Startup AI trị giá 15 tỷ USD mà bác sĩ của bạn có thể đang dùng

Gần hai phần ba bác sĩ tại Mỹ đang dựa vào một công cụ tìm kiếm hỗ trợ bởi AI để đưa ra các quyết định điều trị cho bệnh nhân. Điều này đã đẩy một startup công nghệ ít tên tuổi lên mức định giá 15 tỷ USD, đồng thời khơi mào cuộc tranh luận về tương lai của ngành chăm sóc sức khỏe.

Từ một công cụ ít người biết đến thành hiện tượng

OpenEvidence, startup có trụ sở tại Miami do doanh nhân nối tiếp Daniel Nadler thành lập năm 2022, cho biết trong tháng trước, hàng trăm nghìn trong số 1 triệu bác sĩ tại Mỹ đã gửi hơn 42 triệu câu lệnh (prompt) qua nền tảng của công ty.

Các bác sĩ sử dụng chatbot của OpenEvidence để tra cứu các tạp chí y khoa và hướng dẫn lâm sàng, qua đó hỗ trợ việc chẩn đoán và điều trị bệnh nhân. Nền tảng này hoạt động dựa trên mô hình quảng cáo tài trợ và chủ yếu phát triển nhờ truyền miệng — điều hiếm thấy trong một lĩnh vực mà rất ít công cụ đạt được mức độ lan tỏa tương tự.

"Chúng tôi là ứng dụng internet tiêu dùng đầu tiên lan truyền mạnh mẽ trong lĩnh vực y tế," Nadler chia sẻ với tờ Financial Times trong một cuộc phỏng vấn.

Mô hình quảng cáo gây tranh cãi

Thành công của OpenEvidence đến chủ yếu từ mô hình miễn phí cho bác sĩ, doanh thu đến từ quảng cáo — thường là quảng cáo của các hãng dược phẩm và thiết bị y tế. Cách tiếp cận này giúp công ty tiếp cận nhanh với số đông bác sĩ, nhưng đồng thời làm dấy lên những lo ngại về xung đột lợi ích và nguy cơ nội dung quảng cáo ảnh hưởng đến các khuyến nghị y khoa mà AI đưa ra.

Bên cạnh đó, giới chuyên gia cũng đặt câu hỏi về độ chính xác của các câu trả lời do AI tạo ra. Dù công cụ dẫn nguồn từ tạp chí y khoa và hướng dẫn lâm sàng, việc sử dụng kết quả AI để đưa ra quyết định điều trị vẫn đòi hỏi bác sĩ phải kiểm chứng độc lập.

Bài học cho thị trường công nghệ Việt Nam

Câu chuyện của OpenEvidence cho thấy tiềm năng rất lớn của AI ứng dụng trong y tế (healthtech) — một lĩnh vực mà các startup Việt Nam như VinBrain hay các đơn vị phát triển giải pháp chẩn đoán hình ảnh bằng AI cũng đang khai thác. Tuy nhiên, mô hình "AI miễn phí + quảng cáo" trong lĩnh vực y khoa đòi hỏi sự thận trọng cao hơn nhiều so với các ngành khác.

Tại Việt Nam, nơi hệ thống y tế đang trong quá trình số hóa mạnh mẽ, các công cụ hỗ trợ bác sĩ dựa trên AI có thể giúp giảm tải cho tuyến cơ sở — nhưng cần đi kèm khung quản lý rõ ràng về trách nhiệm pháp lý, quyền riêng tư dữ liệu bệnh nhân và tính minh bạch của nguồn thông tin.

Định giá 15 tỷ USD và những câu hỏi còn bỏ ngỏ

Mức định giá 15 tỷ USD đưa OpenEvidence vào hàng ngũ những startup AI giá trị nhất, nhưng cũng đặt ra câu hỏi liệu mô hình quảng cáo có bền vững khi các cơ quan quản lý y tế ngày càng siết chặt các công cụ AI trong lâm sàng hay không.

Cuộc tranh luận về tương lai của AI trong chăm sóc bệnh nhân vẫn đang tiếp diễn: liệu một công cụ được tài trợ bởi quảng cáo có thể đảm bảo tính khách quan y khoa, hay đây sẽ là lời cảnh tỉnh cho toàn ngành trước khi các hệ thống tương tự trở nên phổ biến hơn?