Ukraine lần đầu giải cứu thương binh bằng drone hạng nặng ngay trên tiền tuyến

Lữ đoàn Cơ động số 92 của Ukraine đã công bố đoạn video được họ gọi là ca sơ tán thương binh bằng drone đầu tiên trên thế giới, thực hiện ngay tại vị trí chiến đấu. Chiến dịch diễn ra trong điều kiện drone đối phương hoạt động dày đặc và mìn bố trí khắp nơi, khiến các phương án sơ tán thông thường gần như bất khả thi.

Sự kiện này cho thấy drone đang dịch chuyển từ vai trò vũ khí tấn công sang cả hậu cần và y tế chiến trường — một hướng phát triển mà giới công nghệ quân sự lẫn các hãng sản xuất thiết bị bay không người lái đều đang theo dõi sát sao.

Diễn biến của nhiệm vụ

Đoạn video được chia sẻ hôm thứ Hai cho thấy người lính tự thắt dây cố định vào một chiếc drone cỡ lớn rồi được đưa lên không trung, bay ở độ cao tương đối thấp qua vùng lãnh thổ đã được làm mờ. Chiếc drone hạ anh xuống một cách nhẹ nhàng, và người điều khiển chào đón bằng câu: "Chào mừng trở lại mặt đất!"

Danh tính người lính bộ binh không được tiết lộ. Theo thông báo của lữ đoàn, anh bị thương ngay tại vị trí đóng quân.

"Do hoạt động dày đặc của drone đối phương và sự hiện diện của mìn, việc sơ tán bằng xe không người lái mặt đất thông thường là không thể."

Binh sĩ Ukraine được sơ tán bằng drone

Chiếc hexacopter vốn được thiết kế để ném bom

Thiết bị thực hiện nhiệm vụ là một hexacopter hạng nặng, ban đầu được một nhà sản xuất Ukraine thiết kế cho mục đích ném bom. Trong video, nó có kích thước lớn gấp khoảng hai lần người lính.

Bài toán kỹ thuật không hề đơn giản. Nhóm chuyên gia phải đảm bảo drone có thể mang theo một người mà không bị lật hoặc rung lắc quá mức trong suốt hành trình. Đây chính là điểm khó nhất khi chuyển một nền tảng tấn công sang mục đích cứu hộ: trọng tâm thay đổi, khả năng cân bằng bị ảnh hưởng và mọi dao động nhỏ đều có thể gây nguy hiểm cho người được chở.

Người lính được đưa đi điều trị và phục hồi chức năng. Trưởng nhóm và lập trình viên của lữ đoàn, chỉ được nhắc đến bằng biệt danh "Napalm", gọi anh là "người hùng" vì đã đồng ý tham gia nhiệm vụ "sau khi đã tận mắt nhìn thấy cỗ máy được phái đến đón mình".

Mô phỏng quá trình drone sơ tán thương binh

Drone trở thành trục xoay của chiến tranh hiện đại

Chiến sự đã biến thành một cuộc chạy đua công nghệ, khi cả Ukraine và Nga đều dựa vào drone để giảm thương vong về người. Cả hai bên đều chịu tổn thất nặng nề, song không công bố số liệu cập nhật về người thiệt mạng, bị thương hay mất tích.

Phía Ukraine đặc biệt gặp khó khăn về nhân lực khi cố gắng mở rộng tuyển quân. Trong năm nay, nước này đã có bước tiến lớn về công nghệ drone, cho phép hạn chế hậu cần của Nga tại các vùng bị chiếm đóng và tấn công sâu hơn vào lãnh thổ Nga, nhắm vào các nhà máy lọc dầu, kho thương mại và trung tâm dữ liệu.

Bộ Tư lệnh Lực lượng Mặt đất Ukraine khẳng định các đơn vị drone của họ đang thực hiện những nhiệm vụ "mà cách đây không lâu vẫn bị coi là khoa học viễn tưởng".

Bối cảnh chính trị và hậu cần y tế

Thành tựu kỹ thuật này xuất hiện đúng lúc Kyiv đối mặt giai đoạn khó khăn trong quan hệ với Washington, sau khi Mỹ rút lại hỗ trợ. Kyiv cũng ghi nhận những thiếu hụt trong chia sẻ thông tin tình báo và các hạn chế đối với dịch vụ Starlink của Elon Musk — hệ thống đóng vai trò then chốt cho các nhiệm vụ drone, liên lạc chiến trường và phòng không.

Trước đó vài ngày, Thủ tướng Serhii Koretskyi thông báo chính phủ Ukraine đã phê duyệt một "dự án thử nghiệm" sử dụng drone cho hậu cần y tế. Theo ông, các chuyến bay sẽ cần phối hợp với quân đội, và drone sẽ được cấp trạng thái đặc biệt để có thể nhận diện trên không.

"Trong chiến tranh, vận chuyển hàng hóa y tế bằng đường bộ có thể tiêu tốn thời gian sống còn, đặc biệt với các ca ghép tạng. Drone sẽ có thể chở thuốc, vật tư y tế, mẫu máu và nội tạng hiến giữa các bệnh viện, kể cả từ những vùng xa xôi."

Với các quốc gia đang nghiên cứu ứng dụng drone vào cứu hộ và y tế khẩn cấp — trong đó có Việt Nam ở các mô hình thử nghiệm giao hàng y tế tại vùng sâu, vùng xa — trường hợp của Ukraine là ví dụ thực tế về cả tiềm năng lẫn giới hạn an toàn của thiết bị bay không người lái cỡ lớn.