Vì sao Thụy Điển trở thành điểm nóng startup hàng đầu châu Âu?

Thụy Điển đang là một trong những trung tâm công nghệ sôi động nhất thế giới, nơi sản sinh ra những cái tên đình đám như Spotify và Klarna. Nhưng làn sóng mới nhất với các startup như Legora (AI pháp lý) hay Lovable (công cụ viết mã theo phong cách vibe-coding) đang khiến giới đầu tư quốc tế phải đặc biệt chú ý.

Sophia Bendz, đối tác chung tại quỹ Cherry Ventures, đã có buổi trò chuyện trên podcast Equity để phân tích sức hút đặc biệt của hệ sinh thái khởi nghiệp Stockholm. Theo bà, câu trả lời nằm ở chỗ: làm founder giờ đây được xem là một lựa chọn nghề nghiệp "ngầu" tại đất nước Bắc Âu này.

Văn hóa khởi nghiệp đã thay đổi hoàn toàn

Bendz nhớ lại thời gian làm việc tại Spotify nhiều năm trước, khi lựa chọn "ngầu" thời đó là trở thành nhân viên ngân hàng hoặc tư vấn chiến lược. Giờ đây, xu hướng đã đảo chiều hoàn toàn.

"Hiện tại, tôi nghĩ rất nhiều người tối ưu hóa cho việc sáng tạo ra sản phẩm, hướng tới cả sự tự do lẫn khả năng làm giàu."

Sự thay đổi về nhận thức này đã tạo ra một thế hệ doanh nhân trẻ dám nghĩ lớn và sẵn sàng dấn thân vào con đường khởi nghiệp công nghệ.

Con số biết nói

Số liệu từ nền tảng dữ liệu Dealroom cho thấy bức tranh tăng trưởng ấn tượng của hệ sinh thái Thụy Điển trong năm nay:

• 2,8 tỷ USD đã được huy động từ đầu năm đến nay
• Dự kiến tổng vốn có thể đạt ít nhất 5 tỷ USD
• So với mức 3,2 tỷ USD của cả năm ngoái
• Kỷ lục lịch sử là 8,5 tỷ USD vào năm 2021 (thời điểm thị trường VC đỉnh cao)

Sau giai đoạn hạ nhiệt, dữ liệu cho thấy thị trường đầu tư mạo hiểm tại đây đang ấm dần trở lại. Ngoài Legora và Lovable, các cái tên nổi bật khác bao gồm Neko Health (startup y tế công nghệ) và Einride (công ty vận tải tự hành).

Hiệu ứng thế hệ và vòng tuần hoàn tài năng

Theo Bendz, làn sóng startup mới tại Stockholm đang hưởng lợi lớn từ thế hệ doanh nhân đầu tiên của hệ sinh thái. Những người này đang tích cực:

• Cung cấp nguồn lực tài chính cho startup trẻ
• Trực tiếp làm mentor, chia sẻ kinh nghiệm
• Hoặc quay lại khởi nghiệp lần nữa (ví dụ Daniel Ek - nhà sáng lập Spotify, cũng là đồng sáng lập Neko Health)

Điều thú vị hơn, chính các công ty startup thành công cũng đang trở thành "lò đào tạo" doanh nhân thế hệ mới. Bendz nhận xét về hiệu ứng này:

"Chúng tôi thấy nhiều người rời Lovable và Legora vì họ nhìn thấy cơ hội xây dựng công ty dựa trên chính công nghệ đó. Những người từng làm việc tại đây rất giàu tinh thần khởi nghiệp và khao khát tự lập công ty riêng."

Dòng vốn Mỹ đổ vào

Sự phát triển này không nằm ngoài tầm ngắm của các nhà đầu tư Mỹ. Bendz cho biết ngày càng nhiều quỹ đầu tư Mỹ trực tiếp bay sang Stockholm để gặp gỡ founder và chốt term sheet (biên bản đầu tư).

"Đây là minh chứng rõ ràng rằng chúng tôi có rất nhiều công ty đang xây dựng những sản phẩm tuyệt vời. Đó là dấu hiệu cho thấy chúng tôi đang làm đúng."

Bài học cho hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam

Câu chuyện Thụy Điển mang đến nhiều bài học thú vị cho cộng đồng startup Việt Nam. Việc tạo dựng một văn hóa nơi khởi nghiệp được trọng vọng, xây dựng hệ thống mentor bài bản từ chính các founder thành công, và khuyến khích vòng tuần hoàn tài năng trong nội bộ hệ sinh thái chính là những yếu tố giúp một quốc gia nhỏ bé có thể vươn ra cạnh tranh toàn cầu. Khi các startup Việt như VNG hay MoMo tiếp tục lớn mạnh, họ hoàn toàn có thể trở thành "Spotify" truyền cảm hứng cho thế hệ doanh nhân tiếp theo.