Windows 11 vượt mốc 70% thị phần khi chi phí duy trì Windows 10 sắp tăng gấp đôi

Thị phần của Windows 11 đang tiếp tục leo thang trong bối cảnh các doanh nghiệp phải cân nhắc kỹ lưỡng chi phí duy trì hệ điều hành cũ. Theo số liệu mới nhất từ Statcounter, Windows 11 hiện chiếm 71,5% thị phần các hệ điều hành máy tính để bàn, trong khi Windows 10 đã tụt xuống còn 27,77%.

Điều gì đang thúc đẩy làn sóng chuyển đổi?

Đà tăng này không đến một cách ngẫu nhiên. Sau khi Windows 10 chính thức hết vòng đời hỗ trợ vào ngày 14 tháng 10 năm 2025, một lượng lớn người dùng buộc phải nâng cấp lên Windows 11. Tuy nhiên, không phải ai cũng vội vàng như vậy.

Chương trình Extended Security Updates (ESU) ra đời như một giải pháp tình thế, cho phép người dùng và doanh nghiệp tiếp tục nhận bản vá bảo mật cho Windows 10 — nhưng với một cái giá không hề nhỏ.

"Bạn thực sự muốn thiết bị Windows 10 của mình tiếp tục nhận cập nhật bảo mật đến mức nào?"

Đây chính là câu hỏi mà nhiều giám đốc công nghệ thông tin đang phải tự đặt ra cho mình.

Chi phí ESU: Năm đầu thì dễ, năm sau mới đau

Với khách hàng doanh nghiệp, giấy phép ESU năm đầu tiên có giá 61 USD cho mỗi thiết bị. Tuy nhiên, Microsoft đã tuyên bố rõ ràng rằng mức giá này sẽ tăng gấp đôi cho mỗi năm gia hạn tiếp theo, tối đa trong ba năm. Điều đó có nghĩa là đến năm thứ hai, doanh nghiệp sẽ phải trả 122 USD cho mỗi máy.

Con số này nghe có vẻ không quá lớn với một cá nhân, nhưng hãy thử nhân lên với hàng nghìn thiết bị trong một tổ chức lớn — bài toán kinh tế bắt đầu trở nên rõ ràng hơn nhiều.

Một số trường hợp được miễn phí hoặc giảm nhẹ chi phí:

• Người dùng cá nhân có thể duy trì Windows 10 và nhận cập nhật bảo mật miễn phí nếu đổi điểm Microsoft Rewards hoặc sử dụng Windows Backup để đồng bộ cài đặt lên đám mây.
• Người dùng Windows 365 cũng được miễn trừ khoản phí này.
• Người tiêu dùng tại Khu vực Kinh tế Châu Âu (EEA) nhận cập nhật bảo mật hoàn toàn miễn phí, không kèm điều kiện.

Nhưng với các doanh nghiệp cần bản vá bảo mật cho Windows 10, việc trả tiền là điều không thể tránh khỏi — giống như cách họ từng phải làm với nhiều sản phẩm khác mà Microsoft đã ngừng hỗ trợ.

Doanh nghiệp vẫn "neo" lại vì những lý do rất thực tế

Không phải doanh nghiệp nào cũng có thể nâng cấp ngay lập tức. Có những lý do khiến họ phải chấp nhận trả phí ESU thay vì thay máy mới:

• Phần cứng đặc thù không tương thích với bất kỳ hệ điều hành nào khác.
• Chu kỳ làm mới thiết bị không khớp với yêu cầu của Microsoft về việc loại bỏ máy cũ để chạy phần mềm mới.
• Chi phí thay thế toàn bộ hệ thống đôi khi cao hơn nhiều so với việc trả phí gia hạn.

Ông Esben Dochy, chuyên gia công nghệ chính tại Lansweeper, chia sẻ với The Register rằng dữ liệu của công ty cho thấy các doanh nghiệp đã rất tích cực trong việc chuyển đổi khỏi Windows 10 trong năm đầu tiên của ESU. Những gì còn lại hiện nay được ông mô tả là "dính chặt hơn nhiều".

"Giá ESU tăng gấp đôi trong năm thứ hai, và điều đó khiến bài toán kinh doanh cho việc thay thế những chiếc máy 'để sau tính' trở nên dễ dàng hơn rất nhiều. Nhưng có khả năng phần dốc nhất của đường cong đã nằm lại phía sau chúng ta."

Điều này có ý nghĩa gì với người dùng Việt Nam?

Với người dùng cá nhân tại Việt Nam, tin này ít gây lo ngại hơn so với doanh nghiệp. Bạn vẫn có thể tiếp tục dùng Windows 10 và nhận cập nhật bảo mật thông qua các chương trình miễn phí dành cho người tiêu dùng.

Tuy nhiên, nếu bạn đang làm việc trong môi trường doanh nghiệp hoặc quản lý hệ thống CNTT, đây là thời điểm thích hợp để rà soát lại danh sách thiết bị còn chạy Windows 10 và tính toán bài toán chi phí dài hạn. Việc trì hoãn có thể tiết kiệm trước mắt, nhưng khi giá ESU tăng gấp đôi mỗi năm, khoản tiết kiệm đó sẽ nhanh chóng biến mất.

Số liệu của Statcounter cho thấy một làn sóng chuyển đổi nhỏ có thể đang hình thành khi chi phí ESU tăng lên. Nhưng với những thiết bị Windows 10 "cứng đầu" còn lại, nhiều khả năng chúng sẽ tiếp tục gắn bó với hệ điều hành cũ thêm một thời gian nữa — đơn giản vì đó là phương án hợp lý nhất về mặt kinh tế.