Trung tâm dữ liệu AI ngày càng bị người dân phản đối trên mọi cuộc khảo sát

Các cuộc khảo sát gần đây tại Mỹ liên tục cho thấy sự phản đối mạnh mẽ của công chúng đối với trung tâm dữ liệu phục vụ AI. Câu hỏi đặt ra là liệu làn sóng phản đối này có thể tác động tới chính trường và tương lai của ngành công nghiệp AI hay không.

Theo dữ liệu công bố hôm thứ Ba của New York Times và Đại học Siena, 61% trong số 1.503 cử tri tiềm năng được khảo sát đầu tháng 9 cho biết họ phản đối việc xây dựng các trung tâm dữ liệu để vận hành công nghệ AI. Chỉ 14% nói rằng họ ủng hộ mạnh mẽ. Kết quả này củng cố xu hướng đã được ghi nhận qua nhiều cuộc thăm dò trước đó, và phần nào lý giải vì sao các chính trị gia ngày càng phải cân nhắc về làn sóng phản đối AI.

Trung tâm dữ liệu AI đang trở thành chủ đề chính trị nóng

Chia rẽ theo đảng phái nhưng phản đối là xu hướng chung

Sự khác biệt giữa các nhóm cử tri khá rõ rệt. Trong số những người đã bầu cho Donald Trump năm 2024, tỷ lệ ủng hộ và phản đối gần như ngang bằng, với 49% ủng hộ và 45% phản đối. Ngược lại, những người bầu cho Kamala Harris hoặc không đi bầu nghiêng hẳn về phía phản đối, lần lượt ở mức 74% và 67%.

Đáng chú ý, cả hai đảng đều không giành được lợi thế quyết định về vấn đề này. Trong số 554 người trả lời, 40% tin tưởng đảng Dân chủ sẽ xử lý vấn đề tốt hơn, 42% chọn đảng Cộng hòa, và 18% nói không biết hoặc từ chối trả lời.

Lý do phản đối: môi trường và cộng đồng địa phương

Danh sách lý do phản đối cho thấy mối quan tâm thực tế của người dân. Tác động môi trường và việc sử dụng nước đứng đầu với 32%, tiếp theo là ảnh hưởng tới cộng đồng địa phương ở mức 21%. Khoảng 18% phản đối vì thiếu niềm tin hoặc không thích AI nói chung, trong khi lo ngại về quy định và kinh tế chỉ chiếm 10% và 9%.

Về biện pháp xử lý, 56% cử tri phản đối cho biết họ ủng hộ việc hạn chế xây dựng, trong khi 38% muốn cấm hoàn toàn.

Các cuộc khảo sát trước đó cũng cho thấy bức tranh tương tự. Một thăm dò của NBC News hồi tháng 3 cho thấy AI nhận điểm tín nhiệm thấp hơn cả ICE, còn khảo sát của Gallup hồi tháng 5 tiết lộ 7 trong 10 người Mỹ phản đối việc xây dựng trung tâm dữ liệu AI tại địa phương.

Vẫn chưa phải vấn đề hàng đầu khi đi bầu

Dù tỷ lệ phản đối cao, AI và trung tâm dữ liệu vẫn xếp hạng thấp trong danh sách các vấn đề quan trọng nhất quyết định lá phiếu giữa kỳ của cử tri. Hầu hết các nhóm nhân khẩu học chỉ có dưới 1% chọn vấn đề này, ngoại trừ nhóm cử tri trẻ 18-29 tuổi với 3%. Các lựa chọn phổ biến hơn vẫn là kinh tế, chính sách đối ngoại, lạm phát và thái độ với Trump hoặc đảng Cộng hòa.

Điều này cho thấy một nghịch lý: người dân phản đối trung tâm dữ liệu AI khá mạnh, nhưng đây chưa phải là yếu tố quyết định lá phiếu của họ. Tuy nhiên, với tốc độ mở rộng hạ tầng AI ngày càng nhanh, vấn đề này hoàn toàn có thể leo thang thành chủ đề chính trị nóng trong các kỳ bầu cử tới.

Hàm ý cho Việt Nam

Xu hướng phản đối trung tâm dữ liệu tại Mỹ đáng để các doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách Việt Nam theo dõi. Khi các ông lớn công nghệ tìm cách mở rộng hạ tầng AI sang Đông Nam Á, áp lực về điện năng, nước và tác động môi trường sẽ là những vấn đề then chốt. Việc chuẩn bị hạ tầng, minh bạch thông tin và đối thoại với cộng đồng địa phương ngay từ đầu sẽ giúp giảm thiểu làn sóng phản đối tương tự.