Tin tặc Ukraine làm việc cho Hive và Nefilim lĩnh án gần 6 năm tù tại Mỹ

Kẻ tấn công mạng phải đối mặt với án tù

Một công dân Ukraine 36 tuổi vừa bị tòa án Mỹ tuyên phạt 70 tháng tù vì vai trò trong các vụ tấn công bằng mã độc tống tiền (ransomware) Nefilim. Đây là một trong những bản án tiếp theo trong chiến dịch truy quét các thành viên của những nhóm tội phạm mạng nguy hiểm nhất thế giới.

Từ Barcelona đến phòng xử án tại Mỹ

Theo hồ sơ tòa án, Artem Aleksandrovych Stryzhak sinh sống tại Barcelona (Tây Ban Nha) trước khi bị bắt vào tháng 6/2024. Y bị dẫn độ sang Mỹ vào tháng 4/2025 và chính thức nhận tội vào tháng 12/2025.

Stryzhak gia nhập nhóm Nefilim với tư cách là một affiliate (đối tác) vào tháng 6/2021 và sử dụng loại mã độc này để tấn công nhiều tổ chức tại Mỹ cũng như ở nước ngoài. Theo thỏa thuận với Volodymyr Tymoshchuk — quản trị viên của Nefilim — Stryzhak phải chia cho nhóm này 20% số tiền chuộc tống được từ các nạn nhân.

Y hoạt động trong vai trò affiliate của Nefilim từ tháng 6 đến tháng 10/2021. Một trong những nạn nhân được xác định là một công ty chưa được nêu tên hoạt động trong lĩnh vực vận tải dầu khí.

Một trong những đối tác đầu tiên của Hive

Các tài liệu trình trước tòa cũng cho thấy Stryzhak là một trong những affiliate đầu tiên tham gia nhóm Hive — băng nhóm ransomware đã tấn công hơn 1.500 nạn nhân trên toàn thế giới trong giai đoạn từ tháng 6/2021 đến tháng 1/2023.

Cụ thể, Stryzhak đã dùng Hive để tấn công 7 tổ chức, trong đó có một phòng khám nha khoa, một đơn vị cung cấp dịch vụ y tế và các công ty luật. Một số nạn nhân đã trả tiền chuộc và nhận được khóa giải mã để khôi phục các tệp bị mã hóa.

"Artem Stryzhak là một tội phạm mạng hoạt động tích cực, làm việc với nhiều nhóm ransomware khác nhau để nhắm vào các doanh nghiệp và bệnh viện tại Mỹ. Những nhóm này đã làm gián đoạn việc chăm sóc bệnh nhân và gây thiệt hại hơn 100 triệu USD," ông Brett Leatherman, giám đốc điều hành của FBI, nhận định.

Án phạt và những kẻ còn ngoài vòng pháp luật

Stryzhak bị kết án 70 tháng tù với tội danh âm mưu lừa đảo máy tính. Bên cạnh đó, Bộ Ngoại giao Mỹ đang treo thưởng tới 10 triệu USD cho thông tin giúp bắt giữ hoặc kết án Tymoshchuk — kẻ vẫn đang lẩn trốn — và tới 1 triệu USD cho thông tin về các thủ lĩnh khác của những nhóm ransomware mà y từng điều hành.

Những thách thức an ninh mạng đang gia tăng

Bài học cho doanh nghiệp Việt Nam

Vụ việc cho thấy mô hình ransomware-as-a-service (RaaS) vẫn là mối đe dọa nghiêm trọng, khi các affiliate có thể luân chuyển giữa nhiều nhóm tội phạm khác nhau để tối đa hóa lợi nhuận. Các lĩnh vực nhạy cảm như y tế, năng lượng và pháp lý thường xuyên nằm trong tầm ngắm vì khả năng chi trả tiền chuộc cao và áp lực gián đoạn hoạt động lớn.

Đối với các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là những đơn vị trong lĩnh vực tài chính, y tế và sản xuất, đây là lời nhắc nhở về việc duy trì:

• Sao lưu dữ liệu định kỳ theo mô hình 3-2-1 và kiểm tra khả năng khôi phục thường xuyên
• Phân đoạn hệ thống mạng để hạn chế phạm vi lây lan khi bị xâm nhập
• Vá lỗ hổng kịp thời, đặc biệt với các dịch vụ công khai như VPN, RDP và email
• Đào tạo nhân sự về nhận diện lừa đảo, vì đa số các vụ tấn công ransomware đều bắt đầu từ kỹ thuật xã hội hoặc thông tin đăng nhập bị đánh cắp

Việc các nhóm như Hive và Nefilim bị triệt phá cho thấy hợp tác quốc tế trong đấu tranh với tội phạm mạng đang phát huy hiệu quả, nhưng cuộc chiến vẫn còn dài khi nhiều kẻ cầm đầu vẫn chưa bị bắt giữ.