Thị trường PC toàn cầu giảm 20,1% — mức sụt giảm mạnh nhất kể từ đầu năm 2023

Thị trường máy tính cá nhân toàn cầu vừa trải qua một cú sốc mạnh khi lượng vận chuyển trong quý 3/2026 lao dốc khoảng 20% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức sụt giảm tồi tệ nhất kể từ quý 1/2023, thời điểm ngành PC từng chứng kiến làn sóng cắt giảm đơn hàng trên diện rộng.

Con số biết nói

Theo công bố mới nhất từ hãng phân tích Omdia, tổng lượng vận chuyển laptop, máy để bàn và máy trạm trên toàn cầu đạt 58,1 triệu thiết bị, giảm 21,2% so với cùng kỳ năm ngoái.

Mức giảm này không chỉ đến từ một phân khúc đơn lẻ mà lan rộng ra toàn bộ thị trường:

• Máy để bàn (bao gồm máy trạm để bàn): giảm 23,5%, chỉ còn 11,7 triệu chiếc.
• Laptop (bao gồm máy trạm di động): giảm 20,6%, còn 46,4 triệu chiếc.

Như vậy, phân khúc máy để bàn chịu tổn thất nặng nề hơn, phản ánh xu hướng dịch chuyển sang thiết bị di động và sự thận trọng của các doanh nghiệp trong việc nâng cấp hạ tầng cố định.

Nguyên nhân đến từ đâu?

Có nhiều yếu tố đan xen đằng sau đà lao dốc này. Trước hết, nhu cầu mua sắm PC bùng nổ trong giai đoạn đại dịch — khi hàng loạt doanh nghiệp và hộ gia đình phải chuyển sang làm việc, học tập trực tuyến — nay đã bão hòa. Người dùng vẫn đang dùng những chiếc máy mua cách đây vài năm và chưa thấy lý do đủ mạnh để thay mới.

Thứ hai, làn sóng AI trên thiết bị đầu cuối (AI PC) dù được kỳ vọng sẽ tạo cú hích, lại đang diễn ra chậm hơn dự báo. Các mẫu laptop tích hợp NPU vẫn chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng lượng bán ra, trong khi người tiêu dùng tỏ ra thận trọng trước mức giá cao và các ứng dụng AI thực sự hữu ích còn khá hạn chế.

Thêm vào đó, bất ổn kinh tế vĩ mô, lãi suất cao và tâm lý thắt chặt chi tiêu của cả người dùng cá nhân lẫn doanh nghiệp đều góp phần đẩy nhu cầu đi xuống.

"Đà suy giảm hiện tại có thể mới chỉ là khởi đầu của một chu kỳ đi xuống mới." — nhận định từ giới phân tích.

Ý nghĩa với người dùng và thị trường Việt Nam

Với người tiêu dùng Việt Nam, đây có thể là tin không hẳn đã xấu. Khi nguồn cung dư thừa và sức mua yếu, các hãng và nhà bán lẻ thường đẩy mạnh giảm giá, khuyến mãi và xả hàng tồn kho. Người mua có thể tìm được mức giá tốt hơn cho laptop và máy để bàn trong những tháng tới.

Tuy nhiên, về dài hạn, sự thu hẹp của thị trường PC cũng đặt ra câu hỏi về đà phục hồi của chuỗi cung ứng. Việt Nam là một trong những trung tâm sản xuất linh kiện và lắp ráp điện tử quan trọng trong khu vực, nên những biến động về đơn hàng từ các thương hiệu lớn có thể ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động của nhiều nhà máy.

Điều gì tiếp theo?

Câu hỏi lớn nhất lúc này là liệu AI PC có thể đảo ngược cục diện trong các quý tới hay không. Nhiều hãng như Intel, AMD, Qualcomm và các nhà sản xuất lớn đang đặt cược vào thế hệ máy tính mới với khả năng xử lý AI tại chỗ, kỳ vọng tạo ra làn sóng nâng cấp tương tự như khi laptop mỏng nhẹ và SSD phổ cập cách đây hơn một thập kỷ.

Nhưng để điều đó thành hiện thực, ngành công nghiệp cần chứng minh rằng AI trên PC mang lại giá trị thiết thực — chứ không chỉ là một thông số marketing — đồng thời đưa mức giá về ngưỡng mà số đông người dùng chấp nhận được.