AI phân tích ảnh CT phát hiện viêm mạch vành ở gần 43% người không có triệu chứng

Một nghiên cứu lâm sàng đầu tiên tại Mỹ do Biograph phối hợp cùng Caristo Diagnostics thực hiện đã cho kết quả đáng chú ý: công nghệ AI phân tích ảnh chụp cắt lớp tim mạch phát hiện tình trạng viêm mạch vành ở 42,9% người trưởng thành không có triệu chứng và được đánh giá là ít nguy cơ. Điều này mở ra hướng tiếp cận mới giúp phát hiện sớm rủi ro tim mạch trước khi bệnh trở nên khó đảo ngược.

Minh họa phân tích hình ảnh y tế bằng trí tuệ nhân tạo

Cách nghiên cứu được triển khai

Nghiên cứu kết hợp các phương pháp chẩn đoán tiên tiến của Biograph – bao gồm chụp cắt lớp vi tính mạch vành độ phân giải cao (CCTA) và phân tích hồ sơ chuyển hóa tim mạch – với hai công nghệ CaRi-Heart và CaRi-Plaque của Caristo. Nhờ đó, nhóm nghiên cứu có thể đánh giá mức độ phổ biến của viêm mạch vành bằng AI, qua đó xác định rủi ro tim mạch ở những người mà các phương pháp sàng lọc truyền thống vẫn xếp vào nhóm nguy cơ thấp.

Điểm mấu chốt là công nghệ AI phân tích trực tiếp vùng mô bao quanh động mạch vành – khu vực thường bị bỏ qua trong các xét nghiệm thông thường – để tìm dấu hiệu viêm nhiễm.

Những con số đáng chú ý

Kết quả nghiên cứu cho thấy viêm mạch vành khá phổ biến ở nhóm người trưởng thành không có triệu chứng và được xem là ít nguy cơ:

• 42,9% người tham gia có mức viêm gia tăng
• 17,9% có mức viêm rất cao ở ít nhất một động mạch vành chính
• Khoảng 47% người không phát hiện mảng bám động mạch vành vẫn có dấu hiệu viêm quanh mạch vành gia tăng

Hình ảnh minh họa động mạch vành và quá trình phân tích dữ liệu

Đáng chú ý hơn, các xét nghiệm máu thường quy và công cụ lâm sàng phổ biến – gồm các chỉ số cholesterol (ApoB, non-HDL-C), đường huyết (HbA1c), viêm toàn thân (hs-CRP) và công cụ tính nguy cơ tim mạch AHA PREVENT-ASCVD – không cho thấy mối tương quan với tình trạng viêm mạch vành và không xác định được bệnh nhân nào có động mạch bị viêm.

Kết quả này củng cố triết lý cốt lõi của Biograph: xét nghiệm máu đơn lẻ và các chỉ số riêng rẽ không kể được toàn bộ câu chuyện.

Ý nghĩa với người bệnh và hệ thống y tế

Theo nhóm nghiên cứu, việc đánh giá viêm mạch vành song song với phân tích mảng bám và hẹp mạch vành truyền thống sẽ cho bức tranh đầy đủ hơn về rủi ro tim mạch. Công nghệ AI không xâm lấn này có thể phát hiện rủi ro tiềm ẩn nhiều năm trước khi bệnh tim trở nên không thể đảo ngược.

Về mặt chứng nhận, CaRi-Heart đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) cấp phép De Novo và là giải pháp duy nhất hiện nay định lượng được viêm mạch vành từ ảnh CCTA thường quy. CaRi-Plaque cũng đã được FDA chấp thuận cho phân tích mảng bám và hẹp mạch vành có hỗ trợ AI.

Minh họa công nghệ AI trong chẩn đoán hình ảnh tim mạch

Góc nhìn cho Việt Nam

Với người dùng Việt Nam, kết quả này là lời nhắc nhở rằng các chỉ số sức khỏe "trong ngưỡng an toàn" chưa chắc phản ánh đầy đủ rủi ro tim mạch. Bệnh tim mạch đang là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam, trong khi nhiều người vẫn chỉ kiểm tra sức khỏe qua xét nghiệm máu cơ bản mà bỏ qua các phương pháp chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu.

Sự kết hợp giữa AI và chẩn đoán hình ảnh đang dần trở thành xu hướng toàn cầu, và các bệnh viện lớn tại Việt Nam như Bạch Mai, Chợ Rẫy hay Vinmec đều đã bắt đầu ứng dụng AI trong đọc phim. Tuy nhiên, để những công nghệ như CaRi-Heart đến được với bệnh nhân trong nước vẫn cần thời gian, chi phí và các bước chấp thuận từ cơ quan quản lý y tế.