Trung Quốc thăm dò cáp biển Thái Bình Dương làm dấy lên lo ngại cho các ông lớn công nghệ

Các dự án cáp ngầm dưới biển do những tập đoàn Mỹ như Google và Meta sở hữu đang thuộc nhóm chịu rủi ro cao nhất trước nguy cơ bị phá hoại ở vùng biển sâu Thái Bình Dương. Đây là kết luận trong một báo cáo mới, được đưa ra trong bối cảnh các tàu nghiên cứu của Trung Quốc dành lượng thời gian bất thường để khảo sát hệ thống cáp ngầm, còn nhiều tàu thương mại Trung Quốc đang bị điều tra vì liên quan đến các vụ cắt cáp tại vùng biển châu Âu và châu Á.

Cáp ngầm — "xương sống" của Internet toàn cầu

Phần lớn hư hỏng của hệ thống cáp ngầm — vốn được xem là xương sống của Internet — đến từ các tai nạn như lưới đánh cá kéo dưới đáy biển hoặc mỏ neo tàu cào vào nền đáy. Bão lớn và sạt lở dưới đáy biển cũng là những nguyên nhân đáng kể.

Tuy nhiên, căng thẳng quốc tế gia tăng và các xung đột nổ ra đã khiến giới phân tích chú ý hơn đến những vụ đứt cáp có dấu hiệu đáng ngờ. Các chuyên gia cảnh báo Nga và Trung Quốc, đặc biệt là Trung Quốc, có thể đang sử dụng việc phá hoại hoặc can thiệp cáp ngầm như một dạng chiến thuật "vùng xám" — hành động gây sức ép nhưng vẫn nằm dưới ngưỡng đối đầu quân sự trực diện.

Báo cáo từ Ủy ban Mỹ - Trung

Một trong những đánh giá rủi ro mới nhất về chiến thuật vùng xám của Trung Quốc nhắm vào hạ tầng cáp ngầm của Internet đến từ báo cáo của Ủy ban Đánh giá An ninh và Kinh tế Mỹ - Trung (US-China Economic and Security Review Commission), một cơ quan độc lập chuyên cố vấn cho Quốc hội Mỹ.

Báo cáo này được giao cho Viện Nghiên cứu Rủi ro Chiến lược Trung Quốc (China Strategic Risks Institute) có trụ sở tại London thực hiện, và được công bố vào tháng 9 năm 2026.

Vì sao các ông lớn công nghệ đặc biệt lo ngại?

Với các tập đoàn như Google và Meta, rủi ro không chỉ dừng ở khía cạnh địa chính trị. Những doanh nghiệp này đang đầu tư hàng tỷ USD vào các tuyến cáp ngầm xuyên Thái Bình Dương nhằm đáp ứng nhu cầu lưu lượng dữ liệu khổng lồ từ các dịch vụ đám mây, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo.

• Chi phí hạ tầng khổng lồ: Mỗi tuyến cáp ngầm tiêu tốn hàng trăm triệu USD để xây dựng và vận hành.
• Rủi ro gián đoạn dịch vụ: Sự cố cáp có thể làm chậm hoặc gián đoạn dịch vụ của hàng tỷ người dùng.
• Bài toán dự phòng: Các công ty buộc phải tính đến phương án dự phòng, định tuyến lại lưu lượng và tăng cường giám sát.

"Cáp ngầm không còn chỉ là câu chuyện kỹ thuật. Nó đã trở thành một phần của cuộc cạnh tranh chiến lược toàn cầu," các nhà phân tích nhận định.

Hàm ý cho thị trường Việt Nam

Với Việt Nam — quốc gia phụ thuộc lớn vào các tuyến cáp ngầm quốc tế để kết nối Internet — những diễn biến này mang ý nghĩa thực tiễn. Các sự cố cáp ngầm trong khu vực trước đây từng gây ảnh hưởng rõ rệt đến tốc độ và độ ổn định của đường truyền Internet trong nước.

Việc đa dạng hóa tuyến cáp, đầu tư thêm cáp trên đất liền và các kết nối vệ tinh, cùng việc nâng cao năng lực giám sát hạ tầng, đang trở thành ưu tiên để giảm thiểu rủi ro trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng trên Biển Đông và Thái Bình Dương.