ngay trong năm 2029.

Tuy nhiên, Cơ quan Phát triển Kinh tế Louisiana (LED) - cơ quan nhà nước phụ trách phát triển doanh nghiệp - lại đưa ra mốc thời gian thận trọng hơn. Họ cho biết việc xây dựng sẽ khởi động vào cuối năm 2027 và "các hoạt động ban đầu dự kiến sẽ đi vào vận hành từ năm 2030".

Thách thức kỹ thuật vẫn còn phía trước

Trước khi bất kỳ điều gì nói trên trở thành hiện thực, SpaceX vẫn đang phải chứng minh rằng họ có thể đưa Starship vào quỹ đạo Trái Đất tầm thấp và giúp tên lửa này tái sử dụng được như các dòng Falcon 9 hay Falcon Heavy hiện tại. Kể từ năm 2023, SpaceX đã thực hiện 13 chuyến bay thử nghiệm Starship; dù đã gặt hái được nhiều cột mốc phát triển, công ty vẫn còn rất nhiều việc phải làm.

Chuyến bay thử nghiệm thứ 14 sắp tới có thể đánh dấu lần đầu tiên tầng trên của Starship được đưa lên quỹ đạo. Nhưng điều quan trọng hơn, SpaceX vẫn chưa thể đưa cả tầng đẩy (booster) lẫn tầng trên trở về bãi phóng trong cùng một chuyến bay - một điều kiện tiên quyết để Starship trở thành một hệ thống tên lửa tái sử dụng thực thụ. Ngay cả khi đạt được điều đó, công ty cũng phải cho thấy họ có thể đưa tên lửa trở lại và tân trang nhanh đến mức nào để đáp ứng mục tiêu đầy tham vọng: phóng nhiều Starship mỗi tuần.

Cam kết lớn với tương lai

Điều thú vị là những thách thức kỹ thuật này không ngăn cản SpaceX đặt cược gần như toàn bộ vào Starship. Tuần qua, CEO Elon Musk tuyên bố sẽ khai tử dòng tên lửa Falcon một khi Starship có thể bay nhiều lần mỗi tuần. Tuyên bố này cũng xác nhận thông tin từ Bloomberg News trước đó rằng công ty đã bắt đầu thông báo cho các khách hàng tiềm năng về việc kết thúc chương trình Falcon.

Theo hồ sơ gửi lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), SpaceX đã chi hơn 8 tỷ USD để phát triển Starship - tên lửa lớn nhất và mạnh nhất từng được chế tạo. Hệ thống này đóng vai trò then chốt trong việc duy trì và mở rộng mảng kinh doanh sinh lợi duy nhất của SpaceX là dịch vụ Internet vệ tinh Starlink. Bên cạnh đó, SpaceX còn lên kế hoạch xây dựng cả một mạng lưới vệ tinh chuyên dụng cho xử lý trí tuệ nhân tạo (AI), và Starship chính là phương tiện cần thiết để phóng chúng lên quỹ đạo.

Tác động kinh tế - xã hội tại Louisiana

Theo LED, bãi phóng mới sẽ tạo ra 3.000 việc làm trực tiếp trong vòng 10 năm, với mức lương trung bình hàng năm là 92.600 USD (khoảng 2,3 tỷ đồng). Thêm vào đó, hơn 30.000 việc làm trong lĩnh vực xây dựng dự kiến sẽ được tạo ra trong giai đoạn cao điểm thi công.

Hiện vẫn chưa rõ liệu SpaceX có ý định xây dựng cả một "thị trấn công ty" (company town) quanh bãi phóng mới như những gì họ đã làm tại Texas hay không. Tại Starbase, Texas - khu vực từng có tên Boca Chica - đã có mã bưu chính riêng, trạm cứu hỏa tình nguyện, và đang tiến hành xây dựng lực lượng cảnh sát và thư viện cộng đồng. Toàn bộ chính quyền địa phương nơi đây đều do nhân viên (hoặc người thân của nhân viên) SpaceX đảm nhiệm.

Trong thông báo của mình, SpaceX cho biết mong muốn biến địa điểm mới thành một "bãi phóng không gian tự duy trì" với "cơ sở sản xuất nhiên liệu đẩy, phát điện, khả năng vận chuyển đường biển nước sâu, cơ sở xử lý phương tiện phóng và một sân bay".

Mối quan tâm về an toàn và môi trường

Trong quá khứ, tổ hợp Starbase tại Texas - nơi kết hợp giữa bãi phóng và công trường xây dựng sôi động - đã ghi nhận tỷ lệ tai nạn lao động cực kỳ cao trong suốt thập kỷ qua, trở thành nơi nguy hiểm nhất trong hệ thống vận hành của SpaceX. Hàng trăm vụ thương tích đã được báo cáo lên Cơ quan Quản lý An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp (OSHA). Thậm chí, vào tháng 5 vừa qua, một công nhân xây dựng làm việc cho nhà thầu phụ đã tử vong sau cú ngã tại Starbase.

Về vấn đề môi trường, SpaceX cho biết đã "tham vấn với Cục Động vật hoang dã và Thủy sản Louisiana, Cơ quan Khôi phục và Bảo vệ Bờ biển cùng các cơ quan nhà nước liên quan để chủ động giải quyết các tác động tiềm tàng đến động vật hoang dã, thủy sản và môi trường sống của chúng", theo LED. Công ty cũng cam kết "hợp tác với các cơ quan liên bang và tiểu bang để mở rộng Kế hoạch Tổng thể Bờ biển Louisiana và các dự án Bảo vệ, Khôi phục và Quy hoạch Đất ngập nước ven biển, bao gồm xây dựng đê chắn sóng bảo vệ bờ biển vùng Vịnh nhằm giảm năng lượng sóng và xói mòn bờ biển trong khu vực."

"Chúng tôi vô cùng háo hức khi có cơ hội tuyệt vời nhất trong đời này, không chỉ mang lại nhiều loại công việc đa dạng cho giáo khu của chúng tôi mà còn tạo cơ hội cho các thế hệ cháu con được ở lại quê hương làm việc." - Chad Vallo, Chủ tịch Hội đồng Cảnh sát giáo khu Vermilion, chia sẻ.

Với việc chọn Louisiana làm bãi phóng thứ hai, SpaceX không chỉ mở rộng quy mô hoạt động mà còn cho thấy tham vọng biến Starship thành xương sống của toàn bộ hệ sinh thái không gian thương mại trong tương lai - một viễn cảnh mà cả ngành công nghiệp vũ trụ toàn cầu cũng đang dõi theo từng bước tiến.