Tòa án Đức ra lệnh cấm một chức năng của SAP Signavio sau kiện tụng với Celonis

Tòa án khu vực Munich (Đức) vừa ban hành lệnh cấm đối với SAP, buộc hãng này không được cung cấp một số chức năng nhất định trong sản phẩm Signavio sau khi bị Celonis – công ty chuyên về khai phá quy trình (process mining) – khởi kiện vi phạm bằng sáng chế.

Phán quyết chỉ có hiệu lực trong phạm vi nước Đức, nhưng là một diễn biến mới trong cuộc chiến pháp lý kéo dài giữa hai ông lớn phần mềm doanh nghiệp. Trọng tâm vụ việc là phần mềm giúp các doanh nghiệp hiểu rõ những quy trình nghiệp vụ phức tạp của chính mình, từ đó tối ưu hóa và chuẩn bị cho việc chuyển đổi hệ thống ứng dụng.

Tòa án xác định SAP xâm phạm bằng sáng chế

Theo phán quyết, SAP đã xâm phạm bằng sáng chế của Celonis liên quan đến công nghệ xác định thời gian chờ (lead time) giữa các giai đoạn trong một phiên quy trình nghiệp vụ. Tòa án cũng yêu cầu SAP cung cấp thêm thông tin và báo cáo tài chính liên quan đến hành vi bị cho là xâm phạm.

Đáp lại, đại diện SAP khẳng định:

"Phán quyết của tòa chỉ liên quan đến một chức năng cụ thể trong SAP Signavio Process Intelligence, không phải toàn bộ sản phẩm. SAP Signavio Process Intelligence vẫn tiếp tục được cung cấp cho khách hàng. Các dự án chuyển đổi lên S/4HANA Cloud không bị ảnh hưởng."

Hãng phần mềm Đức cho biết họ không đồng tình với quyết định của tòa Munich và đã kháng cáo. Song song đó, SAP đã đệ trình lên Tòa án Sáng chế Liên bang nhằm phản đối tính hợp lệ của bằng sáng chế bị viện dẫn. Đại diện SAP nhấn mạnh phán quyết này chỉ là một trong nhiều tranh chấp đang diễn ra giữa hai bên, bao gồm cả những vụ kiện bằng sáng chế do chính SAP khởi xướng tại Đức và Mỹ.

Celonis và cuộc đua khai phá quy trình

Celonis chuyên phát triển phần mềm khai phá quy trình, thu thập dữ liệu từ cách người dùng tương tác với các ứng dụng doanh nghiệp để làm rõ quy trình thực tế đang diễn ra khác với thiết kế ban đầu như thế nào.

Ví dụ điển hình: trong một dự án khai phá quy trình, tập đoàn dược phẩm GSK đã phát hiện khoảng 28.000 biến thể khác nhau chỉ cho quy trình xử lý đơn hàng bán. Những con số như vậy cho thấy mức độ phức tạp mà các doanh nghiệp lớn đang phải đối mặt.

Celonis được thành lập năm 2011, với khách hàng đầu tiên gồm Siemens – nơi công ty triển khai các dự án phân tích cách quy trình vận hành trên phần mềm SAP. Đến năm 2021, SAP quyết định tham gia thị trường này bằng việc mua lại Signavio, một phần nhằm hỗ trợ khách hàng chuyển từ hệ thống cũ lên đám mây.

SAP không bắt buộc khách hàng phải dùng Signavio khi nâng cấp hệ thống, nhưng phần mềm này được đóng gói trong các gói thuộc chương trình RISE with SAP – chiến dịch thương mại ra mắt năm 2021 nhằm đưa người dùng lên đám mây và chuyển sang ERP thế hệ mới S/4HANA.

Tranh chấp pháp lý nhiều mặt trận

Phán quyết tại Munich chỉ là một mắt xích trong chuỗi tranh chấp giữa hai công ty:

• Tháng 3 năm ngoái, Celonis nộp đơn kiện tại Tòa án quận phía Bắc bang California (Mỹ), cáo buộc SAP gây khó khăn và làm tăng chi phí cho các bên thứ ba khi muốn truy cập dữ liệu khách hàng lưu trong phần mềm của SAP. Sau khi tòa bác bỏ phần lớn các cáo buộc, Celonis được phép sửa đổi và nộp lại đơn kiện. Phiên xét xử dự kiến diễn ra vào tháng 9/2027.
• Về phía SAP, hãng đã khởi kiện Celonis vi phạm bằng sáng chế tại tòa án Düsseldorf (Đức), đồng thời nộp đơn lên Tòa án quận Delaware (Mỹ) vào tháng 10 năm ngoái liên quan đến bốn bằng sáng chế tại Mỹ.
• Celonis cũng mở thêm các vụ kiện khác cáo buộc SAP xâm phạm bằng sáng chế, trong đó có một vụ tại tòa án liên bang ở bang Texas.

Góc nhìn cho doanh nghiệp Việt Nam

Với các doanh nghiệp Việt Nam đang trong quá trình chuyển đổi số và cân nhắc nâng cấp lên S/4HANA, diễn biến này ít có khả năng gây gián đoạn trực tiếp. Tuy nhiên, nó phản ánh một thực tế quen thuộc trong thị trường phần mềm doanh nghiệp: các gói giải pháp tích hợp thường tiềm ẩn rủi ro pháp lý về sở hữu trí tuệ.

Doanh nghiệp khi ký hợp đồng với nhà cung cấp lớn nên chú ý đến các điều khoản về bồi thường vi phạm sở hữu trí tuệ (IP indemnification), cũng như theo dõi các tranh chấp đang diễn ra có thể ảnh hưởng đến tính năng mà mình đang sử dụng. Việc SAP khẳng định các dự án chuyển đổi lên đám mây không bị ảnh hưởng là tín hiệu tích cực, nhưng khách hàng vẫn nên xác nhận cụ thể với đối tác triển khai nếu đang dùng các tính năng phân tích quy trình của Signavio.

Cuộc chiến giữa SAP và Celonis nhiều khả năng còn kéo dài qua nhiều cấp tòa án và nhiều quốc gia, và kết quả cuối cùng sẽ có ảnh hưởng đáng kể đến cách thị trường phần mềm quản lý quy trình nghiệp vụ vận hành trong những năm tới.