Tòa phúc thẩm Mỹ ủng hộ Lầu Năm Góc gắn nhãn 'rủi ro chuỗi cung ứng' với Anthropic

Anthropic vừa thất bại trong nỗ lực lật ngược một trong hai nhãn "rủi ro chuỗi cung ứng" mà Bộ Quốc phòng Mỹ áp đặt lên công ty. Ngày thứ Sáu vừa qua, tòa phúc thẩm liên bang tại Washington D.C. đã bác đơn kháng cáo, đồng nghĩa với việc Lầu Năm Góc có thể tiếp tục gạt mô hình Claude ra khỏi hệ thống thông tin của mình.

Phán quyết 2-1 nghiêng về chính phủ

Trong ý kiến của đa số thẩm phán, tòa cho rằng Bộ Quốc phòng có đủ căn cứ để kết luận rằng việc tiếp tục tích hợp Claude vào hệ thống thông tin của bộ — do chính bộ hoặc các nhà thầu thực hiện — tạo ra rủi ro an ninh quốc gia thuộc phạm vi luật định.

"Như Anthropic thừa nhận, công ty đã mã hóa các hạn chế vào Claude để ngăn mô hình thực hiện những tác vụ mà Anthropic không muốn", các thẩm phán viết.

Phán quyết được đưa ra với tỷ lệ 2-1, phản ánh sự chia rẽ trong hội đồng xét xử. Trước đó, cũng chính hội đồng này đã từ chối tạm hoãn nhãn rủi ro vào tháng 4, khi cho rằng Anthropic không đáp ứng được "các yêu cầu nghiêm ngặt" để được miễn trừ tức thời.

Bối cảnh: Khi AI lab từ chối Lầu Năm Góc

Đầu năm nay, Lầu Năm Góc đã áp đặt các biện pháp trừng phạt với Anthropic theo hai luật chuỗi cung ứng riêng biệt, nhằm loại bỏ mô hình Claude khỏi quân đội và nhiều bộ phận khác của chính phủ liên bang.

Nguyên nhân bắt nguồn từ lập trường của Anthropic: ban lãnh đạo công ty tuyên bố sẽ không cho phép chính phủ triển khai các mô hình AI hiện tại để hỗ trợ vũ khí tự động hoặc giám sát trong nước. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth coi quan điểm này là mối đe dọa an ninh quốc gia nghiêm trọng.

Hai nhãn rủi ro này phải được khiếu nại ở các tòa án khác nhau. Một thẩm phán liên bang tại San Francisco đã bác bỏ một trong hai nhãn vào tháng 3 và xác nhận quyết định đó vào tháng trước. Tuy nhiên, phán quyết hôm thứ Sáu đồng nghĩa với việc nhãn còn lại sẽ tồn tại vô thời hạn, và lệnh phong tỏa của Lầu Năm Góc với Anthropic có thể tiếp tục.

Cả hai phán quyết đều đối mặt với triển vọng kéo dài nhiều năm kháng cáo trước khi được giải quyết hoàn toàn.

Thiệt hại tài chính và con đường IPO

Ngay sau khi các nhãn rủi ro được áp đặt, Anthropic cho biết họ mất doanh thu vì khách hàng lo ngại làm ăn với một công ty bị chính phủ "tẩy chay". Công ty chưa cung cấp cập nhật chi tiết về tác động lên kết quả kinh doanh.

Bất chấp khó khăn pháp lý, Anthropic vẫn đang quảng bá về doanh số tăng trưởng trong những tháng gần đây và đang tiến gần tới một đợt phát hành cổ phiếu lần đầu (IPO) tiềm năng vào cuối năm nay.

Phát ngôn viên Danielle Cohen của Anthropic cho biết công ty vẫn tự tin vào lập trường của mình và đang cân nhắc mọi phương án, bao gồm kháng cáo lên hội đồng thẩm phán rộng hơn của Tòa phúc thẩm D.C. hoặc lên Tòa án Tối cao Mỹ.

Lầu Năm Góc tìm mô hình thay thế

Về phía Lầu Năm Góc, cơ quan này chưa cung cấp thông tin chi tiết về tiến độ thay thế Claude bằng các lựa chọn khác như Grok của SpaceX, Gemini của Google hay mô hình GPT của OpenAI.

Đáng chú ý, một số nhân viên tại Google và OpenAI đã phản đối việc công ty ký thỏa thuận với quân đội Mỹ — điều mà Anthropic đã từ chối — với lý do lo ngại đạo đức. Tuy nhiên, các công ty này đã gạt bỏ phản đối và mô tả việc hỗ trợ chính phủ Mỹ là điều thiết yếu.

Ý nghĩa với cộng đồng AI toàn cầu

Đối với giới phát triển AI và các startup công nghệ, phán quyết này đặt ra câu hỏi lớn về ranh giới giữa nguyên tắc đạo đức và ràng buộc thương mại khi làm việc với chính phủ.

Tòa phúc thẩm bác bỏ cáo buộc của Anthropic rằng các quyền thủ tục tố tụng hợp hiến và tự do ngôn luận bị xâm phạm. Các thẩm phán cho rằng chính phủ đã tuân thủ đúng quy trình và đây chỉ là một cuộc đàm phán hợp đồng thông thường.

"Bộ Quốc phòng loại Anthropic khỏi chuỗi cung ứng dựa trên việc công ty từ chối chấp thuận một điều khoản hợp đồng mà bộ coi là thiết yếu, chứ không dựa trên việc công ty ủng hộ quy định quản lý công nghệ AI chặt chẽ hơn", tòa viết.

Với các nhà phát triển và doanh nghiệp AI tại Việt Nam đang tìm cách hợp tác với khu vực công hoặc các tập đoàn lớn, đây là lời nhắc nhở rằng các điều khoản hợp đồng về phạm vi sử dụng mô hình có thể trở thành vấn đề pháp lý và thương mại nghiêm trọng. Việc định hình rõ ràng ranh giới sử dụng ngay từ đầu — và hiểu rõ hậu quả khi từ chối — là yếu tố then chốt khi làm việc trong lĩnh vực AI có yếu tố an ninh.