Tên miền .si của Slovenia bùng nổ sau sắc lệnh 'siêu trí tuệ' của ông Trump

Tên miền quốc gia .si của Slovenia đang chứng kiến làn sóng đăng ký tăng vọt sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh hành pháp yêu cầu mọi cơ quan chính phủ gọi "AI" và "trí tuệ nhân tạo" bằng thuật ngữ "SI" và "siêu trí tuệ" (super intelligence).

Đây không phải lần đầu một tên miền quốc gia bất ngờ "đổi vận" nhờ một xu hướng công nghệ. Trước đó, tên miền .ai gắn với hòn đảo Anguilla từng gây sốt khi làn sóng AI bùng nổ, mang về hàng triệu USD cho vùng lãnh thổ nhỏ bé này. Giờ đây, đến lượt .si lọt vào tầm ngắm của giới công nghệ.

Nhu cầu tăng chóng mặt

Theo bà Klara Herman, phát ngôn viên của Registry SI — tổ chức chính thức quản lý tên miền Slovenia — số lượng đăng ký .si trong tháng 9 đã tăng 2.199%. Tuy nhiên, bà tỏ ra thận trọng khi quy toàn bộ mức tăng này cho sắc lệnh của Tổng thống Trump.

Dù vậy, Registry SI ghi nhận 11.000 địa chỉ mới vào ngày 30 tháng 9 — đúng một ngày sau khi ông Trump ký sắc lệnh — và gần 13.000 tên miền .si mới được đăng ký chỉ trong vòng 24 giờ sau đó.

Các nền tảng lưu trữ web cũng phản ánh xu hướng tương tự. Hostinger cho biết .si hiện là phần mở rộng tên miền phổ biến thứ hai của họ, chỉ sau .com. Trong số khách hàng của nền tảng này, gần 4.300 người đăng ký .si vào ngày 30 tháng 9 và khoảng 5.400 người vào ngày 1 tháng 10. Hơn ba phần tư số tên miền .si đăng ký kể từ ngày 23 tháng 9 đến trong hai ngày cuối, với hơn một nửa người mua đến từ Mỹ và Ấn Độ.

Trong khi đó, GoDaddy cho biết chưa hỗ trợ tên miền .si, còn Wix nói họ chưa thấy "mức tăng đáng kể" nào trên hệ thống của mình. "Vẫn còn quá sớm nên tình hình có thể thay đổi", một phát ngôn viên của Wix chia sẻ.

Phần lớn chỉ là đầu cơ

Điều đáng chú ý là trên Hostinger, chỉ khoảng 3% tên miền .si có liên quan rõ ràng đến AI. Phần lớn nằm ở nhóm "chưa phân loại" — nghĩa là tên miền không khớp với bất kỳ danh mục cụ thể nào. Nhiều khả năng đây là cá nhân và doanh nghiệp mua để phòng thân, nhưng cũng không loại trừ yếu tố đầu cơ nhằm bán lại kiếm lời.

Ông Kim Than, CEO của Genius PR — đơn vị chuyên làm việc với các nhà sáng lập AI và tiền mã hóa — cho biết đã mua phiên bản .si cho tên công ty mình "để bảo vệ thương hiệu, phòng trường hợp nó bùng nổ như .ai". Lý do chính là vì giá còn rẻ, nên theo ông, "khóa nó lại ngay bây giờ tốt hơn là sau này phải trả nhiều tiền hơn".

Ông Than xem tên miền như một dạng tài sản sưu tầm kỹ thuật số, dự định mua thêm vài cái nữa khi giá còn tốt để có thể bán lại sau. Theo ông, tên miền còn có thể được token hóa và giao dịch trên blockchain, dù ông chưa chắc liệu .si có được hỗ trợ hay chưa.

"Vài người bạn sáng lập cũng đang mua vì chúng tôi nghĩ đây là cơn sốt AI mới. Không ai biết nó đi xa đến đâu, nhưng tôi sẵn sàng đặt cược", ông Than nói.

Slovenia sẽ không lặp lại câu chuyện của Anguilla

Ông Klaudijus Januitis, trưởng bộ phận tên miền tại Hostinger, dự đoán nhu cầu với .si sẽ tiếp tục tăng, nhưng không cho rằng nó thay thế được .ai trong tương lai gần. Thay vào đó, .si hiện là một "lựa chọn thứ hai rẻ hơn và dễ mua hơn".

Theo ông, Slovenia sẽ không đạt được điều mà Anguilla từng có. Anguilla thu mức phí "cao cấp" cho tên miền .ai và số tiền này chảy thẳng vào ngân sách chính phủ, trong khi .si chỉ có giá bằng một phần nhỏ và thuộc về cơ quan quản lý tên miền chứ không vào kho bạc quốc gia.

Cụ thể, trên Hostinger, một tên miền .si có giá khoảng 12 USD mỗi năm, còn .ai lên tới 90 USD và yêu cầu cam kết hai năm.

"Với Anguilla, .ai đã trở thành nền kinh tế thứ hai. Với Slovenia, .si chỉ là một khoản thưởng dễ chịu", ông Januitis nhận định.

Góc nhìn cho người dùng Việt Nam

Với cộng đồng công nghệ và khởi nghiệp Việt Nam, câu chuyện này là lời nhắc nhở quen thuộc về giá trị của tên miền trong các làn sóng công nghệ. Khi một xu hướng mới nổi lên, tên miền gắn với nó thường tăng giá chóng mặt, và người nhanh chân thường giành lợi thế.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cũng lưu ý rằng không phải tên miền nào cũng sinh lời. Việc mua .si lúc này mang tính đầu cơ cao, phụ thuộc vào việc liệu thuật ngữ "SI" có được cộng đồng quốc tế chấp nhận rộng rãi hay không. Các doanh nghiệp và nhà sáng lập Việt Nam cân nhắc mua tên miền .si nên xem đây như một khoản đầu tư phòng hộ rủi ro với chi phí thấp, thay vì kỳ vọng lợi nhuận chắc chắn.