Startup Trung Quốc định giá 6 tỷ USD với tham vọng "phủ sóng" bàn tay robot trên toàn thế giới

Nếu bạn có thể mua một robot hình người với giá rẻ hơn một chiếc điện thoại thông minh, bạn có muốn không? Bạn có mua vài chiếc để nấu ăn, dọn dẹp, trông trẻ và thậm chí làm việc thay mình không?

Đây là lời giới thiệu đầy tham vọng của Zhou Yong, nhà sáng lập kiêm giám đốc công nghệ (CTO) năm 40 tuổi của LinkerBot, một trong những nhà sản xuất hàng đầu Trung Quốc về bàn tay robot hình người. Phần cứng của startup này bao gồm đầy đủ năm ngón tay và ít nhất 11 khớp nối, được bán tại Trung Quốc với giá chỉ khoảng 600 USD. Những bàn tay robot này có thể chơi piano, kim chỉ, vặn ốc và lắp ráp các thiết bị điện tử. Zhou dự đoán rằng trong vòng 3 đến 5 năm tới, giá của một chiếc sẽ giảm xuống chỉ còn 200 USD.

Cuối cùng, "trung bình mỗi người sẽ sở hữu khoảng 10 robot", Zhou chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn độc quyền với WIRED.

Bàn tay robot của LinkerBot đang thao tác trên vật thể

Thách thức kỹ thuật nằm ở bàn tay

Các sự kiện tiếp thị như cuộc thi marathon robot hình người ở Bắc Kinh thường thu hút sự chú ý vào đôi chân của robot, nhưng biên giới thực sự của robot hình người lại nằm ở bàn tay. "Bàn tay chiếm phần lớn khó khăn kỹ thuật của toàn bộ robot," Elon Musk từng nói tại một sự kiện vào mùa thu năm ngoái.

Được thành lập vào năm 2023, LinkerBot đã nhanh chóng nổi lên như một nhà lãnh đạo thị trường. Công ty cho biết đã vận chuyển 10.000 bàn tay robot vào năm ngoái, chiếm 80% nhu cầu toàn cầu. Khách hàng của họ bao gồm các phòng thí nghiệm nghiên cứu, nhà sản xuất và các công ty làm robot hình người khác.

Startup này cũng là một "đứa cưng" của giới đầu tư mạo hiểm. Họ đã hoàn thành 6 vòng gọi vốn chỉ trong 13 tháng từ các nhà đầu tư bao gồm chính phủ Trung Quốc, Ant Group của Alibaba và HongShan Capital (bên rút vốn của Sequoia Capital tại Trung Quốc). Hiện tại, LinkerBot đang tìm kiếm vòng tài chính tiếp theo với định giá 6 tỷ USD, gấp đôi con số mà công ty công bố chỉ vài tháng trước.

Bán nước cho người đào vàng

Zhou lập luận rằng các công ty thành công nên tập trung làm tốt một việc. Đó là lý do LinkerBot tập trung chuyên sâu vào bàn tay thay vì cố gắng xây dựng toàn bộ cơ thể robot hình người. Chiến lược này cũng giúp họ tránh cạnh tranh trực tiếp với các công ty hàng đầu về robot hình người như Unitree hay Tesla.

"Khi quy mô ngành công nghiệp robot hình người quá khổng lồ, việc chuyên biệt hóa làm bàn tay giống như bán nước hoặc bán cuốc cho những người đào vàng trong thời điểm cơn sốt vàng," Hong Shangguan, một nhà đầu tư kỳ cựu trong ngành công nghệ Trung Quốc, nhận xét.

LinkerBot hiện có lợi thế lớn về giá trên thị trường. Các sản phẩm Linker Hand của họ có giá dao động từ 600 đến 15.000 USD, tùy thuộc vào số lượng khớp và mức độ khéo léo cần thiết. "Rất nhiều công ty có thể trình diễn những bản demo ấn tượng. Nhưng ít công ty có thể cung cấp những bàn tay mà các nhà máy thực sự đủ khả năng chi trả để lắp đặt," Rui Ma, người sáng lập hãng nghiên cứu độc lập Tech Buzz China, đánh giá.

Zhou tự tin lớn vào sức mạnh của ngành sản xuất Trung Quốc. Trong mọi danh mục sản phẩm, "miễn là Trung Quốc và các quốc gia khác xuất phát điểm tương đồng nhau, Trung Quốc luôn dẫn đầu — dù là tấm pin năng lượng mặt trời hay xe điện," ông nói. Tuy nhiên, thách thức là phải định vị điều này ít mang tính đe dọa và nhiều hơn là cơ hội. "Chúng tôi đang giúp các nhà sản xuất robot toàn cầu giảm chi phí và thúc đẩy việc ứng dụng rộng rãi hơn," Zhou lập luận.

Chi tiết các khớp ngón tay robot

Robot sẽ thay thế con người?

Zhou cho biết quá trình triển khai robot hình người sẽ diễn ra theo ba giai đoạn. Đầu tiên, robot sẽ khiêu vũ, đón khách và hoàn thành các vai trò mang tính cảm xúc hoặc giải trí — những khả năng mà các công ty Trung Quốc đã trình diễn rộng rãi trong năm qua. Tiếp theo, chúng sẽ đảm nhận các công việc được định nghĩa cụ thể như pha chế đồ uống, nấu ăn và phân loại hàng hóa. Giai đoạn cuối cùng, theo ông, là triển khai chúng trong các môi trường phức tạp như gia đình.

Một robot có thể cần hoạt động trong hàng trăm ngôi nhà khác nhau, và "mỗi ngôi nhà có thể có bố trí hoàn toàn khác nhau và các đồ vật khác nhau," ông nói. Những kịch bản đa dạng như vậy sẽ yêu cầu robot kết hợp nhiều kỹ năng khác nhau để hoàn thành ngay cả một công việc nhỏ.

Một trong những chiến lược hiện tại của LinkerBot là điều chỉnh bàn tay robot để sử dụng trong các cơ sở sản xuất tinh xảo, đặc biệt khi nền kinh tế Trung Quốc đang tìm cách nâng cấp các nhà máy. Thậm chí, công ty đang sử dụng chính các bàn tay robot của mình trong dây chuyền lắp ráp để tạo ra nhiều bàn tay robot hơn, qua đó chứng minh tính hữu ích trong công nghiệp.

Trung Quốc từ lâu đã nổi tiếng với nhân công giá rẻ, nhưng các nhà sản xuất trong nước vẫn có nhu cầu rất lớn về tự động hóa. "Khi tôi tham quan các nhà máy sản xuất xe điện tại Trung Quốc và nói chuyện với các quản lý sản xuất, họ nói rằng ngay cả Trung Quốc cũng đang đối mặt với vấn đề thiếu hụt lao động vì thế hệ trẻ ít muốn làm việc trong nhà máy hơn," Shangguan chia sẻ. "Với những công việc mà chúng tôi không tìm thấy người lao động, chúng tôi cũng phải dùng robot."

Trong tầm nhìn tương lai của Zhou, robot sẽ trở nên "gấp 100 lần" bất kỳ con người nào và cuối cùng thay thế hoàn toàn con người. Rất khó để hình dung một thế giới như vậy sẽ trông như thế nào, nhưng Zhou nói rằng ông không lo lắng về những tác động tiêu cực.

"Con người thực sự không quan tâm mình có thất nghiệp hay không; điều họ quan tâm là liệu mình có nhận được trợ cấp thất nghiệp hay phúc lợi xã hội hay không," Zhou nhận định.

Ông dự đoán rằng đến lúc đó, AI và robot sẽ khiến hàng hóa và dịch vụ trở nên dồi dào đến mức con người không còn cần phải làm việc. Nhưng ngay cả trong thế giới đó, ông thừa nhận sự bất bình đẳng vẫn sẽ tồn tại: "Có thể có người sẽ thấy trên mạng rằng những người giàu đang đi du lịch Mặt Trăng, trong khi bản thân họ chỉ có thể đi du lịch đến Ý."