Thương vụ sáp nhập siêu thị có thể mở rộng mạng lưới giám sát khách hàng

Thương vụ Kroger mua lại Giant Eagle trị giá 1,65 tỷ USD đang làm dấy lên lo ngại không chỉ về cạnh tranh thị trường mà còn về một mạng lưới giám sát khách hàng rộng lớn, bao gồm cả camera Flock. Một báo cáo mới của American Economic Liberties Project (AELP) cảnh báo việc sáp nhập có thể giúp một công ty duy nhất nắm giữ lượng dữ liệu và công cụ theo dõi khổng lồ.

Camera giám sát tại cửa hàng bán lẻ

Hai rủi ro chính từ thương vụ sáp nhập

Theo AELP, một Kroger kết hợp cùng Giant Eagle — với hơn 200 cửa hàng của Giant Eagle cộng vào 2.700 cửa hàng hiện có của Kroger — có thể gây rủi ro theo hai hướng.

Thứ nhất, Kroger có thể thu thập dữ liệu khách hàng trên phạm vi địa lý rộng hơn, từ đó đưa ra mức giá cá nhân hóa dựa trên suy luận về nguồn gốc và hành vi mua sắm của từng người. Dữ liệu này cũng có thể được dùng để củng cố mảng truyền thông bán lẻ của hãng, vốn đóng gói thông tin chi tiết về người tiêu dùng để bán lại cho các thương hiệu khác.

Thứ hai, thương vụ có thể mở rộng hoặc hợp nhất mạng lưới giám sát vật lý hiện có, bao gồm các công nghệ như camera Flock và Cooler Screens — công ty từng quảng cáo khả năng quét khuôn mặt người mua sắm nhưng đã rút lại thông điệp này sau phản ứng dữ dội của công chúng.

"Việc mua thuốc tẩy hay sữa chua giờ đây đi kèm viễn cảnh bị quét, bị theo dõi và bị lập hồ sơ", báo cáo viết. "Mỗi cửa hàng Kroger mua thêm đều làm bộ máy dữ liệu và giám sát lớn hơn."

Kroger phủ nhận việc sử dụng nhận diện khuôn mặt trong cửa hàng để định giá khách hàng, nhưng thừa nhận trong chính sách quyền riêng tư rằng họ dùng nhận diện khuôn mặt tại một số cửa hàng cho mục đích an ninh.

Bối cảnh pháp lý và lo ngại của người tiêu dùng

Những lo ngại tương tự về quyền riêng tư từng được nêu ra trong thương vụ Kroger cố gắng sáp nhập với Albertsons — một thương vụ lớn hơn nhiều đã bị tòa án chặn vào cuối năm 2024 sau khi Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC) và các tổng chưởng lý bang khởi kiện.

AELP cho rằng thương vụ với Giant Eagle cũng cần được xem xét kỹ lưỡng, bởi nó có thể làm giảm đáng kể lựa chọn của người tiêu dùng tại những nơi như Columbus, Ohio, cũng như vì mô hình mua bán và động cơ của Kroger. Tổ chức này kêu gọi FTC và tổng chưởng lý Ohio tìm cách chặn thương vụ.

Tuy nhiên, giới chuyên gia dự đoán cơ quan chức năng có thể sẽ không chặn, bởi quy mô thương vụ nhỏ hơn nhiều so với Albertsons, và chính quyền hiện tại có cách tiếp cận cởi mở hơn với các thỏa thuận dàn xếp so với chính quyền trước.

Ý nghĩa đối với người tiêu dùng

Câu chuyện này phản ánh một xu hướng rộng hơn trong ngành bán lẻ toàn cầu, trong đó dữ liệu khách hàng và công nghệ giám sát ngày càng trở thành tài sản chiến lược. Tại Việt Nam, các chuỗi bán lẻ lớn như WinMart, Bách Hóa Xanh hay Co.opmart cũng đang đẩy mạnh số hóa và thu thập dữ liệu qua ứng dụng thành viên, khiến các vấn đề về quyền riêng tư và bảo vệ dữ liệu cá nhân trở nên thời sự hơn bao giờ hết.

Việc một doanh nghiệp nắm giữ cả dữ liệu mua sắm lẫn hạ tầng camera giám sát đặt ra câu hỏi về ranh giới giữa tối ưu hóa trải nghiệm khách hàng và xâm phạm đời sống riêng tư — một bài toán mà các nhà quản lý và người tiêu dùng đều cần quan tâm.