Tiêu một nghìn tỷ USD của Elon Musk: Khi web biến con số vô hình thành trải nghiệm hữu hình

WIRED vừa hợp tác với Neal Agarwal — chủ nhân của trang web Neal.fun — để tạo ra Spend Elon Musk's Money, một công cụ trực quan hóa cho phép bạn tự tay "tiêu" khối tài sản nghìn tỷ USD của tỷ phú giàu nhất hành tinh. Từ bánh Big Mac cho đến hàng không mẫu hạm, từ chiếc Ferrari đến sân vận động Las Vegas Sphere, mọi thứ đều có giá và đều được đếm.

Điểm thú vị không nằm ở việc bạn mua được gì, mà ở chỗ bạn nhận ra một nghìn tỷ USD khó tiêu đến mức nào — và bộ não con người yếu ớt ra sao trước những con số khổng lồ.

Một nghìn tỷ USD — con số mà não người không thể hình dung

Về mặt kỹ thuật, Elon Musk sở hữu khối tài sản ròng khoảng một nghìn tỷ USD, phần lớn nằm trong cổ phiếu của SpaceX và Tesla. Ông không có một kho tiền mặt xếp đầy trong hầm, nhưng nếu quy đổi tất cả — bán Neuralink, bán Boring Company, bán cả cổ phần — thì tài khoản của ông sẽ chạm mốc 13 chữ số.

Từ "nghìn tỷ phú" (trillionaire) nghe có vẻ dễ nói, thậm chí nghe vui tai. Nhưng các nghiên cứu đã chỉ ra rằng bộ não con người cực kỳ kém trong việc xử lý quy mô thực sự của những con số lớn. "Nghìn tỷ" nghe như chỉ nhỉnh hơn "tỷ" một chút, trong khi thực tế nó lớn gấp 1.000 lần. Dù bạn có so sánh nó với diện tích công viên Central Park hay trọng lượng của cả một đội xe tải, con số ấy vẫn mãi trừu tượng.

Minh họa trực quan hóa khối tài sản của Elon Musk

Cách hình dung dễ hơn, theo Neal Agarwal, là thông qua những gì bạn thực sự có thể mua với số tiền đó.

Từ Bill Gates đến Elon Musk: Sự tiến hóa của một ý tưởng

Spend Elon Musk's Money không phải là ý tưởng hoàn toàn mới. Nó là phiên bản kế thừa của Spend Bill Gates' Money — một trong những dự án đầu tiên và thành công nhất của Neal.fun, ra mắt cùng thời điểm với chính trang web.

"Tôi chỉ muốn cho mọi người thấy 100 tỷ USD lớn đến mức nào, con số mà giờ đây nghe có vẻ khá nhỏ bé so với một nghìn tỷ mà chúng ta đang làm việc." — Neal Agarwal chia sẻ với WIRED.

Phiên bản dành cho Bill Gates có một bộ đếm 100 tỷ USD cùng danh sách đồ vật kèm giá: bánh Big Mac, dép xỏ ngón, bữa tối tôm hùm, một năm thuê Netflix, cho đến nhẫn kim cương, xe Ferrari, nhượng quyền McDonald's, và cao nhất là bức tranh Mona Lisa. Người chơi cứ thế cộng dồn và tiêu tiền.

Đến năm 2026, khi thế giới có tỷ phú nghìn tỷ USD đầu tiên, Agarwal cảm thấy đây là thời điểm thích hợp để làm lại — nhưng ở quy mô lớn hơn nhiều.

Điểm khác biệt lớn nhất: Bạn nhìn thấy thứ mình mua

Nếu phiên bản Bill Gates chỉ là những con số trên màn hình, thì phiên bản Elon Musk được dựng hoàn toàn bằng đồ họa 3D. Bạn không chỉ mua 1.000 xe tải quái vật (monster truck) — bạn còn nhìn thấy chúng xếp đầy trong không gian ảo.

"Với Spend Elon Musk's Money, tôi muốn bạn nhìn thấy những chiếc xe mình đang mua trên màn hình. Lượng đồ vật thực tế bạn có thể mua — nó là cả một đế chế." — Agarwal giải thích.

Đây cũng chính là thách thức kỹ thuật lớn nhất của dự án. Agarwal ban đầu muốn dùng mô hình 3D thật cho mọi đồ vật, nhưng nếu bạn yêu cầu một chiếc laptop render một triệu chiếc xe tải quái vật, máy sẽ đóng băng ngay lập tức. Anh buộc phải dùng nhiều thủ thuật để tạo hiệu ứng 3D mà không cần mô hình 3D thực sự.

Sức mạnh của web: Không gian vô hạn để hình dung những con số vô hạn

Điểm Agarwal tâm đắc nhất ở web chính là không gian vô hạn. Trên web, bạn có thể cuộn mãi cuộn mãi để hình dung những con số khổng lồ — điều mà giấy in không thể làm được.

"Nếu bạn muốn in dự án The Deep Sea của tôi ra giấy, nó sẽ dài tới một dặm. Nhưng trên web, bạn chỉ cần cuộn xuống mãi. Cơ chế cuộn vô hạn này rất thú vị để hình dung những con số khổng lồ." — Agarwal nói.

Anh cũng nhấn mạnh sự khác biệt giữa web và ứng dụng di động:

"Khi còn là thiếu niên, tôi từng làm vài ứng dụng, nhưng tôi luôn ghét việc Apple và Google phải phê duyệt thứ tôi muốn đưa lên. Trên web, đây là trang chủ của tôi. Không ai có thể bảo tôi phải làm gì với nó."

Sự vô nghĩa đầy thú vị của việc tiêu tiền

Một trong những điểm hấp dẫn nhất của trò chơi là cảm giác vô vọng khi tiêu tiền. Bạn mua 1.000 xe tải quái vật, và vẫn còn 999.650.000 USD trong tài khoản.

Agarwal cho biết sau mốc 100 triệu USD, số thứ có thể mua trên thị trường trở nên rất hạn chế. Đó là lý do danh sách xuất hiện những món "khủng" như Las Vegas Sphere hay hàng không mẫu hạm.

"Đến một lúc nào đó, bạn tự hỏi: OK, tôi có thể mua thêm 1.000 chiếc xe tăng, nhưng thế thì được gì? Một phần thú vị của trò chơi này nằm ở chính sự vô nghĩa của nó. Đến một điểm nào đó, con người cần gì thêm nữa?"

Góc nhìn của người dùng Việt Nam

Với người dùng Việt Nam, công cụ này mang đến một cách nhìn trực quan về khoảng cách giàu nghèo toàn cầu. Một nghìn tỷ USD lớn gấp hàng nghìn lần GDP của nhiều quốc gia. Nếu quy đổi, số tiền đó tương đương khoảng 25 triệu tỷ đồng — một con số mà ngay cả những tập đoàn lớn nhất Việt Nam cũng khó lòng hình dung.

Trò chơi cũng phản ánh một thực tế: lạm phát. Phiên bản Bill Gates có giá bánh Big Mac là 2 USD, nay đã lên 6 USD — chỉ sau khoảng 6-7 năm. Đó là minh chứng rõ ràng cho việc giá cả leo thang ngay cả ở những nền kinh tế phát triển.

Nếu bạn muốn tự mình trải nghiệm cảm giác tiêu một nghìn tỷ USD, hãy ghé thăm Spend Elon Musk's Money trên Neal.fun. Có thể bạn sẽ mất vài giờ đồng hồ — nhưng ít nhất bạn sẽ hiểu vì sao con người không thể hình dung nổi một nghìn tỷ.