Tin nhắn rác: Khi "STOP" không còn là giải pháp và Apple cần vào cuộc

Có lẽ ai trong chúng ta cũng từng trải qua cảm giác khó chịu khi mở ứng dụng tin nhắn và thấy hàng loạt tin rác từ những số lạ. Một bài viết trên Hacker News đã phản ánh rất rõ nỗi bức xúc này, đồng thời đặt ra câu hỏi lớn: tại sao giải pháp "nhắn STOP để hủy" lại khiến nhiều người cảm thấy như đang đầu hàng?

Bài viết kể lại trải nghiệm của một người dùng đã chuyển khỏi bang Texas (Mỹ) từ vài năm trước, nhưng vẫn nhận được hàng chục tin nhắn từ các chiến dịch tranh cử giữa kỳ. Hầu hết đến từ đảng Cộng hòa, nhưng cũng không thiếu tin từ đảng Dân chủ, các ủy ban hành động chính trị (PAC), thậm chí cả những tin nhắn "cờ giả" kỳ lạ.

Một loạt tin nhắn spam mà tác giả nhận được

Kênh liên lạc quan trọng nhất bị xâm chiếm

Điều đáng nói là tin nhắn SMS vốn là kênh liên lạc có độ tin cậy cao nhất đối với nhiều người. Phần lớn nội dung trong hộp thư là từ gia đình, bạn bè, thỉnh thoảng là mã xác thực hai yếu tố (2FA). Chính vì vậy, biểu tượng thông báo đỏ trên ứng dụng Messages mang ý nghĩa rất khác so với các ứng dụng khác — và đó cũng là lý do các chính trị gia, nhà tiếp thị lẫn kẻ lừa đảo đều muốn chen chân vào đây.

Không chỉ trong mùa bầu cử, tình trạng này còn trở nên tệ hơn theo thời gian. Năm nay, tác giả bắt đầu nhận được rất nhiều tin nhắn kiểu này, có lúc lên tới một tin mỗi ngày, trông như được viết tay cá nhân nhưng thực chất là một phần của chiến dịch gửi hàng loạt.

Vì sao không ai muốn trả lời "STOP"?

Về lý thuyết, giải pháp rất đơn giản: nhắn "STOP" cho từng số để hủy đăng ký, dần dần sẽ bớt đi. Nhưng tác giả đã không làm vậy, và sau khi suy ngẫm, anh nhận ra lý do sâu xa.

"Trả lời STOP giống như tôi đang chấp nhận cách nhìn nhận thế giới này: rằng các người được phép gửi cho tôi bất cứ thứ gì, và tôi phải gửi lại STOP để các người dừng lại."

Đây là một góc nhìn đáng suy ngẫm. Tác giả cho rằng việc nhắn tin hàng loạt không nên mặc nhiên có quyền gửi, và gánh nặng không nên đặt lên vai người dùng trong việc phải tự hủy từng chiến dịch một.

Thay vào đó, anh chọn cách bấm "Delete and Report Spam" (Xóa và Báo cáo Spam) cho mọi tin nhắn — dù thao tác này dường như chẳng mang lại kết quả gì. Đáng chú ý, dù Apple đã bổ sung thư mục Spam trong Messages, những tin bị báo cáo suốt nhiều tháng vẫn không được tự động lọc vào đó.

Tin nhắn rác liên tục xuất hiện trong hộp thư

Lời kêu gọi dành cho Apple

Tác giả đưa ra một đề xuất thú vị: nếu Apple đang phát triển iOS, hãy tận dụng Apple Intelligence để giải quyết vấn đề này. Cụ thể, khi người dùng báo cáo một tin là spam, hệ thống có thể hiện tùy chọn "Lọc các tin nhắn tương tự vào Spam?", sau đó đưa tin đó vào danh sách mẫu. Lần sau, khi nhận tin từ số lạ, mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) sẽ đọc danh sách mẫu và tự động đưa các tin tương tự vào thư mục Spam.

Đây không phải là ý tưởng viển vông. Tác giả từng thực hiện một thử nghiệm chặn quảng cáo bằng AI trước đây, và việc mở rộng sang lọc tin nhắn là hoàn toàn khả thi về mặt kỹ thuật.

Một điểm đáng chú ý khác: Apple gần đây có thêm tùy chọn "Delete and Stop" tự động gửi tin STOP, nhưng dường như tính năng này lại loại trừ "Delete and Report Spam". Lẽ ra, báo cáo spam cũng nên tự động gửi STOP — nhưng thực tế số tin nhắn từ một ứng viên cụ thể vẫn tiếp tục đổ về bất chấp mọi lần báo cáo.

Bài học cho người dùng Việt Nam

Câu chuyện này không chỉ là chuyện của nước Mỹ. Tại Việt Nam, tin nhắn rác quảng cáo, tin nhắn lừa đảo trúng thưởng, mời vay tiền hay giả mạo ngân hàng cũng đang là vấn đề nhức nhối. Nhiều người dùng vẫn máy móc nhắn "STOP" hoặc gọi tổng đài để hủy, trong khi kẻ gửi lại coi đó là tín hiệu xác nhận số điện thoại đang hoạt động.

Nỗ lực hủy đăng ký đôi khi chỉ khiến tình hình tệ hơn

Một số khuyến nghị thực tế cho người dùng Việt Nam:

• Không trả lời tin nhắn từ số lạ nghi vấn, kể cả khi được hướng dẫn nhắn "STOP" hay "HUY".
• Sử dụng tính năng chặn số trên điện thoại hoặc các ứng dụng lọc tin nhắn của nhà mạng.
• Báo cáo tin nhắn rác qua đầu số 156 của Bộ Thông tin và Truyền thông.
• Bật tính năng lọc tin nhắn lạ có sẵn trên iOS và Android để giảm thiểu phiền nhiễu.

Cuối cùng, tác giả bài viết bày tỏ hy vọng tình hình sẽ dịu đi sau mùa bầu cử, nhưng cũng thừa nhận một sự thật phũ phàng: dường như chúng ta đang bị làm phiền vĩnh viễn bởi bất kỳ ai muốn kiếm tiền hoặc muốn lá phiếu của mình. Và câu hỏi đặt ra là liệu các nền tảng lớn như Apple có đủ trách nhiệm để thay đổi cuộc chơi này hay không.