Yann LeCun: "Không hề lo ngại" về nguy cơ AI hủy diệt loài người

Yann LeCun — người đoạt giải Turing năm 2018 cùng Geoffrey Hinton và Yoshua Bengio cho công trình về học sâu — hiện là người duy nhất trong bộ ba "cha đẻ" của AI không tỏ ra lo lắng sâu sắc về rủi ro của trí tuệ nhân tạo. Ông cho rằng nhiều mối nguy đang bị thổi phồng, và việc các lãnh đạo công ty AI liên tục cảnh báo về chúng là sai lầm, thậm chí phản tác dụng.

Trong cuộc trò chuyện với phóng viên tại một quán cà phê ở khu SoHo, New York, cách văn phòng công ty mới AMI Labs của ông không xa, LeCun nói ông không lo lắng "chút nào" về việc AI xóa sổ loài người và có "không một mối quan ngại" nào về chuỗi sự cố AI "nổi loạn" gần đây, bao gồm vụ các tác nhân tự trị của OpenAI tấn công Hugging Face hồi tháng 7.

Sự cố AI "nổi loạn": do con người, không phải do AI

Theo LeCun, những sự cố này hoàn toàn có thể ngăn chặn và xuất phát từ việc giám sát yếu kém cùng thiết kế hệ thống tồi.

"Những tác nhân đó chỉ đang làm đúng những gì được yêu cầu. Lẽ ra chúng phải nằm trong sandbox, nhưng các sandbox đó bị rò rỉ và được thiết kế cực kỳ tệ hại."

Ông cho rằng nhiều phòng thí nghiệm AI thiếu hiểu biết cơ bản về an ninh mạng — điều mà một nhà nghiên cứu an toàn của OpenAI cũng từng thừa nhận là nguyên nhân chính có thể khiến AI gây "tổn hại lớn cho thế giới". Quan điểm này cũng tương đồng với Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, người từng gọi sự cố Hugging Face là "trách nhiệm thuộc về ban lãnh đạo OpenAI".

Chỉ trích phong trào vị tha hiệu quả (EA)

LeCun cho rằng nhiều người làm trong lĩnh vực an toàn AI "thường có một chương trình nghị sự riêng để thúc đẩy", và ám chỉ phong trào vị tha hiệu quả (Effective Altruism - EA) — dòng triết học vốn ám ảnh với rủi ro AI gây ra cho nhân loại.

Ông nhận xét EA là "cực kỳ độc hại" và là "một thảm họa hoàn toàn". Theo ông, những người theo EA làm việc trong các phòng thí nghiệm AI mắc chứng "hoang tưởng", khiến họ đưa ra những quyết định tồi tệ.

"Rõ ràng là người ta đang có vấn đề về tinh thần."

Tờ Financial Times trước đó cũng đưa tin một số nhân viên tại Viện An ninh AI của Anh, cũng như tại OpenAI, Anthropic và Google DeepMind, đã tìm đến dịch vụ tư vấn tâm lý, xin nghỉ phép và công khai thừa nhận bị khủng hoảng vì lo sợ công việc của mình có thể gây tổn hại nghiêm trọng.

Amodei bị gọi là "hoang tưởng" và "điên rồ"

Giám đốc điều hành Anthropic Dario Amodei cùng nhiều nhân sự sáng lập của công ty được biết đến là có thiện cảm với các tư tưởng EA, dù bản thân Amodei phủ nhận mình là người theo EA và Anthropic khẳng định nhân viên có quan điểm đa dạng.

LeCun chỉ ra rằng em gái của Amodei, Daniela — đồng sáng lập kiêm chủ tịch Anthropic — đã kết hôn với Holden Karnofsky, người đồng sáng lập hai tổ chức từ thiện gắn với EA, gồm Open Philanthropy (nay là Coefficient Giving), và từng là thành viên hội đồng quản trị OpenAI giai đoạn 2017–2021.

"Dario cố tách mình khỏi Open Philanthropy, nhưng anh ta hoàn toàn ngập trong đó. Tôi nghĩ anh ta hoàn toàn hoang tưởng."

Ở phần sau cuộc phỏng vấn, LeCun còn gọi Amodei là "điên rồ". Ông cho rằng việc Amodei và CEO OpenAI Sam Altman tuyên bố "AI có thể giết chết tất cả chúng ta" là cực kỳ phá hoại, khiến công chúng khiếp sợ và là "chiến dịch marketing tồi tệ nhất có thể hình dung".

Lo ngại thật sự: "chiếm đoạt quy định"

LeCun ít lo về nguy cơ diệt vong mà lo nhiều hơn về chiếm đoạt quy định (regulatory capture) — khả năng các công ty lớn thao túng luật lệ để khóa chặt vị thế thị trường, khiến đối thủ nhỏ khó hoặc không thể cạnh tranh.

Các nhóm hậu thuẫn bởi EA đang vận động hành lang tích cực cho các dự luật an toàn AI tại Quốc hội Mỹ, cùng với nhiều công ty công nghệ và AI lớn. Ngược lại, LeCun cho rằng AI không cần luật mới.

Ông thừa nhận Amodei là người "trung thực", đang cố làm điều tốt nhất cho công ty trước thềm IPO, nhưng cảnh báo:

"Tuyên bố AI quá nguy hiểm để giao vào tay chúng ta, rằng nó cần bị quản lý, và mô hình mã nguồn mở quá nguy hiểm — đây là chiếm đoạt quy định và sẽ gây hậu quả khủng khiếp nếu Quốc hội hành động theo."

Đáng chú ý, dù LeCun không ủng hộ Tổng thống Trump và thường xuyên chỉ trích chính quyền này vì cắt giảm ngân sách nghiên cứu và "phát động chiến tranh chống khoa học", hai bên lại có quan điểm tương đồng đáng ngạc nhiên về nỗi sợ AI. Chính quyền Trump gần đây thậm chí đổi tên AI thành "siêu trí tuệ" và đăng các thông điệp phản đối chủ nghĩa bi quan về AI.

AMI Labs và tham vọng về mô hình thế giới

Trọng tâm hàng ngày của LeCun hiện là xây dựng AMI Labs — công ty ông thành lập sau khi rời Meta sau 12 năm, trong đó 7 năm giữ vai trò nhà khoa học AI trưởng. Ông vẫn giữ quan hệ tốt với Meta và đã bắt đầu dùng các tác nhân Muse AI mới của công ty; ông đặt tên trợ lý Hal của mình theo nhân vật HAL 9000 trong 2001: A Space Odyssey.

AMI Labs đặt trụ sở tại Paris, có nhân sự ở Montreal và Singapore, với khoảng 60 nhân viên kể từ khi lên sàn hồi tháng 3/2026. Công ty đang phát triển công nghệ mô hình thế giới (world models) — hướng tiếp cận mà LeCun từ lâu cho rằng sẽ dần thay thế các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) làm nền tảng chính cho AI.

Cụ thể, AMI xây dựng mô hình thế giới dựa trên JEPA (Joint Embedding Predictive Architecture) — kiến trúc mạng nơ-ron do chính LeCun tiên phong, dạy mô hình dự đoán dữ liệu trong không gian biểu diễn ở các lớp giữa của mạng nơ-ron, thay vì tạo ra điểm ảnh thô như nhiều mô hình thế giới đối thủ, hay tạo ra từ ngữ như LLM.

Trọng tâm hiện tại của công ty là các ứng dụng công nghiệp:

• Phát hiện bất thường: nhận ra sớm dấu hiệu máy móc phát ra tiếng lạ và sắp hỏng
• Robot: các hệ thống hiểu thế giới thực như cách một con mèo hiểu rằng đẩy bình hoa khỏi bàn thì nó sẽ rơi

"Đó là AI cho thế giới vật lý, không liên quan đến ngôn ngữ. Đó là những hệ thống hiểu thế giới thực, như một nhà máy sản xuất hay động cơ phản lực."

LeCun không tiết lộ sản phẩm đầu tiên của AMI Labs, chỉ nói nó sẽ ra mắt "sớm" và có thể liên quan đến một số mô hình mở, vì ông là người ủng hộ mạnh mẽ mã nguồn mở.

"Điều tôi muốn mọi người biết là AI chưa hề kết thúc."

Góc nhìn cho độc giả Việt Nam: Cuộc tranh luận giữa LeCun và phe "AI doomer" có ý nghĩa thực tiễn với Việt Nam — quốc gia đang đẩy mạnh phát triển AI và có cộng đồng mã nguồn mở sôi động. Nếu các quy định an toàn AI bị các ông lớn thao túng theo hướng hạn chế mô hình mở, các startup và nhà phát triển Việt Nam sẽ chịu tác động trực tiếp. Quan điểm của LeCun về việc tập trung vào kỹ thuật an ninh tốt thay vì hoảng loạn cũng là lời nhắc nhở hợp lý cho các đội ngũ AI trong nước.