Tên lửa Starship của SpaceX lần đầu tiên đạt tới quỹ đạo Trái Đất

Tên lửa Starship của SpaceX đã lần đầu tiên đưa tầng trên của tàu vũ trụ lên tới quỹ đạo Trái Đất, dù hành trình không hề suôn sẻ. Cột mốc này mở đường cho công ty tiến gần hơn tới mục tiêu chế tạo tên lửa tái sử dụng hoàn toàn, đồng thời thúc đẩy các sứ mệnh thương mại và những tham vọng táo bạo trong tương lai.

Điểm nút then chốt của chuyến bay

Tên lửa khổng lồ của hãng được phóng đi từ miền Nam bang Texas vào rạng sáng thứ Hai. Giai đoạn cất cánh đạt mọi mốc kiểm tra quan trọng cần thiết cho một vụ phóng thành công. Nhưng ngay sau khi tầng trên tách khỏi tên lửa đẩy, con tàu mất đi một trong sáu động cơ Raptor.

Dù tầng trên vẫn có thể đạt tới quỹ đạo chỉ với năm động cơ, ban đầu SpaceX đã tuyên bố hủy phương án này. Song chỉ vài phút sau, đội ngũ điều hành quyết định tiếp tục hành trình.

Việc đạt tới quỹ đạo là cột mốc mang tính bước ngoặt, mở ra khả năng đưa Starship vào các sứ mệnh thương mại thường xuyên.

Sứ mệnh Starlink và tầng đẩy Super Heavy

Trước khi phóng, SpaceX dự kiến cho tầng trên của Starship bay quanh Trái Đất sáu vòng trong chín giờ, đồng thời triển khai 26 vệ tinh Starlink thế hệ thứ ba vào chòm sao internet của mình.

Trong chuyến bay hôm thứ Hai, tầng trên đã giải phóng toàn bộ số vệ tinh V3 này. Hiện công ty vẫn đang cân nhắc xem có thực hiện đủ số vòng quỹ đạo như kế hoạch hay đưa tầng trên trở về Trái Đất sớm hơn.

Những vệ tinh Starlink nâng cấp này mạnh mẽ hơn hẳn các phiên bản trước đó mà SpaceX dùng để xây dựng chòm sao hơn 10.000 vệ tinh. Theo công ty, một lần phóng Starship đầy ắp vệ tinh V3 có thể bổ sung dung lượng cho mạng lưới Starlink tương đương 20 lần phóng vệ tinh V2 mini trên tên lửa Falcon 9.

SpaceX cũng đạt tiến bộ trong việc đưa tầng đẩy Super Heavy trở lại bệ phóng. Sau khi tách khỏi tầng trên vài phút sau khi cất cánh, tầng đẩy quay về vùng duyên hải Vịnh Mexico và thực hiện màn hạ cánh mô phỏng trên mặt nước. Đây là lần hạ cánh mô phỏng sạch đẹp nhất mà SpaceX từng thực hiện với phiên bản V3, vốn bắt đầu được thử nghiệm từ tháng Năm.

Bối cảnh và ý nghĩa với ngành vũ trụ

Đây là lần thử nghiệm thứ ba của Starship V3, mỗi lần cách nhau khoảng hai tháng. Đây cũng là lần phóng Starship thứ hai kể từ khi SpaceX niêm yết công khai trong đợt IPO lớn nhất lịch sử. Cổ phiếu công ty tăng hơn 1% trong phiên giao dịch sáng thứ Hai.

Tổng giám đốc điều hành SpaceX, ông Elon Musk, từng tuyên bố muốn Starship — tên lửa mạnh nhất từng được chế tạo — cuối cùng sẽ bay hàng nghìn lần mỗi năm. Để hiện thực hóa điều đó, ông mới đây đã ký thỏa thuận với bang Louisiana nhằm xây dựng một tổ hợp phóng Starbase mới, lớn hơn hẳn cơ sở hiện tại ở Texas. Công ty cho biết dự kiến đầu tư 100 tỷ USD vào cơ sở mới, với khởi công từ năm sau.

Với độc giả Việt Nam quan tâm tới công nghệ vũ trụ, diễn biến này cho thấy cuộc đua tên lửa tái sử dụng đang tăng tốc mạnh mẽ. Starship không chỉ phục vụ tham vọng đưa con người trở lại Mặt Trăng cho NASA, mà còn hướng tới những ý tưởng xa hơn như đặt vệ tinh trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo — một xu hướng có thể ảnh hưởng tới hạ tầng kết nối và điện toán toàn cầu trong thập kỷ tới.